йээннэр, номохтор полностью

Онтукабыт, дьэ, ыыы буолла. Сылгыбын тутан киирдим. 7 эрэ хоннордулар дьиэбэр. Эмээхсиним мн б, тохтуу тспэккин диэн. «Сылгыгар киир», – диэтилэр холкуоум. Лаабыда ыраах, уон кс. Салбантан. Мааппабын таааран кэбистим эмтиэкээ, баабыска эмээхсиэ. Онтон эмээхсин ыыртаран ылла. Трттбт. Нэиилэ, дьэ, ынаы тртр курдук ыллыбыт. Иккиэн. Ааммытын хатанан кэбистибит. Онтон, оо туох да эттээх-сииннээх баайы. Улахан баайы. Нэиилэ ыллыбыт. Дьахтарым лбт эрэ. Ылбыппыт, баттаа бачча уун (сэийэтин крдрр – Б. С.). с сылыгар чугааатаа дии. Кыыс этэ. Клэ-клэ дьиэ рдн ааар, аны илиитин охсор – ытыс таынар. Эмээхсин клэр: «Оорбуккутун билбэккит дуо? с сыла буоллаа дии», – дии-дии.

Мааппабын ааллым. Оуунан. Хонуга туолан. Кыыым, син крбппт-истибиппит, сытара буолуо диэн. рбтм алдьархайын. Тоус хонон баран лн хаалла. Биэксэл: «Буорайбыт», – диэн буолла. Барыта миэнэ – иэх.

Тылы быаарыы:

 ¹Ыт мас – мас эрбиир атах, хоуол. Бл оройуонун дьонун тыла. (Саха тылын диалектологическай тылдьыта. – М.: Наука, 1976. С. 316).

Семен Авксентьевич Филиппов-Халчыык (1932). Нам, II Атамай нэилиэгэ (билигин Горнай улууа, Атамай нэилиэгэ). «Таахаан аатын ууа. Инникитэ Ала Ууа. Ити Ала Ууа улахан норуот , элбэх сири хабар . Саамай былыргы трттэрэ . Бу рэх снньэ бтнн буолуо». 1999 с. кэпсэппитим.

Дьон кэпсиирин этэбин мин. Тбтн ууоуттан клгэ орох киирэр . Сытар сириттэн. Ткнйэн киирэрин крбтхтр. Орохтооун орохтоох . Ол кырдьык . Арааын крд барбыт боломуочунайдар булбаттар . Мин аай диэн таххан бараннар, тннн киирэллэр уонна кэпсээбэттэр .

Бааар турбут. Улахан бааар. Биир атыыр рн сиэн кээспитэ. Уонна сылгы базатын бтнн. Оонньор ууоар уот тиийэн истэинэ, эмискэ этинээх ардах кэлэн, хантан да кэлбитэ биллибэт, саба тэн кэээр. Уоту барытын умуоран кээспит. Тоо тэн кэбиспит. Кстээх ардах тсптэ дииллэр.

Быдьыгыс Оонньор Хоту Оонньору ктхтрргэр ылгын чыыйата, биир ууоа, стэн хаалбыт. Арааа сууллан тсптгэр. Булбатахтар. Онно кии крдбттэр. Хах оонньор: «Мин барабын. Ыччаттарбын ыыппаппын», – диэбит уонна лбт онно. Толук буолан. Оннук кстээхтик кыырбыт. Айаыттан р кгэн бырдьыгынаабыт. Оннук кстээх эбит кыырыыта.

Хоту Оонньор дьинээх аата Моонньоон диэн. Онон манна олохтоохтор моонньоон куу ууутай, моонньоон хаптааы хара хаптаас диибит.

Саргылаана Егорова. Ньурба, Слэ. 1960-с сс. Блтээи педучилищеа II кууруска рэнэ сылдьан суруйбут курсовой лэтиттэн.

Былыыр-былыр Слэ диэн бухатыыр олорбут. Бу кии туох да аара баайдааа эбитэ . Сылгыта-стэ барыта мууннаына, кн кстбэт буолан хаалара . Слэ аата-сураа киэник тараммыт. Бу кии кнэн да, быыйынан да кими дааны иннигэр тэрбэтэх эбит. Слэ саата с биэрэстэлээх сиртэн, субу кэлэн саарар курдук, ииллэрэ . Кини биир саамай таптыыр аттааа .

Биирдэ Слэ, тптэ уматан баран, дьиэтигэр киирэн утуйан хаалбыт. Кини ол таптыыр ата уонна слэрэ тптээ кэлэн турбуттар. Ол турдахтарына, ороспуойдар кэлэннэр Слэ атын илдьэ барбыттар. Улахан аймалан буолбут. Слэни чаардара уугуннарар кэмнэригэр ороспуойдар т эмэ ырааппыттар. Слэ тахсан: «Аппын сибилигин аала охсу биитэр эигини лртм!» – диэн хаыытаабыт.

Ороспуойдар, бу кэллээ диэн ыксааннар, ууохтара халыр-босхо барбыт. Аты быраан кэээн бараннар, атахха биллэрбиттэр.

Слэ суон сураын Омоллоон диэн эмиэ аатырбыт бухатыыр истибит. Омоллоон Слэни крэстээргэ ыырар. Кинилэр охсуаллара туох да аара ынырык . Омоллоон Слэни кыайбыт. Омоллоон Слэни кыайбытын бэлиэтигэр дойдутугар Слэ тбтн тгэр дуу, урааска дуу ууран баран тннбт.

Слэ бухатыыр олоппоо аыйах сыллаахха дылы Араа рэххэ баара . Билигин ол олоппоу суох курдук кэпсииллэр. Омоллоон Слэ срэин, быарын, атаын ылан, тус-туспа сирдэргэ хааллартаабыт. Ол иин Срэх, Быар, Атах диэн алаастар скээбиттэр.

Прокопий Прокопьев-Прокопий Чуукаар. Суруйааччы. 1964–1965 сс. Блтээи педучилищеа II кууруска рэнэ сылдьан суруйбут йээннэрэ.