Былыргы дьиэ хотону кытта бииргэ буолар. Ахсынньы саана кыын хотоннорун биир тэ тостон, 30-ча ынахтарын баттыырыгар тиийбит. Хаба тардан ылан угар тирээбил мас кстбэтэх. Оонньор санныгар сгэн турбут. Ахсынньыга таырдьаттан кэрдэн киллэриэхтэригэр дылы ктэ сатаабыт. «Хайа, нохолоор, тоо бытааытый?!» – диэбитэ .
Биирдэ Атамай аатырбыт б, кинилэр сурахтарын истэн, туста кэлбит. Ол бс улахан кур оуу икки илин атаыттан р тутан баран, иннинэн, кэннинэн хаамтарар .
Акыр Уйбаан, тустаары, тааын устубутугар этэ-сиинэ толорутуттан, кстээх крттэн Атамай б дьулайан, тустубатах. Аккаастанан кэбиспит. «Кии илиитин, атаын лр. Чэ, бэйэит хайдах саныыргытынан. Баар, хоттордо да диэ. Ол эрээри тустубаппын», – диэн баран, баран хаалбыт.
Онтон бэттэх Акырдаах Моруот оуунан оонньуур буолбуттар. «Чэпчэки да эбит дии», – дээллэрэ .
Биирдэ Быраабаа улуус мунньаа буолбут. Онно, сынньалаа, куба окумалын ууоун тоута сатаабыттар да, ким да тоуппатах. Арыынан дэлби уунуохтаабыттара, кии илиитэ таба туппат . Муннукка олорор Моруот оонньорго илдьэн биэрэллэр: «Оонньоор, куба ууоун тоутуо этэ дуо?»
«Ама кус ууоун тоуппат блгркэй баар дуо?»
«Хайа, аны кус ууоун тоуппакка, саакка киирээйэин», – дии-дии клбттэр .
Оонньор крн баран: «тлктэ аалы эрэ. Тоуннаына, кии илиитин лр», – диэбит.
Оонньор тутан эрдэинэ ууох тосту ыстаммыт. «Хайа, тутан-тутан, кэбирэтэн кэбиспиккит дии. Ол иин да туох аанньа буолуой? Илиим да билбэтэ», – диэбитэ .
Сортуол учаастагар сс рэх э диэн улахан сир баар. Луха рэх быа охсон ааар сирэ. Оттонор ходуата бааан элбэх. Сортуолтан баран, сайылаан олорон оттууллар. Срдээх чгэй айылалаах. Ходуата от рэх. Уун, барыта бэйэ-бэйэлэрин кытта силбээллэр. Сирэ дулалаах, алааа суох. рдк хайалардаах. Ол рдгэр тахсан, аллара крдхх, срдээх чгэй буолар. Кллэр, элгээннэр, самолеттан крр курдук, крн кстллр. Хайа анныгар хатынар тблр будьуруйан кстр. Маа – хаты чара, талах. Хайа маа бэс, тэти. Кырдала, кии хомуйбутун курдук, ыраас, сырдык.
Былыр манна Мыынтык Хабырылла диэн кииттэн ыла баай дьоннор олорбуттар. Ол кии уола Чучуу Ньукулай сс байбыт.
Билигин рэх гэр с тх баар. Чучуу т. Сайылык диэн. Харыйа, тиит хараа ойуурун быыыгар хап-хара дьиэ боруоран турар. Дьиээ сыста саыл иитэр ампаар баар. Дьиэ иэ былыргы ыал олорорун курдук. Онно-манна талах олоппостор инэритэ тспттэр. Ооо сууллубут. Оох иннинээи кырыыаа сгэ уга, хотуур, длкэскэ кыстык бааллар. Хаас диэкки кыра тгрк остуолга ытык, хайдыбыт хамыйах, долбуурга хайдыбыт мээмээннэр тураллар. Хоун иигэр мас ороо таас сытар быыылаах. Ороо сыста уулан хаалбыт. ээ кырыыаа эмиэ таас ыйаммыт быыылаах. Илби сытыйан, ньолойон турар.
Хаас диэкки сыста тутуллубут саыл ампаарыгар киирэбин. Хабыс-хараа. Кубарыччы, хайыта хаппыт ыаайалар, мэмэээннэр кубарыа сыталлар. Кии куттаныах ынырык дьиэтэ!
Манна, ити таастаах хоско, Чучуу Ньукулай саамай чгэй, ылгын кыыа, кыыыга олорон кэлэн, бэйэтин хоугар ыйанан лбт. Онтон бэттэх бу дьиээ ыал олорботох.
Дьиэттэн ыраах соус, рдк сиргэ икки ампаар баар. Биирэ хатааыннаах. Хаан эрэ, 70-ча сыл анараа ттгэр, хатаммыт клс. Дьэбин быа сиэбит. Биирдэрэ ааас, аана да суох. Булууа синибит. Кыыы тх эмиэ рдк сиргэ турар. Тулата оччотооуттан турар. Былыр туоа хаыламмыт кырдьаас хатынар, ону бэтэрээ ттнэн эдэр хахыйахтар, тх диэкки сырсан эрэр оолор курдук, мрчч нэн эрэллэр. Дьиэтин крр ктрбттэр. Ампаардаах. Дал, кыбыы, остолбо б бааан. Сааскы диэн кыараас соус тх дьиэтин, хотонун онно да суох. Уот сиэбитэ дуу, хайдаа дуу? Ампаара хатааыннаах. Ампаар быыынан крдхх. Торбуйах тириитэ, тайах баттаа долбуурга аргылана ууруллубуттар, тлэрэ дэлби ыыллыбыт. Ыйанан турар куобах тириитин ттэ сиргэ тохтон хаалбыт. Бука, кйр кыйманаан, тириитэ нэиилэ инэн эрэ турар быыылаах. Оо, хас сыл итинник туруохтарай уонна турбуттара буолуой?!
Аатырбыт улахан эбэ кл. Бу кл дьинээх аата Дьалкыда диэн. Ону кырдьаас дьон олох ааттаппаттар. Биир-икки сыллаахха диэри кини дьинээх аатын билбэт этибит. Ыйытабыт да, ким да эппэт. Онтон биирдэ, окко сылдьан, биир оо: «Бу кл аата Дьалкыда », – диэбитигэр Мыйа диэн кырдьаас дьахтар быа тарда сыспыта.
Ноолур Ытаабыт – I Чочу оттуур ходуата. Бу ходуаа былыр Ноолур диэн баай кии, хаартыга элбэх стн сттэрэн баран, биир улахан баайы харыйа мас рдгэр тахсан ытаабыт. Уонна сс ол харыйатын тбтн суорбут . Ол иин бу сири Ноолур Ытаабыт диэн ааттаабыттар.
