Ол саана лэиттэр бэйэлэрин икки ардыларыгар «бэрэсидьиэннэр уларыйаллар, арай кини уларыйбат» диэн дьаралыктаан кэпсэтэр салайааччылара Николай Иннокентьевич Петров тэлэбиидэнньээ дириэктэрдиир этэ. НВК бэрэсидьиэннээх, ол аннынан тэлэбиидэнньэ уонна араадьыйа дириэктэрдэрэ диэн ботуччу сололор бааллар. Кини миигин ыыран ылла, кэбиниэккэ киирбитим били илиинэн суруйбут кумааыбын эргим-ургум тута олорор эбит уонна эттэ: «Мин бу эн суруккун ырытан баран бппэппин. Чахчы саа, сонун бырайыак эйиэнэ эрэ эбит. Ол гынан баран маны дьэ хайдах олоххо киллэрэбит?» – диир. «Хайдах киллэриэхпит суоай?…» – мин олус уустугу суруйдум дии санаабат этим, биир кии санаата хоторун бтн тэрилтэ хайдах кыайыа суоай диэн саарбахтаан крбкк хоруйдаспытым.
Сотору «12-с ханаалбыт» аыллаары хамсааын б буолан барда. Били мин «Кэпсиэ» диэн бырайыагым киэбинэн нэдиэлээ тртэ быа тахсар буоллубут: икки кн сахалыы, икки кн нууччалыы. Сахалыыны ыытааччылар мин уонна Анатолий Гоголев, нууччалыыны ыытааччылар Альбина Данилова уонна Анатолий Сергеев этибит. Тэлэбиидэнньэ устуоруйатыгар аан манай аналлаах стилист ыыран, Алексей Семенов этэ, тас крмтн оордулар. Онтубут Альбина Данилова баттаын уот кыыл кырааскалаан кэбиэн, крччлэр ортолоруттан саа-иэ, одуу-чинчи таыста. Аны миигин «блондинка гынан кэбииэ» диэн куттанаммын, «только натуральный цвет» дии-диибин, тббн саба туттан олорбутум. Инньэ гынан, «натуральнайга нааа чугас» «красное дерево» нммтм. Ол да буоллар стилист: «Фиолетовый бы Вам очень подошел», – диэбитэ. Дьиэ, эдэр эрдэххэ эгэлгэ да ннн, уларыйан-тэлэрийэн крххэ баар этэ буоллаа.
Устуудьуйабытыгар барнай устуойка эин туруоруллан, ыытааччылар к сылдьан олоробут, ыалдьыттарбыт биэрии устата хаста да уларыйыахтарын сп, кинилэри кытта кллк, туран эрэн кытта кэпсэтэр кыахтаахпыт. Кылгас сюжеттар, мэлдьи лэлиир рубрикалар кэпсэтиини ситэрэн-хоторон биэрэллэр. Ити бэйэтин кэмигэр рблссйээ тэнээх кст этэ.
Уруут-урут, Саха сиригэр кх уот саа кстрн саана, биэриилэр бары быа эфир быыытыгар-майгытыгар барар кэмнэрэ эмиэ баара . Ол гынан баран кэнники, бииги ол турунарбыт саана, «быа эфир» диэн хаалтыстаах дьон хамсаабакка олорон тлпннэн киирэр ыйытыыларга хоруйдааыннара эрэ буолар этэ диибин, онуоха ол саанааы крччлэр бары туоу буолуоххутун сп. «12-с ханаал» итинник хартыынаны хамсаппыта, урукку саха тэлэбиидэнньэтин туунан стереотибы алдьатан, экраа чэбдик тыал буолан сайа охсон киирбитэ, НВК уруккуга маарыннаабат «саа, сонун» кстлэнэригэр бастакы харааччы буолбута. Хас биирдии ыытааччы-редактор нэдиэлэ аайы сааттан саа тиэмэни олус ыгым кэмэ толкуйдаан тааарара ирдэммитэ. Итинтэн Анатолий Гоголев олус долгуйарын уонна бэлэмнэнэригэр ыарыратарын миэхэ этэн турар.
Мин бастакы биэриибин сахалыы ааттар тиэмэлэригэр анаабытым. Срн ыалдьыппынан сгрйэр дьоммуттан биирдэстэрэ – Багдарыын Слбэ кэлбитэ. Кэпсэтиини куорат саахсатыгар баран устубут сюжеппыт ситэрэн-хоторон биэриэхтэээ. Ол саана лэлээбит саахса сэбиэдиссэйэ сахалыы ааттаныыны трдттэн утарар эбит этэ: «Ооо от-мас диэн хаалынньа ааттары биэрэр туох чгэйдээий?» – диэн мин истиэхпэр бэрдэ суох этиини оорбута. Ону хайдах баарынан ыыппыппытын Багдарыын Слбэ крн олорон: «Омук кэскилин туунан туох да толкуйа суох дьон ити курдук дьэ утара, туорайдаа олороллор…» – диэн кскэ саарбыта. Ол саана ааттарын уларытан, сахалыы аат, араспаанньа суруллуутун докумуоа киллэрэри бастакынан ситиспит дьоммут: Багдарыын Слбэ да, Алаас От да хайдахтаах утарсыыны крсбттэрин, тус бэйэлэрин эрэ дьулуурдарынан, итээллэринэн саа суолу солоон барбыттарын ол биэрииттэн йдбтм.
Режиссерум Любовь Золотареваны кытта улам «амтаыйан», бэйэ-бэйэбитин ситэрсэн лэлээн барбыппыт. Манна мин Сунтаар устуудьуйатыгар уонча сыл мэлдьи кэриэтэ быа эфиргэ олорбут рйэим таайбыта. Оттон Любовь Васильевна срн ханаалга србэ сылы мэлдьи лэлээбит буолан аптарытыаттааа, киэ уонна рт э хоннохтоох тэрилтэ лэтин тэрээинин ымпыгын-чымпыгын чгэйдик билэринэн уонна, биллэн турар, олус айымньылаахтык лэлиир улахан профессионал быыытынан, эрэллээх тирэим буолбута. Николай Иннокентьевич биигини, омос крдхх ханан да ханыыласпыт дьону, тоо холбообута биллибэт, ол гынан баран, сыыспатах эбит диэх тустаахпын. Люба куоракка улааппыт буолан, кннр саарарыгар саха тылын кыбытан да ылбат этэ, онон дьиэ мин бастаан «тылы билбэт киини кытта сахалыы биэриини оорор уустуктардаах буолуо, чэ, хайыахпыный» дии санаан аарбыттааым. Онтум баара, режиссерум сахалыы йдрн ааан, саха литературатын билэринэн, сахалыы ааарынан-суруйарынан тэнэээ суох кии буолан соуппута. Кини куоракка то нуучча эйгэтигэр да олорон, сахалыы куту стэриэ суохха сп эбитин чаылхай холобура буолан миигин рдбтэ.
Бииги бастакы тахсыыларбытыттан крччлэр боломтолорун киинигэр киирбиппит. Интернет форумнар саа тэриллэн эрэллэрэ, онно моуок саа-иэ эмиэ тахсара да, куорат олохтоохторо гстэрэ сэээрбит этилэр. Кинилэр: «Айыбыын, «сахаларбыт» хайа бу туох буолан турдулар диэн соуйдубут ээ. Олох омук тэлэбиидэнньэтин крр курдук сананныбыт», – диэн хайгыыр тылларын тиэрдэр буолан барбыттара.
