— Не бойся, не бойся,— усміхнулася Алачка.— Божа мілы, ды ты зараз самлееш! Эх ты, сяброўка ты мая адзіная, сястрычка мая! Не думала, што ты баязлівая, як заяц. Мне ты заўсёды здавалася смелай і дужай — мора па калена. Што б я рабіла без цябе, як захварэла, пэўна, даўно б ногі выцягнула. Ты ж два месяцы ад мяне не адыходзіла, нібы маці, хто, акрамя маці, цяпер на такое здатны. У кожнага сваё жыццё, свае клопаты. Прыбеглі, пасядзелі дзесяць мінут, пабеглі… Адна ты… 3 лыжачкі карміла, мыла, лекі па ўсім горадзе шукала… Я гэтага век не эабуду! Каб не ты, хто яго ведае, чым тая хвароба для мяне скончылася б.
Алачка гаварыла, гаварыла, быццам хацела пацярухай слоў неяк прысыпаць абразлівасць сваёй здагадкі, але Ірына, здавалася, не чула яе.
— Як ты магла…— разгублена паўтарала яна і ўсё прыціскала да шчок, пабітых на чырвоныя плямы, далоні.— Як ты магла такое падумаць…
— Кінь…— у Алачкі пацямнелі і звузіліся вочы, а рукі сціснуліся ў кулачкі,— я ж не яго жонка, навошта перада мною прыкідвацца? Думаеш, пра цябе і Жураўскага ніхто не здагадваецца? Эх ты! Хутка сорак бабе, а яна наіўная, як пятнаццатка! Вы яшчэ на бульбе былі, а пра вас усё выдавецтва плявузгала. Вядома, ты мне можаш не давяраць, твая справа, але ведай: ні крывога позірку, ні кепскага слова ты ад мяне не ўбачыш і не пачуеш. I не бянтэжся, калі ласка, на цябе ўжо шкада глядзець.
— Балбатуха ты.— Ірына адвярнулася да акна.— Язык без касцей, вось і мелеш абы-што.
— Добра, добра, больш не буду.— Алачка лагодна правяла рукой па яе валасах.— Ласкавая ты мая… Толькі ты скажы яму, каб машыну ставіў далей, за паваротам. А то як мы ідзём у «Юбілейны» абедаць, дык усё ж відаць. I як ён табе дзверцы адчыняе, і як вы цалуецеся, перш чым ад’ехаць… усё-ўсё…
Ірына павярнулася, вялікія карыя вочы яе, толькі што разгубленыя і збянтэжаныя, свяціліся шчасцем, і святло гэта, бы агнём, апякло Алачку. Яна аж зубы сцяла, каб не закрычаць ад нечаканага, вострага і пранізлівага болю, але Ірына, занятая сабою, гэтага не заўважыла.
— Няўжо відаць? — Яна закрыла твар далонямі і засмяялася ціха, стрымана.— Вось гэта навіна! Звар’яцець можна! I праўда ж, як дзеці! — Уздыхнула, пахітала галавой, рассыпаўшы па плячах густыя, колеру спелай жытнёвай саломы валасы, і шчаслівы агеньчык у яе вачах патух, быццам яго задзьмула ветрам.— Ох, Алка, Алка, што ж гэта робіцца?! I чым гэта ўсё скончыцца, Алачка?!
— Якая розніца? — легкадумна махнула тая рукой.— Ці варта пра гэта думаць? Жыццё кароткае, не паспееш азірнуцца, а ты ўжо нікому не патрэбная. Праўду гаварыла мая бабулька-нябожчыца: трэба жыць, як набяжыць, вось і ўсё. Сённяшняе шчасце варта заўтрашніх непрыемнасцей. Ну, я пабегла, Ірыначка, у мяне яшчэ работы, работы... Будзь шчаслівая!
— I ты, любая. Добрага табе надвор’я, цікавых людзей.
Яны абняліся, расцалаваліся, і Алачка пабегла да ліфта.
Каля студэнцкага інтэрната стаялі два тэлефоны аўтаматы. Алачка зайшла ў першы, набрала нумар.
— Школа? Жураўскую, калі ласка.
— Зараз пашукаем,— азваўся жаночы голас.
Яна пастаяла, прыціскаючы трубку да вуха і адчуваючы, як нешта соладка казыча ў горле, затым пачула энергічны голас:
— Алё! Жураўская слухае.
— Валянціна Іванаўна? — на ўсялякі выпадак перапытала Алачка і аблізнула засмяглыя вусны.
— Так, гэта я. Гаварыце, калі ласка, хутчэй, у мяне заканчваецца перапынак.
— Я хутка,— сказала Алачка.— Усяго некалькі слоў. Запомніце адрас: вуліца Дзімітрава, дом адзінаццаць, кватэра тры. Там ваш муж, Арсен Міхайлавіч, сустракаецца са сваёй каханкай Ірынай Мікалаеўнай Чумаковай. Кожны дзень пасля шасці гадзін вечара.
Нейкі доўгі момант у трубцы было ціха, быццам у Жураўскай адабрала мову. Алачка напружана чакала.
— Хто вы? — нарэшце глуха спытала Валянціна Іванаўна.— Хто вы і чаму так нахабна лезеце ў чужое жыццё?
— Не мае значэння. Адрас запомнілі? Гэта паміж Домам кнігі і Юбілейным базарам. Усяго найлепшага.
— Сволач,— сказала Жураўская, і Алачка з востраю радасцю адчула, як надламаўся, перасеў яе голас.— Якая ж вы сволач!
Алачка засмяялаея і асцярожна, быццам шклянул павесіла трубку. Вочы ў яе зрабіліся як дзве шчыліны, бледны твар перакрывіла сутарга.
— Ненавіджу! — прашаптала яна, хапаючы сухімі губамі паветра і ўглядаючыся ў даўжэзны рад вокнаў на далёкім дванаццатым паверсе Дома кнігі. — Ненаві-іджу!
3
А пачатку трэцяй з бібкалектара паведамілі, што нарада загадчыкаў бібліятэк пераносіцца на наступны тыдзень. Ірына з палёгкай уздыхнула і пазваніла дадому. Трубку ўзяла дачка Аленка.
— Як ты там? — спытала Ірына.— Жывеш?
— Жыву! — засмяялася Аленка.— Пяцёрку па матэматыцы атрымала.
— Малайчына. Сярожа дома?
— Няма. Але, відаць, нядаўна быў: у ракавіне стаяць брудныя талеркі і боршч яшчэ цёплы. Я паабедала — нават не падагравала.
— Зусім ён у нас распусціўся, Аленка,— уздыхнула Ірына.— Талеркі за сабой лянуецца памыць.
— Я памыю,— заступілася за брата Аленка.— Ты ж ведаеш, які ён цяпер заняты! Хутка экзамены — не жартачкі! Калі яму талеркамі займацца.
— Вось і сядзеў бы над падручнікамі, а то бегае недзе, сабакам хвасты круціць. Напіша сачыненне на двойку, будзе ведаць…
