En la kazerno miaj amikoj scivole rigardis la pakaĵon. Mi malpakis ĝin. Mi trovis dek belajn librojn kaj alian pakaĵon, kiun la franca poŝto sendis al Ĝenevo. Ankaŭ ĝin mi malfermis kaj mi trovis varman veŝton, pipon, tabakon, ĉokoladon, cigaredojn. du bonajn ŝuojn. diversajn objektojn utilajn por soldato, unu esperantlingvan Biblion kaj unu leteron. Mi rigardis la pakaĵan. sed mi ne vidis ĝin. Miaj larmoj malhelpis. Mi ploris kiel la infano. Kial? ... Atendu momenton!
Nadai prenas el sia poŝo kelkajn leterojn kaj serĉas inter ili.
— Jen la letero! Aŭskultu! "Kara amiko, aŭ malamiko(?), mi legis vian nomon en la gazeto "ESPERANTO" kaj nun mi scias, ke vi estas militkaptito en Ruslando. Mi pensis pri vi kaj pri nia amika korespondo antaŭ la milito. Mi sendas al vi tion, kion malriĉa franca soldato povas sendi al soldato. Akceptu kaj restu sana! Via: Alfred Pitois, nun infanteria kaporalo en la ..." La daton, lokon kaj la nomon de la regimento la franca cenzuro forigis per dika blua krajono. Jen la historio. Ĝi estas vera de la unua vorto ĝis la lasta... Tial mi deziras reteni tiun unu libron, la esperantlingvan Biblion.
Longa silento restas post la rakonto en la ĉambro. Marja ne kuraĝas rompi ĝin. Nadai vivas nun en siaj rememoroj. Nur post minutoj la rigardoj serĉas unu la alian. En la okuloj de ili ambaŭ la sama sento parolas mute, sed tre varme: la homa kompreno.
Sur la tablo du manoj ame tuŝas sin. La samovaro muzikas. La instruisto kaj lernantino sentas sin pli proksimaj unu al la alia. Ne ili, sed la longa, longa silento parolas pri tio.
Preposition
POST: предлог позади, за; после; через (о времени); post la pordo = за дверью; post sia reveno = после своего возвращения; post tri tagoj = через три дня; post kiam... = после того, как.... post unu-du jardekoj... = через одно-два десятилетия...
Prefikso
RE-: приставка, означающая обратное или повторное действие: redoni = возвратить, вернуть; reveni = вернуться. residigis = пересадить (по другому) переусадить; memoro = память, rememoro = воспоминание.
Sufiksoj
-EC-: свойство, качество. malriĉa = бедный, malriĉeco = бедность; varmeco = теплота; homeco = человечность; eco = свойство, качество.
-ET- = уменьшение, ослабление оригинального значения. ridas = смеется, ridetas = улыбается; libro = книга, libreto = книжечка, буклет; patrino = мать, patrineto = маленькая мать.
-EG- обратный -ET-, приводит к увеличению, усилению. bela = красивый, belega = прекрасный, великолепный; riĉa = богатый, riĉega = очень богатый; malriĉa = бедный, malriĉega = нищий.
-IĜ-: "делаться каким-либо, кем-либо, чем-либо" (стать –a). При присоединении к существительным корням означает: 1) Сделаться каким-то (обладающим свойством, присущим кому-то/чему-то): ruiniĝi = iĝi ruina (ruino) = сделаться развалинами, руинами, разрушиться; edziĝi = iĝi edza (edzo) = жениться (стать мужем); ringiĝi = iĝi ringa = (стать кольцом) закольцеваться; mateniĝi = iĝi matena = (стать утренним) рассветать. 2) Стать сделанным из чего-то: ŝtoniĝi = iĝi farita el ŝtono, ŝtona = (сделаться из камня) окаменеть; neniiĝi = iĝi farita el nenio = (сделаться из ничего) исчезнуть. 3) Получить новую характеристику, приобрести новое качество: pintiĝi = iĝi pinta (kun pinto)= (сделаться острым) заостриться; paciĝi = iĝi paca = (сделаться мирным) мириться; kruciĝi = iĝi kruca = (стать перекрестным) скреститься, пересечься.
Прилагательные корни с суффиксом -iĝ- сохраняют свою прилагательность. blindiĝi = iĝi blinda = (стать слепым) ослепнуть; laciĝi = iĝi laca = (сделаться уставшим) устать и т.д. Форма с -iĝ- означает "перейти в новое состояние", а не "быть в каком-то состоянии". Поэтому, например, неправильно говорить la maro ondiĝas вместо la maro ondas (для "море волнуется") ondo – волна. Единственное исключение из этого правила — глагол nomiĝi, анализируемый не как iĝi noma («сделаться» как следовало бы), а как esti noma (быть). То есть, форма mi nomiĝas Petro является допустимой, но исключительной. В идеале должно было бы быть mi nomatas Petro.
