— Вазьміце кацянятка! — папрасіла мяне дзяўчынка.
Я цалкам праігнараваў прасіцельніцу і пайшоў купіць бульбачкі. Я часта купляю бульбачку на даволі вялікай адлегласці ад дома, а потым нясу гэтыя 3—4 кг. дадому, іду пешшу і ў хуткім тэмпе. О спорт — ты целы свет! Ну і вось я вяртаюся назад міма гэтай самай дзяўчынкі і яна не задаволіўшыся першай спробай зноў паўтарае сваю просьбу. Халера! Ну гэта ўжо занадта і я не стрымаюся. Я падышоў да дзяўчынкі. Як не складана здагадацца, я люблю ліцадзейнічаць і ў рэале. Я не толькі цалкам майстэрска валодаю голасам, але ў стане рабіць усякія тварыкі, наўрад цi на ўзроўні Дэніэла Дэй-Льюіса, але мне хапае. Ну і вось я з выглядам прыдзірлівага пакупніка, які капаецца ў бураках на рынку, адбіраючы больш круглыя, аглядаю з усіх бакоў кацянё, а потым паднімаю галаву і дзелавіта, цалкам сур'ёзным тонам, коратка пытаю:
— Смачны?
Бачылі б вы, што адбылося з дзяўчынкай. У яе на твары была неверагодная сумесь жаху, здзіўлення, недаверу і неразумення. У яе нават злёгку адкрыўся рот, ну вось як гэта звычайна паказваюць просценькія галівудскія ліцадзеі, калі адыгрываюць падобныя эмоцыі. Але я, вядома ж, не стаў доўга мучаць дзеўку і адразу ж засмяяўся і пагладзіў кацяня.
— Жартую!
— А-а-а! — дзеўка з палёгкай выдыхнула і таксама засмяялася, ну а я пайшоў дадому.
Мне заўсёды падабалася дражніць і разыгрываць дзевак. Натуральна, дасведчаны мозгазнаўца мог бы заўважыць, што так я як бы ўсталёўваю сваю ўладу над імі. Але лепш так, чым як многія мужыкі, якія праяўляюць уладу з дапамогай пабояў. Такое, на шчасце, я ніколі не практыкаваў. Спадзяюся дзеўка знайшла кацянятку дом. У крайнім выпадку я сапраўды магу яго з'есці… Жартую.
Яшчэ крыху жыццёвых гісторый, і зноў пра дзеўку. Не так даўно я вырашыў раздрукаваць парачку фотак для інтэр'еру, ну і з гэтай мэтай адправіўся ў фотамайстэрню. Там мяне сустрэла рыжанькая дзяўчынка з незвычайным для Беларусі імём. Раней, як я памятаю, у фотастудыях часцей прымалі заказы нейкія шаноўныя мужыкі фатографы, але зараз, вядома ж, адны мілавідныя дзяўчынкі. Што ж, прынамсі вока цешыцца.
— У вас яна крыху не ў фармаце, — сказала мне «гарадзенская Ігрыт».
Дакладна! Я жэш памер і не падганяў.
— Ну, пакіньце там краі! — параіў я дзяўчынцы і яна паслухмяна пагадзілася.
Сутнасць маніпуляцыі ў тым, што вы бераце патрэбны фармат, напрыклад 30 на 40, і ўстаўляеце ў яго меншае нефарматнае фота, то бок надрукаванае палатно гэта 30 на 40, проста ваша карцінка атрымлівае белыя рамкі.
Я вярнуўся дадому з замовай, i там мяне ўжо чакала рамка. Але тут аказалася, што паверхня ліста шырэйшая на 3 сантыметры! Дзяўчынка не ўставіла выяву ў замоўлены фармат, а проста накінула лісту шырыні, дарэчы, падарыўшы мне неаплачаную паперу, бо, па логіцы, памер паперы карэлюе з коштам замовы.
Вядома, ні ў якую рамку ліст не палез. Не бяда! Я ўзяў фанерку, памарыў яе, палакаваў і прымасціў карцінку на гэты своеасаблівы планшэт.
За наступнай выявай я прынцыпова пайшоў да гэтага ж дзяўча і ласкава (сапраўды ласкава, гэта не сарказм) растлумачыў, што мінулая карцінка была завялікая. Пасля друку дзяўчынка прынесла вялізную лінейку. Заўсёды баяўся жанчын з лінейкамі! Хто ведае, што яна там захоча вымераць. Фотка ўсё роўна была крыху больш патрэбнага.
— Я вам абрэжу, — заявіла дзяўчынка і дастала яшчэ і нажніцы.
Я яшчэ больш насцярожыўся ад такой прапановы і з удзячнасцю адмовіўся ад абразання.
Другая фотка са скрыпам увайшла ў рамку, а я глядзеў на выяву і думаў аб рудай дзяўчынцы. Калі б я быў яе шэфам, то яе прыгажосць або прафесійныя якасці былі б важней? Прыгажосць ці прафесіяналізм? Архіцяжкая задача! Так і не рашыўшы, я пайшоў на кухню піць гарбату.
Добры дзень, дарагія мае! Кланяюся ўсім тым, хто чытае гэты сшытак. Завуць мяне Максімка Багушэвіч. Ад нараджэння мне адзінаццаць гадкоў, а нарадзіўся я ў 1907 годзе, каля Гродна. Тата кажа, што я цямлівы не па гадах і што мне трэба шмат чытаць і вучыцца прыгожа пісаць. Часам ён жартуе, што я, можа быць, стану пісьменнікам. Мне насамрэч вельмі падабаецца пісаць і ад таго я вырашыў весці дзённік. Для гэтай справы тата даў мне свой сшытак. Ён вельмі добры і вялікi. Я мяркую, калі-небудзь сшытак гэты хто-небудзь прачытае і таму напісаў, што кланяюся таму, хто яго чытае.
13 сьнежня, год 1918
Мой тата ўжо месяц таму прапаў. Пайшоў у лес па дровы, і не вярнуўся дадому. Іншых родных у мяне няма, таму і адправілі мяне ў прытулак. Прытулак гэты займае манастыр святых Барыса і Глеба. Стаіць ён на гары над самым Нёманам, які я вельмі люблю. Раней мы лавілі ў Нёмане рыбу з маім старэйшым братам Лёвушкам. Лёвушка казаў, што Нёман — наш бацька, а потым смешна махаў рукамі і паўтараў вельмі грозным голасам: «Бацька!» Рыбы, бывала, выцягвалі шмат. Аднойчы злавілі нават велізарнага шчупака. Казаў Лёвушка, што гэты шчупак паўпуда вагой. Я дык браць яго баяўся. Вельмі ўжо ў яго была страшэнная морда. А Лёвушка смяяўся з мяне. Лёвушка мой загінуў на вайне з немцамі. Цяпер у мяне толькі тата.
20 снежня, год 1918