Ити Хаалас эбэтин кытыытыгар Ойоос диэн кии олорбут. Ол буоллаына, былыргы ыраахтааы суола диэн харчыны хомуйан баран, Дьокуускайга киллэрэн туттарар эбит. Оуунан. Онно с хонугунан тиийэр эбит.
Былыр Тыалыкы баайа Бэкэй Оонньор 700 слээх байан олорбута . Мээдьэк кл кытыытыгар. т Бдргэй Бэс анныгар Бэкэй клэ диэн баар билиэ дылы.
Крэ-хаааа киирбэт кыыл атыырдааа . Онтун абааы крн, кн тутан сиэри сылгыытын Даадаппый оонньору соруйбут. йэтин тухары таас дьлэй оонньор. Ону хаста дааны, йдт-йдт, этэ сатаабыт: «Оуур быаын сырыыннарар аты агдатыгар баайан баран, атыыр моонньугар бырааар».
Ону кыайан йдбкк: «Бэйэм агдабар дуо?» – диэбит.
Этэ сатаан баран, баын тохох гыммыт. Бэкэй баай. Онто, бэйэтин агдатыгар маанан баран, атыырын моонньугар иилэ кээспит.
Ити аатырбыт Мээдьэк кл эргитэн иэн, Куртах Арыыта диэн алааска, иин хайа тардан, куртаа хаалбыт. Моонньоох диэн тумулга моонньоох баа хаалбыт.
Ити сирдэр билигин сити аатынан ааттана тураллар. Моонньоох Пиэрмэтэ диэн баар. Сурукка киирэр.
Маалыкайга Дьаарын Тбэтэ диэн баар.
Дьаарын бу Бл рс снньгэр суох аатырбыт ойуун. Тоо диэтэххэ, былыр хара ыарыыны Бл снньттэн хоту дойдуга рдэрээри, с тннээх кн кыырдарбыттар. Ону, кыыра туран, кр крбт. «Тарбаым быыынан биир сиргэ таммалаан хаалла. Кэнээс бу ыарыы кыыбаа тахсара буолуо», – диэбитэ .
Былыр бииги дойдуга Саалаах диэн кии олорбут. 9 кэргэннээх. 9 аыы олороллоро ити кэргэттэрэ. Биирдии хоно-хоно ааа турара .
Ити гэннэ, дьэ, кургуом оус сыаратыгар олоро сылдьара . Оуун буоллаына н кии буостуктуура . лэр дылы ыыырдаах аты уонна оуу миинньибэтэх. Оус сыаратыгар олорор. Кыыннары-сайыннары. Олбоххо. Ол иин «Саалаах курдуккун» диэн с хоооно – бу дойдуга.
Ити дьахталлар тэйиччи олороллор курдук . Мээнэ билииннэртээбэт .
Хаарыда. Эбэ диэн ааттыыр этибит. Омолдоон быраата лбт сирэ. Тоустары кытта сэриилээ сылдьан. лдьттн ттэлээри. Тоустары. Дьолуот диэн сиргэ сэриилээн хоппут. Манай. Омолдоону хотор. Тоустары араа тэйэр. Уонна, Хаарыдаа киирэн, Дайыыла Тумула уонна Клэ Тумулга сытан, оунан ытыаласпыттар. Омолдоону быраата, ол тумулу (Клэ Тумулу) кэтэинэн эргийэн киирэн, ытыллан лбт. Омолдоон быраатын баын трг лэнэн кэлбит. Онон Хааннаах Кии Баа Трглээх Улуу Омолдоон диэн ааттаммыт.
Баа суох кхсн ол Клэ Тумулга араастаабыта . Ол иин Клэ Тумул диэн билиэ диэри ааттанан турар ол сир.
Ити, аахтахха, оруобуна аыс йэ эбит.
Хотторон киирэн баран, Аканаттан Саадьаай диэн кииттэн км ылан таххыбыт. Аймаа . Ол таххан, тоустары лдьттн ттэлээбит.
Тоустар, маан Хайа дабаанынан тэннэр, Чуукаар ттнэн, Кукаакы нэилиэгэ диээ тиийбиттэр. Ол тийэннэр, Моулу диэн сиргэ олохсуйбуттар. Ону Омолдоон, иккиин эккирэтэн, Саадьаайтан ылбыт хоууннарынан уонна бэйэтин хоууннарынан Моулуттан ттэлээбит. Онно биир аа ууун таааран олордуталаан кэбиспит. Олор туймуулара 1 билигин элбэх кии баар. Антипиннар диэн эин.
Бэс Атах диэн сыыы баар. Улахан оттонор ходуалаах, ааара сайылык. Улахан сир. Онно Саадьаайы кмллэ сытар. сс киилээх, аттаах кмллбт кии. Булгунньахха, илин кытыылыы соус. Ону хостоору гыммыттарын мин хостотторботоум. Трппт буоларынан.
Тылы быаарыы:
1Туймуулара – сиэннэрэ, ыччаттара.
лдь киниитин йн крбтэ . Трбтгэр. Тртнэн киниитин йн крбт тойоно. «Туох айылааы аалан, оом ытаатаай-сооотоой», – диэн баран.
Былыргы кии киниитин крр бырааба суох. Трн сытар дьахтары.
Чыкыйа Ииктээбит – маар. Тоуукай оонньор, Дьокуускайга тохсуун ыыах уура киирэн иэн, ол маарга, тоус рдээх атыыры киллэрэн иэн, онно хоммут.
ол тн ойоо оо куоппут. Ол иин ааттаабыт. Былыр оо куоппутун чыкыйалаан тнннбт дииллэр . Ааттаах улахан баай тиити трт ттнэн буруустуу уорбут. Мантан чыкыйалаан тнннм диэн.
итигирдик кэпсэтэллэр этэ кырдьаастар. Тоуукайы ойоо буоллаына Дьокуускай дьахтара .
Былыргы кии айыымсах, быа-хото аарбат.
