На ўсім шляху ад акіяна да акіяна няма ні гасцініц, ні харчэўняў. Падарожнікі павінны карміцца сушаным мясам, рысам і дзічынай, калі ім удаецца застрэліць яе па дарозе. Для піцця служыць вада горных патокаў, ручаёў, рэк, якая прыпраўлена некалькімі кропелькамі рому і захоўваецца ў мяшках з бычынай скуры, так званых «чыфль». (Падарожнікі павінны пазбягаць у дарозе ўжывання спіртных напіткаў, бо прабыванне ў гарах і без таго надзвычай моцна ўзбуджае нервовую сістэму.) Што датычыць пасцельных прылад, то ўсе яны заключаюцца ў тубыльным сядле — «рэкадо». Гэтае сядло зроблена з «пеліонаў» — баранніх аўчын, выдубленых з аднаго боку і пакрытых поўсцю з другога. Аўчыны на дзень звязваюцца шырокімі ўзорыстымі рамянямі і служаць сядлом, а ноччу замяняюць выгодную цёплую коўдру. Падарожнік, укруціўшыся такой коўдрай, смела можа начаваць пад адкрытым небам ва ўсякую пару года.

Будучы вопытным падарожнікам, Гленарван прывык прыстасоўвацца да звычаяў розных краін. Таму ён дастаў для ўсяго складу экспедыцыі і для сябе самога чылійскае адзенне. Паганель і Роберт, сапраўдныя дзеці, ледзь не пачалі скакаць ад здавальнення, калі адзелі нацыянальнае «панчо» — шырокі плашч з клетчатай матэрыі з квадратовай дзіркай для галавы пасярэдзіне, і высокія боты, зробленыя са скуры задніх ног маладых коней. Варта было на іх паглядзець, калі яны гарцавалі на сваіх мулах! Заўсёды няўважлівы Паганель, калі садзіўся на мула, ледзь-ледзь не зарабіў удару капытом. Але затое, апынуўшыся ў сядле, з сваёй неразлучнай падзорнай трубой за плячыма, ён цалкам даверыўся мулу і ні разу не меў падставы каяцца ў сваёй даверлівасці. Што тычыцца Роберта, дык ён выявіў надзвычайныя здольнасці да верхавой язды, абяцаючы стаць бліскучым наезнікам.

Маленькі атрад рушыў. Надвор’е было цудоўнае, на небе — ні воблачка; але, не гледзячы на тое, што сонца пякло неміласэрна, было не горача — з мора бесперапынна чуў свежы ветрык.

Падарожнікі хуткім маршам накіраваліся ўздоўж берагу бухты Талькагуано, к, трыццаць сёмай паралелі, якая была ў трыццаці мілях на поўдзень. У гэты першы дзень падарожнікам, якія прабіраліся скрозь густыя хмызнякі чаротаў на высахлых балотах, было не да гутарак. Сцэна развітання зрабіла вялікае ўражанне на ўсіх, і кожны зноў і зноў перажываў яе. Яшчэ можна было бачыць на гарызонце дымок «Дункана». Агульнае маўчанне парушаў толькі Паганель: старанны географ сам сабе даваў голасна пытанні па-іспанску і адказваў на іх. Ён хацеў удасканаліць свае веды па новай мове.

Катапац аказаўся панурым па натуры чалавекам, ды і прафесія яго не гарнула да балбатні. Ён не размаўляў нават са сваімі пеонамі і даваў ім загады знакамі. Пеоны добра ведалі сваю справу. Калі які-небудзь мул пачынаў наравіцца і прыпыняцца, пеон моцна крычаў, каб прымусіць яго ісці далей. Калі крык не дапамагаў, ён трапна шпурляў каменнем у яго спіну, і ўціхаміраны мул зноў станавіўся жвавым, як і раней. Калі слабла падпруга, пеон здымаў з сябе панчо, накрываў ім галаву мула, хутка папраўляў няспраўнасць, і караван зноў ішоў па свайму шляху.

Паганятыя мулаў прывыклі выходзіць у дарогу а восьмай гадзіне раніцы, пасля снедання, і ісці без прыпынку да чатырох гадзін папаўдні. Гленарван рашыў прытрымлівацца гэтага звычая. Калі ў гэты першы дзень надышоў час прывала, падарожнікі былі ўжо каля самага горада Арауко, што ляжыць на паўднёвым канцы бухты Талькагуано. Атрад увесь дзень не пакідаў узбярэжжа, і падарожнікі нястомна шукалі па дарозе слядоў крушэння.

Адсюль да трыццаць сёмай паралелі трэба было прайсці на захад яшчэ міль дваццаць — да бухты Каркейро. Але гэты ўчастак узбярэжжа быў ужо агледжаны пасланцамі Гленарвана, таму паўторнае даследаванне было-б бескарысным.

Гленарван, параіўшыся з Паганелем, рашыў таму накіравацца з Арауко проста ў глыб краіны і, вышаўшы на трыццаць сёмую паралель, ні на крок не адступаць ад прамой лініі.

Маленькі атрад увайшоў у горад і прыпыніўся нанач у заезжым дварэ.

Арауко — сталіца Арауканіі, невялікай дзяржавы, якая займае плошчу даўжынёй у шэсцьсот і шырынёй у сто дваццаць кілометраў. Жывуць у Арауканіі молухі — кроўнае чылійцам гордае і мужнае племя. Дарэчы, гэта адзінае з амерыканскіх пляменняў, якое ніколі не спрабавала чужаземнага прыгнёту. Сам горад Арауко некалі захапілі іспанцы, але насельніцтва яго не здалося прыгнятальнікам і жорстка змагалася з імі, як змагаецца і зараз з захватніцкімі тэндэнцыямі Чылі.

Сцяг Арауканіі — белая зорка на блакітным полі — да гэтага часу горда і незалежна развяваецца на ўмацаваным узгорку, які абараняе горад.

Пакуль на пастаялым дварэ рыхтавалі вячэру, Гленарван, Паганель і катапац вышлі пагуляць. У горадзе былі адны маленькія домікі з саламянымі стрэхамі і, калі не лічыць адной старадаўняй царквы і руін францысканскага манастыра, разглядаць яго не было ніякай цікавасці.

Перейти на страницу:

Похожие книги