Святочны бестурботны настрой, што панаваў над шырокай і прыгожай магістраллю — вітрынай вялікага горада, падхапіў Алачку і панёс на сваіх трапяткіх крылах: не думаць, не думаць, ні пра што не думаць. Ні пра тое, што было ўчора, ні пра тое, што будзе праз месяц. Наперадзе амаль трыццаць дзён казкі, думай пра яе. Ужо сёння вечарам ты апынешся на беразе «самага сіняга ў свеце» Чорнага мора і ўбачьш пляж, перапоўнены людзьмі, як лежбішча на Камандорах коцікамі, і сонца, яшчэ ярчэйшае і гарачэйшае за гэта, пяшчотна кране твае плечы, і, прыгажэйшыя за гэтыя, кветкі расцвітуць для цябе… Усё будзе, усё, пра што ты марыла цэлую зіму, слепячы вочы над машынкай, каб ухапіць лішнюю капейчыну, прыберагчы яе, каб там, на поўдні, пажыць па-людску і нічога не лічыць — ах, як абрыдла лічыць і разлічваць, каб за тыдзень да палучкі не пазычаць на самае неабходнае; няўжо на свеце ёсць людзі, што не лічаць, нічога ніколі не лічаць, якія яны, напэўна, шчаслівыя! Усё будзе: музыка, рэстараны, таксі, цеплаходы, і, магчыма, нехта стрэнецца — ну, няхай сабе не прынц з дзявочых мар — у якой далечыні ён застаўся, час, калі ты адчувала сябе Асоллю і чакала, што вось-вось з-за небасхілу выплыве карабель з пунсовымі ветразямі і павязе цябе далёка-далёка… Маладосць прамільгнула сонечным зайчыкам, паспрабуй утрымаць фірменнымі трантамі і польскай касметыкай тое, што няўмольна руйнуе час… Вядома, стараешся, а што ж яшчэ рабіць, альтэрнатывы няма, але ж і найлепшая ў свеце касметыка ўжо не разгладзіць гусіных лапак у куточках рота, і маршчынак на лбе, і складак на шыі, не верне вачам маладога задзірлівага бляску. Пасмачка валасоў, прыўзняты каўнерык, «цені» — маскіровачка, а зірнеш на якое дзяўчо ў акне студэнцкага інтэрната, і раптам сцісне сэрца сумам і зайздрасцю: ну, а ты чаго мажашся, дурнічка, не разумееш ні шчасця свайго, ні сваёй прыгажосці! Але ж нічога, уздыхнеш употай і вышэй ускінеш галаву: што яе бестурботная маладосць у параўнанні з тваёй выпакутаванай сталасцю! Трыццаць чатыры, урэшце, не так гэта і многа. Напэўна ж, нехта стрэнецца, прыгожы, вясёлы, ласкавы, ну, не на ўсё жыццё, дык на месяц, а табе больш і не трэба. Месяц — гэта ж таксама жыццё, асабліва калі ты дакладна ведаеш, што наогул не склалася яно, не атрымалася, неяк пайшло наперакасяк, хоць, здаецца, і не было ў тым тваёй віны, і ліха яго цяпер выправіць…

У вестыбюлі Дома кнігі яе ўжо чакалі тоўсты потны Васіль Лаўрыновіч у расшпіленай ледзь не да пупа бруднаватай палатнянай тэнісцы, з нязменнай цыгаркай у роце, і Кузьменка, высокі сівы стары ў строгім, нягледзячы на зусім летнюю спёку, чорным касцюме і пры гальштуку. Лаўрыновіч працаваў у газеце і запісваў для рэдакцыі мемуарнай літаратуры ўспаміны былых партызан, Алачка Ў свой час перадрукоўвала адзін яго рукапіс. Ён вечна хадзіў без грошай: любіў чарку, таўстун, і ніяк не паспяваў на яе зарабіць, дзе ўжо яму было думаць пра тое, каб своечасова разлічыцца з машыністкай. За работу звычайна плацілі людзі, якім ён памагаў. Тое, што Кузьменка прыйшоў у выдавецтва, было добрым знакам: Алачка адчула, што грошы свае атрымае, і ўсміхнулася абодвум самай сардэчнай і шчырай усмешкай, на якую была здольная.

Лаўрыновіч выхапіў у яе з рук цяжкую папку, пагартаў рукапіс і задаволена чмыхнуў:

— Як заўсёды, бездакорна! Ты — геній, старая, у сваёй справе табе няма роўных не толькі ў Мінску, але ва ўсёй нашай рэспубліцы.

Кузьменка палез у кішэню.

— Даруйце, колькі мы вам павінны?

Ён пачырванеў і збянтэжыўся, як хлапчук, сівы, прыгожы чалавек, мяркуючы па рукапісу, легендарна мужны; Алачцы аж шкада яго стала. Яна разумела, што Кузьменка па далікатнасці сваёй баіцца яе пакрыўдзіць гаворкай пра грошы, хаця якая тут магла быць крыўда? Не міласціну даваў, плаціў за працу, чаго ж тут бянтэжыцца. Яна назвала суму, стары разлічыўся, паклаў наверх яшчэ дзесятку, але Алачка рашуча засунула яе яму ў кішэню: а вось гэтага рабіць не трэба, лішняга і свінні не ядуць. Падзякавала і лёгка пайшла да ліфта.

Лаўрыновіч дагнаў яе, пакінуўшы Кузьменку, які ўлюбёна гартаў рукапіс, і ціхенька сказаў, далікатна прыкрываючы шчарбаты рот далонню, каб не дыхаць на Алачку перагарам:

— Дзіця маё, ты з такім шыкам вярнула старому дзесятку, што ў мяне аж дых заняло. Зрабі яшчэ адзін каралеўскі ўчынак: дай гэткую ж чырвоненькую паперку мне. Часова, вядома, калі-небудзь аддам, бог сведка. Трэба, панімаеш, дзірку ў галаве пракруціць, там пасля ўчарашняга ціск, як у паравым катле, баюсь, каб не ўзарвалася. Вядома, я мог бы папрасіць у яго, але пасля таго, як ты… гэта было б непрыгожа і несумленна. Я — чалавек, а чалавек, як пісаў вялікі пралетарскі пісьменнік Максім Горкі…

— …гэта гучыць горда! — Алачка зайшла ў ліфт і сунула Лаўрыновічу пакамечаную траячку.— Трымай, трымай,— засмяялася яна, убачыўшы, што той скрывіўся, быццам укусіў горкі яблык,— на дзірку хопіць, а на затычку бог падасць.— І націснула кнопку.

Перейти на страницу:

Похожие книги