‘Is cuma liom sa diabhal cén leagan atá acu! Ní rabhadar ann. Tá mé ag rá leat, a Iain, gurb in é a tharla. Chonaic mé le mo dhá shúil féin é.’
‘Agus … bhí sé i dtrioblóid ar scoil nach raibh?’ a dúirt Iain. ‘Chuala mé gur cuireadh ar fionraí é an téarma seo caite.’
‘Níor cheart dó sin tarlú ar chor ar bith. Níorbh é a bhí ciontach.’
B’fhacthas do Chaitríona go raibh chuile dhuine ag piocadh ar Shéamas. An raibh siad ag cur sórt liosta le chéile? D’éirigh sí ina seasamh agus thosaigh sí ag cur di. Thug cuid de na daoine a bhí ag dul tharastú caidéis don bheirt dhéagóir.
‘An gcreidfeá,’ arsa Caitríona, ‘nár cuireadh aon phíonós ar an duine a bhí ciontach! An múinteoir a chonaic an rud ag tarlú, tá an ghráin shíoraí aige ar Shéamas. Bhí i gcónaí. Níor thug sé seans ar bith dó. Chuaigh cuid againn chuig an bpríomhoide leis an scéal ceart a mhíniú di. Ach, cur amú ama a bhí ann. Níor tugadh aon éisteacht dúinn.’
Rinne Iain staidéar sular fhreagair sé. ‘Tuigim go mbíonn dhá leagan ar chuile scéal,’ a dúirt sé ansin, ‘ach feictear dom gur minic le trioblóid a bheith san áit a mbíonn Séamas.’
Níor fhan focal ag Caitríona. Ba cheart di a bheith fanta sa mbaile! Nárbh í a bhí díchéillí ag ceapadh go raibh cara sa gcúirt ag Séamas in Iain. Ghoill sé uirthi cuimhneamh anois ar an meas a bhíodh ag Iain ar Shéamas. Cé a chreidfeadh go mbeadh sé in amhras faoi mar seo? Go gceapfadh sé nach raibh a chara le trust! A tuismitheoirí, na gardaí agus anois Iain é féin. An bhféadfadh sé go raibh dul amú uirthise faoi Shéamas? Ba dheacair léi glacadh leis. Ní raibh sí sásta glacadh leis! Is amhlaidh nach raibh aithne cheart ag daoine eile ar Shéamas. Bhreathnaigh sí ar a huaireadóir.
‘Ní raibh tuairim na ngrás agam go raibh sé chomh deireanach!’ a dúirt sí. Chuir sí a mála ar a gualainn. ‘Breathnaigh, a Iain, caithfidh mé tabhairt faoi na siopaí. Tá bronntanas le ceannach agam do Mhamó. Níl a fhios agam beo céard a gheobhas mé di. Ní chreidfeá chomh deacair is atá sé bronntanas feiliúnach a fháil do bhean atá ag tarraingt ar cheithre scór.’
Ní raibh Iain pioc sásta a chloisteáil go raibh Caitríona ag imeacht.
‘Nach féidir leat fanacht scaitheamh eile? Nach ag a sé a sheolann an bád? Tá os cionn ceithre uair an chloig fós agat. Theastaigh uaim rud eicínt a thaispeáint dhuit. Bhuel, dhá rud in dáiríre. Ach tosóidh muid leis seo.’
Thóg Iain ríomhaire beag amach as a mhála. An ceann ba nua-aimseartha dá bhfaca Caitríona riamh ina saol. Las a súile.
‘Ó a mhac go deo,’ a dúirt sí. ‘Tá éad orm leat. B’aoibhinn liom ceann acu sin! Ar bhuaigh tú an Lotó nó rud eicínt?’
‘Faraor, is le Mam é! Agus thabharfadh sí leathmharú orm dá mbeadh a fhios aici go raibh sé agam. Taibléad atá ann. Is féidir chuile shórt a dhéanamh air. Ach an rud a bhí mé ag iarraidh a thaispeáint dhuit … tá sé agam anseo. Beidh an-spéis agat ann. Tá mé cinnte de.’
Shleamhnaigh Iain a mhéar go paiteanta trasna an scáileáin. Ansin shín sé an taibléad chuig Caitríona.
‘Caithfidh tú é seo a léamh.’
‘Tá go leor focla móra ann,’ a dúirt Caitríona nuair a bhí an t-alt léite aici. ‘Agus, níl mé siúráilte cén bhaint atá aige linne.’
‘An cuimhin leat an lá cheana nuair a bhí muid sa gcaifé? Dúirt Bríd gur cheap sí féin go raibh taibhse Bhean Thompson sa Station agus go raibh sí ag iarraidh teangmháil a dhéanamh linne.’
‘Is cuimhin liom go maith é. Shíl mé go bhféadfadh sé go raibh an ceart ar fad aici. Ach is cuimhin liom freisin gur thosaigh tusa ag cur na gcosa uait. Bhí tú oibrithe faoi go gcreidfeadh aon duine i dtaibhsí … rud eicínt faoi gur bhaineadar leis an seansaol.’
‘Tá a fhios agam. Sin é a dúirt mé ceart go leor. Ach ansin nuair a tháinig mé abhaile go Gaillimh chuaigh mé ag scimeáil ar an idirlíon. Ní chreidfeá a bhfuil de stuif atá ann faoi thaibhsí agus faoi sprideanna!’
‘Bíonn rudaí ar an idirlíon nach bhfuil bun ná barr leo! Ní fhéadfá toradh a thabhairt ar a leath.’
‘Nach bhfuil a fhios agam go maith! Caithfidh duine na suíomhanna cearta a aimsiú. Ach ar aon chaoi, tar éis dom an píosa atá ar an scáileán ansin againn a léamh, thosaigh mé ag cuimhneamh ar an teoiric a bhí ag Bríd. Shocraigh mé go rachainn isteach chuig an leabharlann….’
‘Sherlock Holmes ceart!’
‘Agus b’fhiú dul ann. B’fhiú go mór é! Ní thomhaisfidh tú go deo céard a fuair mé i gceann de na sean-nuachtáin! Tá sé anseo agam.’
Thóg sé leathanach fótachóipeáilte as a phóca agus shín sé chuig Caitríona é.
