Ити курдук кини бултаан-алтаан, бу Хатыс Эбэтигэр олордоуна, биирдэ, кр диэххэ, икки оолоох, кэргэннээх эдэрдии соус эр кии ыалынан кн кэлэр.

Хатыс бу киини дьиктиргиир. Кини хантан кэлбитин, туох соруктаах кэлбитин ыйыталаар. Анараа кии мин бачча сааым тухары онно-манна сир ттн крдн, кии олохсуйуох сирдэрин туохтуубун. Онон эйиэхэ бу эбээр эйиигин кытта бииргэ сылдьыан, кини булдун-аын, сирин-уотун сиилии крн барыам этэ. Мин, бу ыччаттардаах кии, бу эдэр сааспар бм чгэй сири булан олордоллор диэн сылдьабын.

Хатыс киитин кытары сблээр. Ол эрээри кии дьиксинэ саныыр. Отто Халыма курдук ыраах сиртэн бу бииги ткэтэх рэхпит баыгар урут дэ-ду быыта охсон араас дьон аааллар этэ да бу кии курдук, дьиэнэн кэлэн, тспт тбэлтэлэрэ суоа. Ол да буоллар, кини дойдутуттан кбт. Иккиэн бииргэ сылдьан бултууллара. Ол эрээри Хатыс Хайа оото анараа киитэээр кнэн, сырыытынан чорбойоро. Арыт бириэмээ анараа кии, киититтэн дьиксинэн, баын быа илгистэрэ. Ол курдук кини киитин араас ттнэн барытынан боруобалаан крр. Ханныктаах да буур чубукуну, тайаы кыыл атаынан эккирэтэрэ. Ону сиппэккэ хаалбат этэ. Халыма уола сорох кннэргэ, кэ-уоа эстэн, сылайан кэлэрэ. Т р кинилэр ити курдук бииргэ бултаабыттара, сылдьыбыттара биллибэт. Эмээхситтэрэ тордохторугар олорон эрэ дьонноро бултаабыт эттэрин сайыы хаааска бэлэмнииллэрэ. Тааын таастыыллара, таас оостоллоро. Ураалар икки ардылара чугас-чугастыы этилэр. Ол иин кинилэр хардарытаары кэпсэтиилэрин холку истиэллэрэ. Биир т сааскы кн кыра оолор ийэлэриттэн, Хатыс эмээхсинэ истэригэр, бэрт дьикти тылы быктаран ааспыттара: «Ийээ, аабыт бииэхэ оонньуурун хаан биэрэрэ буолла». Онуоха ийэлэрэ: «Сыччыыйдар, бэйи тохтоо. Ааыт биэриэх буолтун биэриээ».

Ити кэнниттэн киээлик лгмнк бултуйбут дьонноро тиийэн кэлбиттэрэ. Эмээхситтэр оонньотторун айах тутан, аатан киирэн барбыттара.

Хатыс, сылаатын таааран, бэйэтин нааратыгар кыратык уоскуйан сыта тээччи. Итинник иллэ бириэмэтигэр кэргэнэ бгн истибит дьикти кэпсээнин киитигэр сээргиир. Ол кии туох санаалаах кэлбитин Хатыс, дьэ, сэрэйэр. «Ол иин дааны. Баччалаах ыраах сиртэн бу мин Эбэбэр мэнээк кии кэлбэтэх буолуохтаах. Онон, дьэ, эмээхсин, аыйах кн бэйэ тыынын кэтэннэххэ табыллар».

Дьэ, ити курдук кинилэр бэйэлэрин икки ардыларыгар, тыын былдьаыытыгар, кэтээн, кутаа уот аттыгар олорбуттара. Ким урут утуйбут – ол хотторор. Тоус тгрк суукка усталаах туоратыгар кэтэспиттэрэ. Ити кэнниттэн Халыма киитэ хайдах эрэ кэ-уоа ллэн, сыыйа утуйар уутун диэки хараын ирим-дьирим крн барбыта. Биир итинник тгээ бииги киибит, Хатыс, киитин уолугар кэлэн, кстээх илиитинэн ыга туппута. Анараа кии, хотторбутун билэн, Хатыска туаайан маннык саалаах буолбута: «Мин Орто Халыма курдук ыраах сиртэн эн смэр кскн, бскн истэн, лррг сананан кэлбитим. Эн курдук 39 киини лрн турардаахпын. Трт уонуспун, эйиигин, лрбкк хааллым. Кырдьык дааны, эн эт кии ииирдэээ, сылбырата аатырыан аатыран сылдьыбыт эбиккин. Онон с-саас, хаан дааны эн миигин син биир лрр биллэр. Онон бу мин дьоммун, чгэйдик тэрийэн, дойдуларын диэки атааран кээээр. Эн бэйэ да билэри курдук, кинилэр эйиэхэ туох да буруйа суох дьон. Онон кии йд кии буолуохтааххын. Кинилэри, бука диэн, тыытымаар, эппитим курдук, тэрийэн ыытан кэбиээр».

Хатыс, киитэ эппитин курдук, кинилэри тыыппакка, срдээх чгэйдик бары ттнэн сбэлээн-амалаан, йлээн-хааалаан, кэлбит суолларын устун ыыталаан кээспитэ. Уонна кинилэргэ туаайан маннык саалаах турбута: «Бу эдэр оолор, ааыт курдук, хаан эмэ мин диэки эргиллэн, -сааы ситиэ кэлимээри. Эиги миигин чгэйдик биллигит. Ити, йдр буоллаына, ийэит эиэхэ этиээ».

Перейти на страницу:

Поиск

Книга жанров

Похожие книги