Кини айар-суруйар идэтин ситиитин-хотуутун суолун биэтэктэрин та?аарбыт кинигэлэрэ ча?ылхайдык туо?улууллар: 36 саа?ыгар, саха эр ки?итэ ситэр-хотор кэрдии?игэр, «Балыырдаах 1986 сыл» диэн докумуоннарга оло?урбут политическай публицистиката тахсыбыта. Бу кинигэ 1928 сыллаах Киин Комитет батталлаах уураа?ын ылыммат к?л??нэ ??мм?т?н к?рд?рб?тэ. Онтон а?а дойду сэриитин кэмигэр сут-кураан содулугар ыалдьан, хоргуйан ?лб?ттэр сордорун-му?нарын арыйан, ?т?? ааттарын тилиннэрбитэ, биир дойдулаахтарын иннигэр ыар буруйдаах муус с?рэхтээх салайааччылары норуот, история дь??л?гэр та?аарбыта. «Ким да умнуллубат, туох да умнуллубат» диэн, Кыайыы ?б?л??йдэригэр с?п т?бэ?иннэрэн, 2001, 2006 уонна 2019 сылларга та?аарбыт кинигэлэрэ архивнай докумуоннарга, дьон тыыннаах кэрэ?элиир кэпсээннэригэр тирэ?ирбит историческай чахчылары арыйар политическай сытыы публицистика, историческай чинчийии, анаарыы холобурдара буоллулар.
Оттон «Кэм кэрдии уонна ки?и» (2007 с.), «К?л??нэ ситимэ быстыбатын, утум сал?анарын ту?угар» (2009 с.) уонна «Норуот кыа?а – к?м??л к???э» (2014 с.) диэн кинигэлэриттэн Валерий Николаевич ураты айар ньымалаа?ын, сыалла?ын-соруктаа?ын, кини курдук атын ким да суо?ун билиммиппит. Ол кини уратыта туохха к?ст?р?й?
Олох тирээн турар уонна уларыйбат соруктарын к?рд?р?р, ырытар, дакаастыыр, сити?эр суолларын-иистэрин тобулуунан дьарыктанар дьоннору сырдатар, кинилэр ?лэлэрин, айымньыларын ыл?аан, с??мэрдээн, т?мэн, са?а турукка та?ааран, биир кэлим дь???й??, историческай документальнай айымньы гынан о?орон та?аарар модун, ситимниир, тобулар интеллектаах, дь?кк??рдээх, дьулуурдаах, т?л?нн??х с?рэхтээх, айар дьо?урдаах. Кини исти?ник э?сэр, дири?ник хорутар, ымпыгар-чымпыгар киирэр масштабтаах анализтыыр уонна синтезтыыр ?йд??х, ону хомо?ой, сытыы сахалыы тылга т??эрэр кыахтаах.
