Хомойуох иин, «Кэпсиээ» лэлиирим тухары ол тмслээх тлгэлэргэ тбээрим, сблээн тиийэрим биирдэ эмэ буолааччы. Тоо диэтэххэ, ксн рблэ суох лэлээбитим: чэппиэргэ, бээтинсээ сюжеттарбытын устабыт, бу киээлэргэ ууллан кэлбити мин тута крн, монтажка бэлэмниибин, куорат хойукку уулуссатынан срэ-хаама былаастаах лэм – дьиэм–лэм – дьиэм маршрутунан баран иэн сюжеттар сценарийдарын толкуйдуубун; режиссербунаан субуота, рбл киээлэри монтажка аныыбыт, онон элбэх ыырыылартан, крслэртэн, айаннартан булгунарга кэллэрим. Оннооор чугас аймаым блйгэр тиийбэккэ, улаханнык сэмэлэнэн турардаахпын. Бэнидиэнньиккэ устуудьуйаа «олоруубар» бэлэмнэнэбин (ол кн буолар планерка-мунньахха биирин ксн ол иин тиийинэн сылдьыбат этим), тылбын-спн чочуйабын, ыалдьыттарбын кытта кэпсэтэбин, кэлэр нэдиэлэтээи биэриибин толкуйдуубун, тэрээин лэтин мртэбин. Дьахтар ксэ рбл кн суунар-тараанар, оостор буоллаына, мин ону бэнидиэнньиккэ гынабын. Оптуорунньук сарсыарда сэриигэ баран эрэр кии курдук хомунан дьиэбиттэн тахсабын. Кнс генеральнай репетиция курдук ыытааччыбыт. Бу тэрээин бастаан саалыыр сахха олус кмлх буолар эбит этэ. Дьэ уонна киээ 21.00 чаастан быа эфиргэ тахсабыт, сарсыныгар, сэрэдээ, кыратык рбн.
«Кэпсиэ» аан бастакы биэриитин хайдах бэлэмнээбиппитин субу баар курдук йдбн. Ол биэрии сааланыытын скээ «Сэргэлээх» устуудьуйаа лэлиир кэммэр силис тарпыт эбит. Биирдэ университет медицинскэй институтун преподавателлэрэ Бл куоратыгар дьону кр-истэ (таарыйа быыбарга лэлииллэр быыылаах) аттанар буолбуттара, ону сырдатарга бииги устуудьуйаттан кэрэспэдьиэн барсыахтааа. Мин, айаны-сырыыны таптыыр кии, тылланан кэриэтэ онно барыстым.
Блгэ диэри университет олус нэс айаннаах оптуобуунан айаннаан иэбит. Бары бэйэ-бэйэлэрин ртн ыла билсэр, бииргэ лэлии сылдьар дьон кэпсээннэрэ диэн элбэх, элэктэрэ-хаадьылара оргуйан олорор. Онно хирург Рево Захарович Алексеев: «Дьиэ, кии лйэн лбт. Сатаан ириэрэр буоллар, лйэн лбт кии члгэр тн, быаччы эттэххэ, тиллиэн сп. Холобур, тайаы бааырдан баран хараарыар диэри кыайан сиппэккэ отуугар тннн баран, сарсыныгар сарсыарда суоллаан тиийдэххинэ, лн адаарыйан сытар, хайыы-йээ хам томут буолар дии. Ол то эти эттээн срээр тиийдэххэ, срээ тэбэн битиргии сытар буолааччы. Ол аата – кини таыттан крдхх эрэ лбт, дьиэ томут, лйбт эрэ буоллаа. Ону ити дакаастыы сатыыбын. Халлаан тымныйда да Ожоговай кииэ илиилэрэ-атахтара лйэн киирэр дьону эмтиирбэр саа ньымалары киллэрээри уопут оорорго п крд сатыыбын да, онтум йммт. Билигин ама кии лйбэт, ол буомжалар, алкоголиктар лйэн лр буоллахтарына ллннэр дааны диэх курдуктар. Хата, интернеккэ тааарбыт матырыйаалбын Канадаттан кэрэхсээн ыйыталаан эрэллэр…» – диэн кэпсээнэ йбр тэн хаалбыта. Былыр да ирбэт тоо тыыннаах курдук тырымнаабытынан хаалбыт лктэр тустарынан номохтор кии аймаы долгуталлара, кэнники киини хаан эрэ тилиннэрэргэ анаан тооруу олоххо киирэн эрэр. «Бу бырааы биэриигэ ыырар буоллар, саха дьонун сэргэхситиэх да эбит», – дии санаабытым.
Сыл курдук буолан баран «Кэпсиэ» бырайыага бигэргэнэн, бастакы биэриибин толкуйдуурбар ол «хаааска» ууруммут санаам крэйэн кэлэн, Рево Захаровиы крдбтм. Кыын оройо буолан, Ожоговай кииэ кини кн солото суох, били уопсастыбаа «туалыылларын ааспыт» дьонун илиилэрин-атахтарын быыыырга р мхс сылдьар кэмэ этэ. «Кыра п крллр буоллар, сибиинньэни лтэн баран ону быыаан, торумнаабыт санааларбын бигэргэтиэм этэ. Сыл аайы маннык таба тириитинэн кээнчэ курдуктары тиктэрэбин ээ, тоо диэтэххэ, таба ттэ сыыйа ириэрии температуратын спк тутар… Онтум саатар стэн иэр, ити дьонум кэтэн баран хаалаллар дуу, хайдах дуу…» – дьоруойум ити курдук лэ-хамнас туунан кэпсээннээх миигин крсбтэ.
Кинини тааарарга биэрии ис хооонун ханнык кстгэ дуу, йдблгэ дуу аныахха сбй? Режиссерум Любовь Васильевнаны кытта сбэлээн, биэриибитин тымныы тиэмэтигэр аныырга быаарбыппыт. Оннук сбэлээн тараспыппыт киээ Киин тэлэбиидэнньэ ханаалыгар «Холод» диэн ааттаах биэрии кстбтэ! Иккиэн тбээн крбт этибит уонна «идиэйэлэр салгыа сылдьаллар, ол иин биир кэмэ биир санаа элбэх кииэхэ киирэр дииллэрэ сптх эбит» дэспиппит.
Срн ыалдьыппыт баар буолла, ону тула бу тиэмэни арыйар, сайыннарар сюжеттар барыахтаахтар. Биэриим
«Кэпсиэ» диэн бырагыраамаа киирэр ааттааын рднэн, мин хас биирдии тааарыыбын бэйэм бэлиэтэнэрбэр туунан ааттаталаан иэрим. Санаабар, ол аата табылыннаына, биэриини бэлэмнээин ордук кудурхайдык, айымньылаахтык барар курдук этэ. Холобур, ити бастакы биэриим «Тымныы: саха дооро эбэтэр ст?» диэн ис-иигэр ааттаммыта.