M. A. Bulgakov полностью

La gasto kondolence metis sian manon sur la sxultron de Ivano kaj diris jene:

– Kompatinda poeto! Sed, karulo, vin mem vi riprocxu pri via malfelicxo. Estis malprudentajxo konduti antaù li tiel senrespekte, ecx impertinentete. Pro tio vi suferis, kaj danku, ke oni vin traktis relative indulge.

– Sed, finfine, kio do li estas? - ekscitite skuante la pugnojn demandis Ivano.

La gasto atente lin rigardis kaj respondis per demando:

– Cxu vi ne ekdeliros? Cxi tie ni cxiuj estas homoj nefidindaj… Cxu certe oni ne bezonos la kuraciston, injektojn kaj ceteran klopodadon?

– Certe, certe! - ekkriis Ivano. - Diru do, kio li estas?

– Nu bone, - respondis la gasto kaj diris aùtoritate, klare apartigante la vortojn: - Hieraù cxe la Patriarhxa vi renkontigxis kun Satano.

Ivano tenis sian promeson kaj ne ekdeliris, sed li estis ja tute malspritigita.

– Maleble! Li ne ekzistas.

– Pardonon! Gxuste vi tion ne diru. Vi estis, probable, unu el liaj unuaj viktimoj. Nun bone sciante, ke vi estas en psikiatria kliniko, vi tamen plu ripetas, ke li malestas! Vere, tio estas stranga!

Konfuzite, Ivano silentis.

– De kiam vi komencis lin priskribi, - daùrigis la gasto, - mi tuj antaùsentis, kun kiu vi hieraù havis la plezuron interparoli. Sed pri Berlioz mi miras! Nu, vi evidente estas homo virga, - cxi tiam la gasto refoje petis pardonon, - sed Berlioz, laù tio, kion mi pri li aùdis, ja estis ion leginta! La unuaj paroloj de la profesoro forpelis cxiujn miajn dubojn. Oni ne povas lin ne rekoni, mia amiko! Cetere, vi… mi ne volas vin ofendi, sed mi ja ne eraras, vi estas homo senklera, cxu?

– Sendube, - konsentis Ivano, nerekonebla.

– Nu jes… Vidu, ecx la vizagxo kiun vi priskribis… la diverskoloraj okuloj, la brovoj! Sed, pardonu, eble vi ecx la operon Faùsto neniam aùdis?

Ivano ial treege konfuzigxis kaj tute rugxigxinte komencis balbuti ion pri vojagxo al sanatorio en Jalto…

– Nu jes, nu jes… tute ne mirinde! Sed Berlioz, mi ripetas, li min surprizas. Li estis homo ne nur erudicihava sed ankaù tre ruza. Kvankam pro la justo mi devas diri, ke Voland kapablas vuali la okulojn al homo ecx pli ruza.

– Kiu?! - siavice kriis Ivano.

– Sxsx!

Ivano largxasvinge frapis sian frunton per la maplato kaj eksxusxis:

– Jes, jes, mi komprenas. Li havis la komencliteron W sur la vizitkarto. Aj-aj-aj, kia umajxo! - Dum kelka tempo li konsternite silentis, rigardante la lunon sxvebi malantaù la krado, poste ekparolis: - Do, li fakte povis esti cxe Poncio Pilato, cxu? Cxar tiam for li jam estis naskita, cxu? Kaj ili traktas min frenezulo! - Ivano indigne montris al la pordo.

Amara falto aperis cxe la lipoj de la gasto.

– Ni rigardu la veron rekte en la okulojn, - la gasto turnis sian vizagxon al la nokta lumajxo, fluganta tra la nuboj. - Kaj vi, kaj mi, ni estas frenezuloj, tion ni honeste agnosku! Vidu, li vin skuis, kaj vi frenezigxis, cxar vi, versxajne, havas dispozicion al tio. Tio, kion vi rakontis, sendube fakte okazis; sed gxi estas tiom eksterordinara, ke ecx la genia psikiatro Stravinskij ne povis gxin kredi. Cxu li vin ekzamenis? (Ivano kapjesis.) Via interparolinto estis cxe Pilato, li matenmangxis kun Kantio kaj nun li vizitas Moskvon.

– Sed li arangxos terurajn diablajxojn cxi tie! Oni devas lin kapti, cxu? - en la nova Ivano levigxis, kvankam sen firma konvinko tamen ja levigxis, la antaùa, ankoraù ne finvenkita Ivano.

– Vi jam provis, por vi suficxas, - ironie replikis la gasto, - ankaù al la aliaj mi malkonsilas tiajn provojn. Kaj pri la diablajxoj vi povas lin fidi. Ahx, kia domagxo, ke ne mi sed vi lin renkontis! Kvankam cxio jam forbrulis kaj la karbojn kovris cindro, tamen, mi jxuras, por tia renkonto mi fordonus la sxlosilfaskon de Praskovja Fjodorovna, cxar krom gxi mi havas nenion. Mi estas malricxa, kiel almozulo!

– Por kio vi lin bezonas?

Kelkan tempon la gasto silente malgxojis kaj tikadis, sed finfine li ekparolis:

– Tio estas stranga afero, ja cxi tie mi estas same kiel vi, pro Poncio Pilato, - la gasto timeme rigardis cxirkaùen kaj diris: - Vidu, antaù unu jaro mi verkis romanon pri Pilato.

– Cxu vi estas verkisto? - demandis Ivano interesite.

La gasto malserenigxis kaj minacis Ivanon per la pugno, poste li diris:

– Mi estas majstro. - Solene li eligis el la posxo de la kitelo grasmalpuran nigran cxapeton sur kiu per flava silko estis brodita la litero M. Li surmetis la cxapeton kaj sin montris al Ivano profile kaj fronte por pruvi, ke li estas majstro. - Sxi mem gxin por mi kudris, - li aldonis mistere.

– Kiu do estas via familinomo?

– Mi ne plu havas familinomon, - respondis la gasto kun sombra malaprezo, - mi rezignis pri gxi, same kiel pri cxio en la vivo. Ni forgesu pri tio.

– Almenaù pri la romano ion rakontu, - delikate petis Ivano.

– Bone, mi rakontos. Mia historio ja vere estas ne tute ordinara, - komencis la gasto.

… Fakulo pri historio, antaù du jaroj li ankoraù laboris en iu Moskva muzeo, kaj krome tradukadis.

– El kiu lingvo? - demandis Ivano interesite.