Дьэ, онно ол сороор кукаакы буолар диир. Хаххыйахха олороллор . Хантан кэлэрэ биллибэккэ. Сороор буоллаына кугас тии буолан, срэн таххар хаххыйахха. Ону ол оонньор: «Ээбит эмэгэтэ билигин да баар эбит биллэрэр», – диир.
Кыра эрдэхпитинэ отоннуур хордоойбут. Ол хаххыйахха чугааабаппыт. Ырааынан ааабыт. Чугас куччугуй клйэ баар. Онно ээбит тбтн ууоа, уулаан, кубарыйан олорор диэн кэпсиир этэ.
Итинэн мин билиим бтэр. Оонньор кэпсиирин истэр этим.
Трппт Дьаарыттар эбит. Айдаа трбттэр . Оонньор. Ол Оонньору киирэн уулуур. Былыргы, былыргы-ы ити. Хас да хос ээ. с хас буолуо, чэ.
Мин аам кэпсиир этэ: «Кн киириитэ, ткнйэн киирэн, уулаан тахсар . Кс быстыа. Инньэ диэн кэпсииллэр», – диир этэ. Бэйэтэ крбтх. Ол Оонньор ааттаах ойуун . Бу дойдуга хара л баар . Былыр. Ону тэйбит диэн кэпсииллэр этэ. Олох Хара Байалга илдьэн быраыахтаах . Онто тарбаын быыынан биир н тэн хаалбыт. Бл быыыгар. Онон Блгэ ыалдьаллар билигин дааны диэн кэпсииллэр этэ.
Бу дойдуга кии суох эрдэинэ, тоус урааннан кэлэннэр, тоустар тспттэр. Тиит Ураа диэн билигин ол сир. Ол кэлиилэригэр аыйах саха баар эбит. Сэриилэспиттэр балар. Бииэннэрэ ох сааннан киирсибиттэр. Хотторбуттар сахалар. Били тоустарга.
оччоо дааны улахан йдх дьоннор бааллар эбит. Былыргы нькэн йээ. «Бу чгэй сирбитин былдьаары гыннылар. Хайдах арахсыбат сбэни булабыт», – диэбиттэр. Хотторон бараннар. «Хоттордубут, эиги тойон буоллугут», – диэн тохтоппуттар сэриини. Албыннаабыттар.
Бу дойдуларын дэлби уоттууллар. Уот анньаллар. Кэрийэ сылдьаннар. Дьэ, били лабыктаны олоддьу уот сиэн кэбиэр, ээр. Тоустар, табаларын куоттаран, дьэ, э тахсаллар. Бу Марханы ксйн. Моркуоку диэки тиийэллэр. Дьэ, онно тиийэннэр, олохсуйаллар. Ити Ээйигинэн тобохторо, сыдьааннара олордохторо дии.
Хаалынар трдлэрэ Дьыкыыда ойун диэн. Дагдайар диэн ааттаах кстээх убайдааа . Итиэннэ биир бырааттааа . Ол Долоон ойун диэн . Ууаан-тэнийэн олороллор. Туспа тбэ. Мантан алта кстх сиргэ. Хаалы диэн тбэ.
Баылай Оонньор хамначчыта Айанньыт Уола диэн кии киллэрэн испит били биэни. Сэтиилэнэн. Били Дьыкыыда ойунтан. Кыстата иитиэххэ биэрбитин Баылай Оонньор туттаран ылар. Хамначчытынан. Айахтарын быар. ити биэттэн трттээн, дьэ, олохторо эстэр. Баай кии ойуну кыайар. Дьоллоох кии кыайар эбит. лбт рээ диэн баар. Ол иэн биэтэ онно лр. Онтон дьиэтигэр тиийэн кэлэр. Били баай кииэхэ. Атын сургуйга баайар. Киээ буолар. Дьэ, били оонньору, этээи оонньор, ээ буолан кэлэр. Ону дьиэлээх тойон, Баылай Оонньор, сэрэххэдийэн, тэринэргэ барар. Сгнн суоа диэн. Онон хааннаах кырбастаах эти дуомугар оун тбтгэр иилэр. Бэйэтин с тгл эргиттэр. Ол кынан баран, ох аатын бэлэннэнэн олорор. Кэлиэ диэн.
Борууй буолуута, дьэ, оруобуна кэлэр. Били оонньор. Ээ буолан. Кини хараар кстр. Бу ыстаайаа турар акка. Сытыралыы-сытыралыы рстэргэ дылы кынар . Онтон дьиэ ааныгар кэлэр. Дьиээ киирээри оостон эрдэинэ, тэйиччи олорон, кыттыар хонноун туаайан баран, тардан кэээр. Онуоха «ык» кынарга дылы саа ииллэргэ дылы гыммыт. тэн хаалбыт.
Онтон ол сассыарда крбтэ кырааа хара хаан тохто сытара . Ол аата ол тн, дьэ, оонньор лн хонор. Эмээххинигэр кэпсиир: «Дьэ, иэтилэр. Тоуйан. Мин убу лбн. Дойдуну былдьаы», – диэбит. Ону эмээххинэ: «Хайдах дойдуну булан киириэхпитий?» – диэбит. «Мин ирдиэим. Дойдулуур уолгут трд бу баар», – диэн ыйан биэрэр. «Хара уор буоламмын, даллаалаан ииэим. Иннигитигэр. Ону батыан иээри. Онтон, дьэ, буруо кстр сиригэр тиийдэххитинэ, мин стэн хаалабын. Ыалы буллаххытына, бэйэитин бэйэит билиниэххит».
Бу тбээ атын ыал уоа ол кэмэ.
«Дойдуттан таххан, лкпн харайдыннар», – диэбит.
Оо ыддьан айа тартым. Куобах орохтообутугар. Итиэннэ тиистээх бр капкаанын уурдум. Кэллэим аайы крн барар. Куобах. Иккитэ крн бартын кэннэ тээтим.
Арай биир араас рдгэр с баын, сгэннэн кэлгийэн баран, уурбуттар. Ону крбн. Тээн. Ол тэйиччи оус ттгэр уун улахан л тиит турар эбит. Маны эргийэ 9 ктр кэккэлээн олорор. Тиити тгрчч. Бу хойут ууллубута. Сибилигин биир эмэ баар.
Бу крдхпнэ, хаар маан баттахтаах аарыма кырдьаас эмээхсин, тайаар тнэн йнн олорон, мин диэки кр биэрдэ: «Бу тоойуом, мин ыддьар ирбин тоо мээйдиигин? Мантыгын ээттээ. Эспэтэххинэ куаан буолуоа», – диэтэ.
Уукта биэрбитим – тлм эбит. Ону аабар ити курдук, оруобуна баарынан, кэпсээн биэрдим. Истэн баран, л ыста.
«Ханна ол иитэлээн ытаын?» – диэтэ.
«Баахыллай Ойууругар», – диэтим.
«Оо, били аарыма Эбэлэрин киэнэ. Ону крбккн. Бгн ээттээн кэл уонна ити иргэ ылдьыбат буол. Тулатын тэпсибэт да буол. Ити былыргылар ытык дабаппыт бэлиэлэрэ. Чэ, уонна аарыма. Ону-маны тэ ылдьыма», – диэбитэ аам.
