Атамайга, ити мин лэлээбит сирбэр, Моонньоон ойуун диэн олорбут. Оото суох, ойохтоох. лн хаалбыт. лтэ маннык. Туруору, быыкаан тээн курдук сиргэ олорбут. Оонньор с сылы быа ыалдьыбыт. Оонньору араастаан кэбиспиттэр. Иккиин оотторбут. Ол иккиин оотторбута сууллаары гыммытын, бииги оотторбуппут. Итиннэ мэнэрийэллэр, манна мэнэрийэллэр. Оонньоттор, муста-муста, бу оонньору ууоун, ытык ктн, саалыы с сиэн, саа оотторуохха диэн кэпсэтэллэр. Эргэтин уларыттарыахха, сааны оотторуохха. Саа маы хастаран.

Бии мунньах оордубут. Наар бастаах тт мустан. Кырдьаастар. Нэилиэк сыантыра икки кс. Онно ыыах буолуохтаах. Ол ыыаы бэйэбитигэр ооруохха диэн матыыптаан. Матыып оордубут. Манна ойуунун кими ооруохха? Ытык ктрг ойуун булаллар . Бииги талкабаанньа буолла. Ол буолууга Обокуумап Бтр диэн кырдьан эрэр, эмэн соус оонньор баар. Ону буллубут бииги. Бырайыактаан. Барарыгар хайдах аалыахха сбй. Уанар оонньор этэ. Нэилиэги ортотунан хайытан кэлэригэр крдн аалыахха диэн буолла. Матыыптанарга. Уана кэлэр курдук ооруохха диэн. Биир аты, Кырбыаакын Мэхэйиил диэни ат холбооммут, сассыарда ыыттыбыт. Кннэн тиийэр сирэ. Оонньорбут киээ тиийбит. Оонньор: «Олохтоохтон кэлли дуу?» – диэбит. Бэйэтэ ыйыппыт. «Ол иин. Били оонньор с кнэ буолла ээ. Блн крдм ээ. Нэк сонноох, куобах бэргээлээх оонньор киирэн: «Мин ууохпун эн бараын ктр инигин. Оолор оорор буоллулар. Сарсыарда барарбар тиийдэим дии», – диэбит.

Бтр оонньор тиийэн кэллэ. Обокуумап диэн. «Киигитин-сгтн буллугут дуо?» – диэн ыйытта.

Кэлтэгэйтэн, Клэччимэттэн оонньоттору ааллыбыт. Дьахтар биир да суох. Ким да суох. Барыта уолан кии буолбатах. 70-наах эин оонньоттор бааллар. Ону Бтр оонньор: Сп буолуо. Оонньор ылыныаа. Кырдьааа туох буолуой», – диэн быааран кэбиспитэ.

27 кии буолуохтаах. с тоус кии. Оорор сирбит таыгар мунньан кэбиспиппит. Дл Отуу диэн сиргэ, биир сиргэ хоннорбуппут. Дьоммутун. с биэрэстэ курдук сир – хонор сиртэн лаабыа.

Эриэн ситии, сиэл биэрэн баран, оонньорбут бабыгыраата: «Кыыл рлх, кыыл хатырыктаах, туора мастаах хакыйан эрэр мас баар. с сааыгар киирэр дьэкир муостаах тыаас баар. Ону маы охтороргутугар сскэ биэрэн лр», – диир.

Бтр оонньор ити аата тылбаастыыр.

Мас оорооччу мас оорор, чкч оорооччу оорор. Кии тэрилин оорор курдук, с кн сылдьабыт. Тыыраахы оордубут. Кунаммыт этин сии-сии. Иккис кнгэр бтэрдибит. с кнгэр биир аты сиибит.

Тый эрдэинэ уолаттар сиэлин, кутуругун кырыйа сылдьыбыттара. Ону, мэнэрийэннэр, быспат буолан хаалбыттара. Мэнэриктэр: «Мин бэйэм клнэр клм, миинэр миэм. Тыытыма, сиэлин, кутуругун тыытыма», – диэбит. Ону тыыппат буолан хаалбыттар.

Атыыр балтараа биэрэстэлээх сиргэ турар. Ону Билиикэп лксй Уйбаанабыс тутан аалбыта. Туран биэрбит. рттэн быстан кэлбит. Сэттэ дуу, хас дуу биэ баар . Тбтн суларыгар ньолойон биэрбит. лксй: «Иччи ыыттарда. Онон миигин кытта барсаын», – диэбит.

Туттарарын билэн сытар ыччат эбит оонньор.

лксй сиэтэн кэлтэ.

Биир кии баыттан, трт кии – трт туйаар. Тиэрэ тартылар. Биир кии быаынан тн хайытан баран, сиин н быа тардан кэбиспитэ. Онтон тириитин слэн баран, срэин, сиин н, уокка ылан быраан кэбистилэр. Баын слбэккэ, моонньоон ылан баран, трт кырыылаах сэргээ баын быатынан баайан кэбиспиттэрэ. Ол мин аармыйаттан кэлиэхпэр дылы турбута.

Оонньору тэриинэн брйбттэр эбит. Ону хайыта тыытан баран, ууоун барытын сааылаан уурдулар.

Оонньор: «Барытын чгэйдик оордугут. Ханнык да ууоум сппэтэ. Урут ортоку араастыырга ортоку тарбаым биир ууоа стэ сылдьыбыта. Ону бэйэм толоруммутум. Онуоха биир стээх оо лн хаалаахтаабыта», – диэбит.

Евдоким Петрович Алексеев. Горнай улууа, Кировскай нэилиэгэ. 1983 с. кэпсэтэрбэр 55 саастааа.

<p>АЙЫЫ АТТАММЫТ</p>

Айыы Аттаммыт – ходуа кытыыта. Бтнн хаты, ортотугар биир бэс нэн турар.

Урут рдтэ, сэрии кэмигэр, оонньор баар этэ Кириллов Василий Федотович диэн. 70-ча саастаах этэ. Ол оонньор сээнинэн, с Айыы бухатыыра халлааа э ктн тахсыбыттар . Былыргы ойууттар крлэринэн. р кмс таастаах, аттарын сэбэ – эмиэ. р кмс сэптээх-сэбиргэллээх дьон э ктн тахсыбыттар. Онтон ыла Айыы Аттаммыта диэн ааттаммыт. Кн бгнгэр диэри. Оруобуна кинилэр кппт сирдэриттэн соотох кырдьаас бэс нэн турар.

Иван Григорьевич Тимофеев-Нэлим Уйбаан. Араа Хаалас улууа, Маыны нэилиэгэ. Харба аатын ууа. 1982 с. кэпсэтэрбэр 90 саастааа

<p>АБААЫ УОЛ</p>

Абааылаах – элгээннээх, ходуалаах сир.

Дьахтартан тээт, оо тиэрэ тэ сытар . Аны уот диэки крбт. Уот умайан тиинии турар . Онтон буоллаына, былыргы кии дьиэ рдгэр, оох иннинэн кыраада буолар. Онно буоллаына, сгэ уга дэгэпчилэнэн 1 анньан турбуттар. Аата.

Малааын – ынах холо киллэрэн ириэрбиттэр. Ол сгэ угун кэккэлээ.

Чэ, билигини крбт. Били тиэрэ тэ сытан баран крбт.

Дьэ, тугу да билбэт буолан хаалбыт. Ол гынан баран, хойут, улаатан, йднн баран, ыйыппыт: «Мин тртхпнэ, сгэ уга, дэгэпчилэнэн баран, кыраада рдгэр турбута дуо? Ынах холо турбута дуо?»

Перейти на страницу:

Поиск

Книга жанров

Похожие книги