Гленарван спрабаваў сабраць хоць-бы якія-небудзь весткі, па пытанню, якое яго цікавіла, але гэта было дарэмна. Паганель быў у роспачы: тубыльцы не разумелі ні слова з таго, што ён гаварыў. Яны гаварылі толькі на арауканскай мове, распаўсюджанай усюды да самага Магеланава праліва, і іспанская мова Паганеля аказалася тут такой-жа бескарыснай, як скажам, старадаўнегрэчаская.
Пазбаўлены магчымасці трэніраваць свой слых, вучоны ўзнагароджваў сябе тым, што даваў работу сваім вачам. Ён прагна ўглядаўся ва ўсіх сустрэчных, запамінаючы асаблівасці будовы прадстаўнікоў расы молухаў, і ўвогуле быў зусім задаволены.
Мужчыны-молухі былі высокага росту, з плоскім безбародым тварам бронзавага колеру і вялікай галавой з доўгімі чорнымі валасамі. Яны недаверліва пазіралі на падарожнікаў. Звыклыя ваякі, не ведаючы, што з сабой рабіць у мірны час, мужчыны-арауканцы бяздзейнічалі цэлымі днямі. Іх жонкі, гаротныя і няшчасныя на выгляд, надрываліся ад цяжкой хатняй работы, пасвілі коней, чысцілі зброю, аралі, хадзілі на паляванне і апрача таго знаходзілі яшчэ час ткаць тыя сінія панчо, якія патрабуюць не меней двух гадоў работы і каштуюць кожнае не таней як сто долараў.
Увогуле патрэбна сказаць, што молухі — малацікавае племя з даволі дзікімі норавамі і звычаямі. Яны маюць амаль усе чалавечыя хібы і толькі адну добрачыннасць — любоў да свабоцы.
— Гэта сапраўдныя спартанцы! — паўтараў Паганель увечары, пасля прагулкі, седзячы за абедзеным сталом.
Вучоны-географ відавочна пераўвялічваў. Гэта было незразумела. Але яшчэ менш яго зразумелі, калі ён у час абеда заявіў, што яго французскае сэрца вельмі білася ў часе прагулкі па горадзе Арауко. Калі маёр асцярожна запытаўся пра прычыны гэтага нечаканага біцця сэрца, ён адказаў, што яно вельмі натуральна, бо адзін з яго землякоў некалі займаў трон Арауканіі. Маёр папрасіў назваць імя гэтата манарха. Жак Паганель горда назваў пана дэ-Тоннена, былога перыгорскага адваката, дадаўшы, што цараванне яго было кароткім «з прычыны непаслухмянасці падданых». Маёр усміхнуўся, уявіўшы сабе былога адваката, якога зганялі са сходак трона «непаслухмяныя падданыя», але Паганель сур’ёзна адказаў, што лягчэй адвакату стаць добрым каралём, чым каралю добрым адвакатам. Гэта заўвага выклікала рогат, і ўсе ўзнялі свае шклянкі за здароўе Орэлія-Антовія I, былога караля Арауканіі. А яшчэ праз некалькі хвілін падарожнікі, ухутаўшыся ў свае панчо, моцна заснулі.
Назаўтра, роўна а восьмай гадзіне раніцы, маленькі атрад з мадрылай наперадзе і пеонамі ў ар’ергардзе крануўся ў дарогу. Трыццаць сёмая паралель перасякала тут ураджайную зямлю Арауканіі, багатую вінаграднікамі і гуртамі жывёлы. Але мала-па-малу мясцовасць рабілася пустэльнай. Хацінкі растрэадораў, вядомых на ўсю Амерыку ўсмірыцеляў дзікіх коней, трапляліся ўсё радзей і радзей, і экспедыцыі даводзілася праходзіць цэлыя мілі, не сустрэўшы ні аднаго жылля.
У гэты дзень падарожнікам давялося пераправіцца цераз дзве ракі — Рыо-Раке і Рыо-Тубаль. Катапац абодва разы хутка знаходзіў брод. Ланцуг Кардыльераў вырысоўваўся на гарызонце, заметна ўзвышаўся і памнажаў колькасць сваіх вяршынь у напрамку к поўначы. Але гэта было толькі яшчэ прадгор’е вялікага станавога хрыбта Новага Свету.
А чацвертай гадзіне папаўдні, прайшоўшы трыццаць пяць міль, атрад спыніўся на прывал пад адкрытым небам, каля гушчару гіганцкіх міртавых дрэў. Мулаў рассядлалі і пусцілі пасвіцца на лугу з густой і сакавітай травой. З сядзельных сумак дасталі традыцыйнае сушанае мяса і рыс. Пеліоны, пасланыя на траве, замянілі стол, крэслы, а пад вечар і пасцель, і кожны знайшоў на іх адпачынак і аднаўляючы сілы сон. Катапац і пеоны ўсё ноч па чарзе вартавалі.
Назаўтра атрад без прыгод пераправіўся цераз імклівы паток Рыо-Бель, а ўвечары, на прывале каля берагоў Рыо-Біабіо, якая аддзяляе іспанскае Чылі ад незалежнага Чылі, Гленарван мог запісаць у паходны дзённік яшчэ трыццаць пяць пройдзеных за суткі міль. Выгляд мясцовасці пакуль што не мяняўся. Па-ранейшаму навакол цвілі палі амарылій, фіялак, дурману, залатых кветак кактуса. З птушак былі тут чаплі, совы, певуны, дразды і нырцы. Чацвераногія хаваліся ў нетрах лясоў.
Атрад амаль не сустракаў на сваім шляху тубыльцаў. Дзе-ні-дзе міма, як цень, прашмыгалі гуасы, мяшанцы індзейцаў з іспанцамі, удараючы ў акрываўленыя бакі сваіх коней вялікай шпорай, прывязанай да босай нагі. Не было ў каго запытаць, не было дзе атрымаць неабходных даведак. Гленарван аднак прыміраўся з гэтым. Ён гаварыў сам сабе, што індзейцы, узяўшыя капітана Гранта ў палон, безумоўна завялі свайго палонніка на супроцьлеглы бок хрыбта Кардыльераў. Значыцца, пошукі могуць закончыцца поспехам толькі ў пампасах, не раней. Трэба было ўзброіцца цярплівасцю і рушыць наперад, без прыпынкаў і шпарка.
Раніцой 17-га чысла атрад вышаў у звычайны час і ў звычайным парадку. Гэты парадак быў вельмі цяжкі для Роберта, які ўвесь час імккнуўся апярэдзіць мадрылу. Гленарвану даводзілася строга гукаць, каб хлопчык вярнуўся на сваё месца ў страі.
