– Старая песня… Мы павінны быць гатовымі і да такога павароту. І я паўтару табе тое, што казаў раней. Галоўнае не апанурвацца. Трэба верыць у свае сілы і памнажаць веды. Розум вядзе караблі, накіроўвае вёслы і ветразь! Будзем клапаціцца, каб тэхніка нас не падвяла. Мы столькі працуем над тым, каб наша жыццё працягвалася, што грэх паддавацца роспачы. «Цяпліцы» і цяпер даюць нам не толькі вітаміны, але і істотны адсотак кіслароду. Далей аддача будзе толькі расці. Дамо адпачыць аскігенатарам. Зоймемся іх амартызацыяй. Ветракі, дзякуй богу, працуюць без збояў. Скончыцца бура – адразу ж запражом «сланечнікі». Будзем па сітуацыі чаргаваць крыніцы электраэнергіі. А калі пачнём здабываць ваду, то можна і пра запуск партатыўнай АЭС падумаць. Глядзіш, і на Зямлі тым часам нешта зменіцца. Хваробы, нават такія дзіўныя, як сінтатадзін, не вечныя. А вось цяга да космасу ў здаровых людзей ёсць заўсёды. Хто ведае, мо і прыляцяць калі-небудзь… Не дзеля мінералу… Але мне не хацелася б гэтага. Мне дастаткова, што мы з табой разам.
Ён прыгарнуў каханую. Яна не вытрымала напругі і расплакалася.
– Абяцай… Чуеш? Абяцай, што ты не памрэш раней за мяне, што мы застанёмся з табой разам да канца, – скрозь слёзы ўмольвала Марына.
– Як Сід і Нэнсі? – тоячы трывогу, падкрэслена бадзёра спытаў Ягор.
– Як шчаслівец Дамп і яго міс Гамп, – жанчына нясмела ўсміхнулася.
– Эпічная парачка, – блазнавата мовіў каханак, спадзеючыся цалкам пераключыць увагу на іншае. – Самая ўдалая партыя на «Навухаданосары». Хто б мог падумаць, што навуковец і пілатэса так пакахаюць адно аднаго! Дамп, канешне, не без фанабэрынкі дзядзька быў. Казырнуцца любіў. Пра мнагажонства нясмешна жартаваў. Але…
– Але ў часіну ікс даказаў, што міс Гамп для яго – як здароўе тое…
– Сігануў да яе ў пультавы адсек, і нават капітан не пасмеў яго адтуль выгнаць.
– Да канца.
– Да самага.
– Я не перажыву адзіноты, – вярнулася да сваіх дакучлівых думак пасяленка. – Дзяцей у нас не будзе. Кот да таго часу ўжо апражэцца. А кнігі і фільмы мне не дапамогуць. Таму ўсё ж не памірай першым.
– Абяцаць не магу, але буду старацца, – развітаўшыся з блазнаватасцю, прачула запэўніў Ягор. – Што б там ні здарылася, не кідайся ў крайнасці. Жыві столькі, колькі адмерана. І наконт кніг ты дарэмна…
Спрацавала сістэма апавяшчэння. Нехта намагаўся звязацца з базай. Пара вомільгам ускочыла і подбегам рушыла ў рубку сувязі. Сігналу бракавала ўстойлівасці. Прабіваўся ён скрозь безліч перашкод – шыпенне, трэск, свіст… Чулася кепска. Але відавочным было адно: на сувязь выйшла Зямля.
Здарэнні ў Канстанцы і над Прыднястроўем трохі зацьмілі думкі Ягора пра Марыну і Марку. Але не так моцна, каб ён зусім перастаў цікавіцца іх жыццём. Заблакаваны імі паўсюль, дзе толькі магчыма, цікаўнік мусіў шукаць пралазы. Перабіраў розныя варыянты, каб здабыць доступ да іх старонак. Ад марных высілкаў страціў надзею і збіраўся адкласці тэлефон. Варта было і пра навуку падумаць. У апошні момант, аднак, натрапіў на перасланыя яшчэ тады – падчас Гедройца – вясельныя фотаздымкі. Адкрыў адну. Пасля другую. Трэцяй быць не мусіла. Але яна была! І чацвёртая! І пятая! І сто сорак восьмая! Дзякуючы памылцы распрацоўшчыкаў сацыяльнай сеткі Руткоўскі здолеў прагледзець усе здымкі, якія Марына выстаўляла на сваёй старонцы. Як і меркаваў, на публіку ішоў суцэльны пазітыў, блізір шчасця, яркія абразкі насычанага шчаслівым каханнем жыцця. Абдымкі, пацалункі, шпацыр пад ручку. А яшчэ аладкі з чарнічным сочывам. А яшчэ сушы магура і тыгравыя крэветкі. Мяса і віно. Балконы. Мансарды. Тэрасы. І матацыкл. І мора. Мора шчасця і кахання…
Праглядаючы здымкі, Ягор адчуваў, як сціскалася, абрывалася і падала ў бездань яго сэрца. Але працягваў глядзець, нібы не катаваў сябе гэтым, а загартоўваў. З фотаздымкаў хацеў атрымаць хаця б маленечкі намёк на тое, як Марына і Марку мяркуюць будаваць свой лёс далей, пасля ўніверсітэта. Сёе-тое мог бы «раскапаць» і за час канферэнцыі ў Канстанцы. Ды якое там!
Паклаўшы тэлефон на тумбачку, ён ляжаў на бальнічным ложку і вытрэшчваўся ў столю. Ведаў, што працяг будзе. Не мог даўмецца, які менавіта. «Эх, Гваздовіч, Гваздовіч…» – прашаптаў Ягор, ледзьве ходаючы хвалю маляўнічых карцін гульні ўяўлення,
– Гэй, хлопец, табе пагана? Можа, доктара гукнуць? – падаў голас мужчына з суседняга ложка, учуўшы шэпт.
– Не, дзякуй. Са мной усё добра, – душачыся смехам, прагугнявіў Руткоўскі.
– У аднаго шаптуна таксама гэтак добра было. А назаўтра яго з галавой разбітай знайшлі, – зазначыў іншы сусед па палаце.
– Такі лёс, – падвёў рысу
Злавіўшы сябе на думцы, што Марына пасля замужжа пакінула дзявочае прозвішча, ён развесяліўся: дробязь, а прыемна! – і неўзабаве заснуў.