san-a:(pr. of persons; fig. of things) healthy, well,
hearty, hale, sound in health; (fig.) sound, wholesome; -a
mente: sane; -eso: healthiness, good health; san-esar:
to be well, to be all right, be in good health; -es-ala:
sanitary, -igar: to make healthy, well; -eskar: to
recover one’s health; -ig-iva: wholesome, hearty; korpe
e mente -a: sound in body and mind; sana e sekura:
well (or, safe) and sound; sana opiniono, kritiko: sane
opinion, sound criticism; sana arboro: healthy tree. Def.:
Qua havas konstituciono (od figurale, konstituceso) sen-defekta o
koruptita (partikulare da morbo). V. exp.: Lo sana ne
povas nocar; lo salubra reale bonfacas; lo salutara
salvas de danjero, malajo. La ri-sanigeyo devas esar en salubra
loko ube la kuracati povas recevar salubra (E. wholesome)
manjaji e salutara remediili kande malada; kp. salubra.
— eFIS
sanatori-o: sanatorium. — DEFIRS
sancion-ar:(tr.) to sanction: give validity to. Ex.:
Sancionar lego. Ica vorto ne havas la sanciono di kustumo. —
DEFIRS
sandal-o: sandal: kind of shoe. — DEFIRS
sandarak-o: sandarac(-gum) (Callitris quadrivalvis). —
DEFIS
«sandwich»: sandwich.
sang-o: blood; -ala: relating to b.: -oza:
sanguinary: bloody, blood-stained; -ea: blood-colo(u)red; -atra:
b.-like; -ifar: to bleed; -o-tir-ar: (tr.)
to bleed (ulu); -o-sputar: to spit b.; -plena:
full-blooded; -am-anta, -o-durst-anta: (fig.)
bloodthirsty; -ifar de la nazo: to have nose bleed; -ifo,
-o-formaco: sanguification; -ek-fluo: hemorrhage; sen-
-a: bloodless. — eFIS
sanguin-a:(of temperament) sanguine; -(ul)o: a
s. person. — DEFIRS
sanguisug-o:(worm) leech (Hirudo medicinalis); (fig.)
bloodsucker, extortioner. — FIS
sani-o*:(med.) sanies. Def.: Materio sangoza e
fetida, qua fluas de ula ulceri. V-349. — DEFIS
sanskrit-a (linguo) (la): Sanscrit. — DEFIRS
sant-a: holy, saintly; (of titles) saint; (cf. sakra);
-(ul)o: a saint; -eso: holiness, sanctity,
saintliness, saintship; -igar: to sanctify, make holy; -igo:
sanctification; -eyo: a holy place; Santa Spirito:
Holy Ghost; Santa Paulo: Saint Paul; santa patr-ulo:
holy father; santa tribunalo: holy office (Inquisition); santa
semano: holy week; santa vivo: a holy life; sant-aqu-uyo:
holy-water basin, font. — DEFIS
santal-o: sandalwood. — DeFR
santolin-o:(bot.) lavender-cotton ground-cypress
(Santolina). — FISL
santuari-o: sanctuary: that part of a church where the
altar is placed; chancel; altar; (Jewish) holy of holies. (fig.)
asylum, sacred refuge. Def.: Parto di kirko, di templo
interdiktata a la profani; IV-582. — DEFIS
sap-ar:(tr., lit. and fig.) to sap, undermine; -(ad)o,
-uro: undermining, (milit.) sap(ping); -isto: (milit.)
sapper. Ex.: Sapar la fundamenti di basiono, di edifico. (fig.)
Ta sistemo sapas la fundamenti di la Kristana religio. —
DEFIRS
sapaju-o:(zool.) sapajou (monkey) (genus: Cebus).
— DEFIR
sapon-o: soap; -ala, -oza, -atra; soapy, saponaceous; -agar,
-izar: to use s., put s. on, lather; -igar: (tr.),
-ifar: (intr.) to saponify, make or produce soap; -if-erio:
s.works; -bulo, -peco: a piece of soap. — eFIS
saponari-o:(bot.) soapwort (genus: Saponaria).
— FISL
saponin-o*:(chem.) saponin
saponit-o*:(min.) saponite.
sapor-ar:(intr.) to have a certain flavo(u)r
(taste) (cf. gustar, savurar); -o: flavo(u)r,
taste: (fig.) zest; -oza: tasty; succulent,
palatable; sen- -a: tasteless; (fig. of things)
insipid, flat, vapid; posa- -o: after-taste. Ex.: La biro
saporas bitre. Ta karno esas sen-sapora. Ca vino havas pikema
saporo. (fig.) Lua poemo havas nula saporo. — FIS
saprofit-o:(bot.) saprophyte.
sapt-o:(of plants) sap. Def.: Suko quan la planti
tiras ek la tero, e qua acensante en li nutras oli; II-705.
— DE
saraband-o: saraband. Def.: Anciena danso, origine
Hispana; IV-582. — DEFIRS
saracen-o:(bot.) buckwheat (Polygonum fagopyrum).
— FIS
sarcel-o:(orni.) teal (-duck) (genus:
Querquedula). — F
sardin-o:(ich.) sardine (Sardinella pilchardus).
— DEFIRS
sardonik-a: sardonic (laughter, etc.). — DEFIRS
sardonix-o:(min.) sardonyx. — DEFIS
sargas-o: sargass-o, -um, gulfweed (genus: Sargassum).