Enciklopedio de Esperanto полностью

Chavet (ŝave) Gabriel, franco, licenciato de leĝoscienco, komerca direktoro. Nask. 14 dec. 1880 en Digoin (apud Macon). Kunlaboris al diversaj pacifistaj societoj kaj revuoj. De 1922. sekr.-kas. de la «Ligue Int. de la Paix et de la Liberte», unu el la plej malnovaj pacifistaj asocioj (1867), kaj zorgas pri la publikigo de ĝia bulteno. Li en aŭg. 1896 lernis sola la lingvon. En jan. 1897, tiam studento en la gimnazio de Louhans (apud Macon), li tie fondis kun kolegoj de la lernejo la Klubon E-istan de Louhans, la unuan klubon fonditan en Francujo. Li verkis prop. artikolojn kaj polemikis pri E kun la fama franca ĵurnalisto Fr. Sarcey. En 1900 fondiĝis la Grupo E-ista de Parizo, kies sekr.-kas. li estis. En 1903 pro malsano li rezignis tiun oficon.

Kiel sekr. de la Centra Oficejo, de 1905, li ageme partoprenis la organizon de la UK-j 1906–1914. Li estis ĝen. sekr de ĉiuj tiuj kongresoj kaj redaktis la oficialajn raportojn. Li ankaŭ prenis sur sin la sekr. laboron de la Lingva Komitato, zorgis pri la redaktado de la Oficiala Gazeto E-ista kaj pri publikigo de ĉiuj gravaj laboroj eldonitaj de 1a Centra Oficejo pri statistiko bibliografio ktp., ekz. E-ista Societaro, (nomaro de ĉiuj grupoj kaj organizoj); Principoj de Decimala Klasigo kun apliko al E 1908.- Li starigis kun Privat la regulojn de la kontrakto de Helsinki, kiu daŭris de 1922 ĝis 1932. — C. estis prez. aŭ sekc. de diversaj E-istaj grupoj, sekcioj aŭ asocioj, faris multajn prop. paroladojn kaj kursojn, fondis kun Warnier la «Librairie de l’ E» en 1906. Dum la milito li instigis la Subministron de la milita sanitara servado, Justin Godard, ke li sendu oficialan cirkuleron por rekomendi al ĉiuj militkuracejoj disdoni al la soldatoj gvidlibrojn de la Ruĝa Kruco en diversaj lingvoj kun traduko en E de la frazoj necesaj al la militvunditoj. — Nuntempe li daŭrigas sian prop. agadon en Lille, kie li prez. la lokan grupon. — Li fondis la unuan asocion de francaj poŝtistoj E-istaj, kun publikigo de broŝuro, 1911; li partoprenis en la fondo de asocio de pacifistaj E-istoj kun kunlaboro al la revuo Espero pacifista (1905–06); en la fondo de la Rotaria E-o Amikaro, 1928; kaj ĉiam laboras en la rotariaj rondoj por E. — Li verkis por diversaj E-aj ĵurnaloj artikolojn pri itala, flandra kaj hispana artoj kaj speciale en la Revuo gravan verkon pri la pentristo El Greco, premiitan en la Floraj Ludoj. Krome li verkis: kun Warnier, lernolibron E-Manuel, 1907 (55000 ekzempleroj venditaj ĝis 1932). Corrigé d’ E-Manuel, 1912; kaj F-E vortaron; sola: Grasa Lignaĵisto, trad. de itala novelo, 1906. L.K. de 1909. ĉefkunlaboranto de la Enciklopedio. L. BASTIEN.

Chiba (ĥiba) aŭstro-germano, oficisto en Wien. Nask. 2 jul. 1873. Lernis Volapükon en 1888, E-n en 1917. De 1921 prez. aŭ vicprez. de AKLE, poste Kat. Unio E Aranĝis de multaj jaroj ĉiumonate E-diservon en W. En la kadro de Katolika Kunvenego en 1933 aranĝis E Katolikan Kongreseton en ĉeesto de episkopoj.

Chilard (ŝilar) Lionel, franco, filatelisto. Nask. 23 majo 1883 en Courbevoie (apud Paris). E-iĝis 1905. Komitatano de SFPE. Gvidis multajn kursojn kaj prez. grupojn en la ĉirkaŭajo de Paris. Agas propagande ĉe la Iniciativa Sindikato por turismo en Versailles (ties konsilanto),. kaj en la «Centre d’ Etudes Internationales» en Parizo.

Chitty (ĉiti) Wilfred, brito, muelisto. Nask. 11 jul. 1874 en Dover. E-istiĝis en 1904. Sekr., poste prez. de la loka grupo. Ĉeestis la 1-an UK, akceptis Z-n en Dover. UEA-del, rotariano.

Christaller (kristaler) Paul Gottfried, germano, desegnisto, modlisto, ĉizelisto kaj prof. por tiuj fakoj en la ŝtata artmetia lernejo en Stuttgart (de 1927 pensiita). Nask. 21 aŭg. 1860 en Basel, Svisujo. Destinita unue por la misiista evangeliana servo, li lernis afrikajn lingvojn, poste studis artmetion en G kaj Italujo. Diversaj liaj artverkoj troviĝas en Stuttgart, Winnenden kaj Kamerun. E-isto de 1904 Fondis en jan. 1905 la grupon en Stuttgart, kies prez. li estas ĝis nun. Vicprez de GEA, 1913–20 LK dekomence kaj akademiano de 1911. Vasta prop. laboro en Suda G. Verkoj: sep prop. broŝuroj; gramatika verko, 1909; Vortaroj E — G, 1923, kaj G — E, 1910 kaj 1923; Formulo pri alarmo, (trad.), 1908; Propraj nomoj, 1911; Al eterna paco (trad. de Kant), 1924; Modelaj leteroj por komercistoj (trad.), 1927. Kunlaboranto por multaj E gazetoj.