»Mi pretekstis, ke mi timas sxtelon kaj petas sxin gardi la monon gxis mia forveturo. Sxi gxin prenis, metis gxin en sian mansaketon, kaj kisante min sxi diris, ke sxi preferus morti ol lasi min sola en tia stato, sed ke oni sxin atendas, ke sxi cedas al la neceso, ke sxi venos morgaù. Sxi min petegis timi nenion.
»Estis krepusko meze de oktobro. Kaj sxi foriris. Mi kusxigis min sur la sofon kaj endormigxis ne sxaltinte la lampon. Vekis min la sensajxo, ke la polpo estas cxi tie. Palpe mi apenaù sukcesis en la mallumo sxalti la lampon. Mia posxhorlogxo montris la duan nokte. Mi endormigxis malsanigxanta, mi vekigxis malsana. Subite al mi sxajnis, ke la aùtuna mallumo tuj forpremos la vitrojn el la fenestroj, inundos la cxambron kaj mi sufokigxos en gxi kvazaù en inko. Mi levigxis homo, kiu ne plu sin regas. Mi ekkriis, aperis la penso kuri al iu ajn, ecx supren al mia konstrurajtigito. Mi baraktis kontraù mi mem kiel frenezulo. En mi restis ankoraù suficxe da forto por atingi la fornon kaj ekbruligi en gxi la lignon. Kiam la fajro ekkraketis kaj la pordeto komencis tintetadi, al mi sxajnis, ke mia stato igxis iomete pli bona… Mi impetis al la antaùcxambro, sxaltis tie lumon, trovis botelon da blanka vino, gxin malsxtopis kaj trinkis rekte el la botelo. Tio obtuzigis mian timegon - almenaù tiom, ke mi ne kuris al la konstrurajtigito sed reiris al la forno. Mi malfermis la pordeton, la ardo komencis dolorigi al mi la vizagxon kaj la manojn, mi flustradis:
»- Divenu, ke min trafis katastrofo. Venu, venu, venu!
»Neniu venis. En la forno blekis la fajro, pluvego batadis kontraù la fenestrovitroj. Tiam okazis la lasta. Mi prenis el la tirkesto la pezajn kopiojn de la romano kaj la malnetojn kaj komencis bruligi ilin. Tio estis tre peniga laboro, cxar papero kovrita je densa skribajxo brulas malbone. Rompante la ungojn mi dissxiradis la kajerojn, starigis ilin vertikale inter la sxtipojn kaj per la fajrohoko taùzis la foliojn. Plurfoje la cindro min superfortis kaj sufokis la fajron, sed mi plu batalis kontraù gxi, kaj la romano, malgraù sia obstina rezisto, tamen estis pereanta. La konataj vortoj riveligxadis antaù miaj okuloj, la flavo nehaltigeble grimpis sur la pagxoj supren, sed la vortoj persistis. Ili malaperadis nur kiam la papero nigrigxis kaj mi furioze disbatis ilin per la fajrohoko.
»Subite mi aùdis iun nelaùte grati la fenestron. Mia koro saltis, mi sxovis la lastan kajeron en la fajron kaj kuris por malsxlosi la kortan pordon. Al gxi kondukis brikaj sxtupoj, mi stumblis kaj mallaùte demandis:
»- Kiu estas tie?
»Vocxo, la sxia, respondis:
»- Estas mi.
»Mallertigxinte mi apenaù sukcesis obeigi al mi la cxenon kaj la sxlosilon. Sxi enpasxis, sxi falis sur mian bruston, tuta malseka, kun malseka vizagxo kaj malbukligxintaj haroj, tremanta. Mi povis prononci nur unu vorton:
»- Vi… vi? - kaj mia vocxo rompigxis kaj mi kuris malsupren. En la antaùcxambro mi malembarasis sxin je la mantelo kaj rapide ni eniris la unuan cxambron. Sxi ekkrietis, sxovis sian manon en la fornon kaj jxetis sur la plankon la reston de la romano, kies malsupra rando jam komencis bruli. La cxambro tuj plenigxis je fumo. Surtretante la fajron mi gxin estingis, sxi sinkis sur la sofon kaj ekploris nereteneble kaj spasme.
»Kiam sxi silentigxis mi diris:
»- Mi malamas la romanon kaj mi timas. Mi estas malsana. Mi hororas.
»Sxi ekstaris.
»- Ho Dio, kiom vi estas malsana! Kial do cxi tio, pro kio? Sed mi vin savos, mi vin savos. Kiel do tio povis okazi?
»Mi vidis sxiajn okulojn, sxvelintajn pro la fumo kaj ploro, mi sentis sxiajn malvarmajn manojn karesi mian frunton.
»- Mi vin kuracos, mi vin kuracos, - sxi murmuradis krocxigxante je miaj sxultroj, - vi gxin reskribos. Kial, nu kial mi ne lasis cxe mi unu ekzempleron!
»Pro kolerego sxi nudigis la dentojn, sxi ankoraù diris ion malklare. Poste sxi kunpremis la lipojn kaj komencis kolekti kaj glatigi la cxirkaùbrulintajn foliojn. Tio estis cxapitro, mi ne plu memoras kiu, el la mezo de la romano. Sxi zorge kunmetis la nigrarandajn foliojn, envolvis ilin en paperon, cxirkaùligis per rubando. Cxiu sxia ago montris, ke sxi estas rezoluta kaj plene sin regas. Sxi postulis vinon, trinkis kaj ekparolis pli trankvile.
»- Jen kiel oni pagas pro mensogo, - sxi diris, - kaj mi malvolas plu mensogi. Jam nun mi restus cxe vi, sed min naùzas fari gxin tiel. Mi malvolas ke en lia memoro restu, ke mi forlasis lin nokte. Li faris al mi nenian malbonon. Oni urgxe lin vokis, en la fabriko okazis incendio. Sed baldaù li revenos. Morgaù matene mi interparolos kun li, mi diros, ke mi amas iun alian, kaj mi revenos al vi por cxiam. Tamen respondu al mi, eble vi ne volas tion, cxu?
»Mi diris al sxi:
»- Mia kara, mia kompatinda, mi ne lasos vin fari tion. Pri mi estas mise kaj mi malvolas vidi vin pereanta pro mi.
»- Cxu gxi estas la sola kaùzo? - sxi demandis proksimigxante siajn okulojn al la miaj.
»- Jes, la sola.
»Sxi tre vigligxis, sin premis al mi brakumante min je la kolo kaj diris:
