Онтон ити Бтрп биир хонук ааспытын кэннэ биир кии кэлэн, сдэс гына тэн баран: «Оттуур сири ханна баарый? Ыйан кулу», – диир. Онуоха ыйыталаан биэрэр. Хотуур тыаа тыаыыр, кыраабыл тыаа тыаыыр. Ходуата кннэн бтэн иэр буолбут. Бугул б лаглыгыраан туран испит. Ыал иннигэр кн лэтэ эрдэ бтэн хаалбыт. Киитэ: «Хамнаспын тугу биэрэит?» – диэбит. Онуоха: «Тугу сблгн, ону биэрэбин», – диир. «Аны кыын, биир соноостоохпун, онтубун аалан аатыаым. Биир ттэинэн аатааччыбын», – диир. Онуоха рэ саныыр. Биир ат айаа буоллаа дии диир. «Кыын кэлэн олорор дьиэбит. Дьиэтэ ыйан кулу», – диир. Онуоха биир иччитэх т ыйан биэрбит. Кнгэр ол киитэ ол тр кэлбит. Кини крднэ, киитэ биирдэ кыбынан кэлэн аатар эбит атын.
Сааскы ттгэр Дьалаай Киилээни стэ барыта сутааран лн хаалбыт. Онон хойукку дьон Бтрп биир хонук ааспытын кэннэ окко киирбэттэр эбит. Абааы окко киирбит кнэ диэн.
Ити курдук Дьалаай Киилээн, ойууну итээйиминэ, уола икки баайа иккиттэн ааспыта диэн сээргииллэр этэ.
Кэпсээнньит тылы быаарыыта:
1Кээй – ньирэй, кулун тртэинэ брнэн трр дии. Ону кээй дииллэр.
Оноку Дьаарыннаахха 4 саастаах уол оотун илдьэ клэйдээбит. Оо оолору кытта оонньообут. Онтон, ааан-сиэн баран, киирэ-тахса сылдьан, Дьаарын, аата крбтгэр, Оноку уолун батыйанан лрр турдаына, Оноку тбээ киирбит. Ону Оноку сэрэйэн, дьиэтигэр барбыт. Ол баран иэн, оотуттан ыйытан билбитэ, дьиэлээхтэр кэпсэппиттэр, бу уол бииги уолаттарбытын баылыыр кстээх, чгэй кии тахсыыы, онон улаатыан иннинэ лрдхх сп буолсу диэн.
Дьэ, онтон кэлин Оноку дьиэтин таын туой кии сойуолуур буолбут. Ону чунаан билбитэ, Дьаарын бэйэтин бтстрн кытары с буолан оону, бултуу бардахтарына, дьиээ хаалларан барыахтара диэн, ону кэтэспиттэр, чунаабыттар. Дьиэлээхтэр оолорун, соотохтуу хаалларбакка, илдьэ сылдьар буолбуттар.
Онтон эмиэ бултаан кэлбиттэрэ, с аттаах кии кинилэр дьиэлэрин эргийбит суолларын крн, глээн дэлбэриппит: «Бу туох оруспуойдара дьиэбин чунуугут? Дьаарын хара ткн! Миигин билбэтэ буолуо диигин дуо? Туох иин хааннаарга сорунну? Мин итини таах хаалларбаппын. Элбэхтэн – элбэх, аыйахтан – аыйах ордуо. с хонон баран, сир ортотугар сэриигин бэлэмнэн. Кн тахсыыта», – диэбит.
Маны Дьаарын истибит. Дьиэтигэр кэлэн, бэйэтин урдустарыгар эппитин, биир да киитэ сэриилээргэ буолумматах. «Онокуну кытта тэнэстэр тэнэиэх эн бэйэ бааргын. Бииги тулуар кыахпыт суох», – диэбиттэр.
Онтон с хонон баран, сир ортотугар кн тахсыыта Дьаарын билии Быарга, Бкрк Тумула диэн харыйа тумул баар, онно оччолорго бэрт аыйах ойуурдааа , онно тоуйбут. Оттон Оноку, Быартан Сэтиэнэх ууор Дьуохай диэн сир баар, онно тохтооччу. Икки ардын ырааа биэрэстэ аарыттан ордук буолуо.
Дьэ, ох саанан ытыаласпыттар. Икки ттттэн тииттэргэ срстэн туран. Кэлин тиээр Оноку бтэик оугар Дьаарын улахан уола табыллан лтн кытта, даан биэрэн, дьиэтигэр куоппут.
Дьэ, ити кэнниттэн Оноку алакылыы, алакылыы лрбт киитин срэхтээх быарын батыйатыгар иилэн, э анньан туран, уу кытыытыгар туран алаабыт . «Мин стхпн лрдм, саастаахпын самнардым. Онон мин буруйа суохпун», – диэн.
Ол иин ити сир Быар диэн ааттаммыта диэн кэпсэтэллэр этэ. Мин бэрт кыра эрдэхпинэ. Оччоо Быар Сэтиэнэхтиин, бииги олохпут эин рглдь уута эбитэ .
Ити билигин Бкрк Тумула диэн сиргэ мин билиэхпиттэн Оноостоох Тиит диэн ааттанар модьу, рдк баайы хатан хаалбыт тиит баар этэ. Урут, бадаа, абына-табына сорох лабааларыгар мутукчаланарга дылы этэ. Хойут олох хатан хаалбыта. Ити тииттэн мин аам уончалаах эрдэхпинэ хас да оноос тимирин булбуппут, ээ баайыттан, хатаастан тахсан, ылар этибит диэн кэпсиир этэ. Ол тиит билигин кстбэт буолбут, охтубут быыылаах. Сэрии кэннинээи дьылларга баар этэ.
рэн 1 диэн сиргэ былыргы дьиикэй омуктар, тоустар, рэллибит, ыыллыбыт, бппт сирдэрэ. Онно олоуран олорбуттар. Ол олордохторуна саха омук, оччоуна эмиэ кыргыыылаах омуктар эбиппит ээ, ону кэлэннэр оунан, батыйанан кырганнар куоттартаабыттар.
Дьэ, ол рэллибит сирдэрэ рэн диэн буоллун диэн ааты биэрбиттэр ол дьон, тоустар, омуктар. Биигиттэн, сахаттан, куотаннар, ааттаабыт ааттара ити. Онтон аарыгыран ааспыт сирбит Айбытта буоллун диэбиттэр. Айаннаан, аарыгыран, ааан-сиэн, клэйдииллэрэ буолуо. рээ, Айбыттаа тхтрн онно тураллар.
