Ille potens, mitis, tenor et concordia rerum,Quidquid vult in me digerat, eius ero.Он весь – мощь, весь – мягкость и лад, весь – строй и согласье,Пусть, что хочет, вершит: я покоряюсь ему[116].

Христианское по своему характеру завершение элегии создает ощущение душевного равновесия, которое наводит на мысль о древних философах. Еще больше античный дух пронизывает две его поэмы о Риме – древнем и современном, – полные истинного чувства к Вечному городу, выраженного в стиле, который обеспечил ему место в латинской антологии и до сих пор кажется некоторым слишком «классическим», чтобы полностью принадлежать Хильдеберту. Осознавая важность нового папского Рима, который едва ли помнит свое более отдаленное прошлое, он пишет:

Vix scio quae fuerim, vix Romae Roma recordor.

Знаю едва, кем я был, хоть Рим я, но Рима не помню.

Хильдеберт все еще может воспеть славу старого Рима элегическим дистихом, который следует привести здесь полностью, как пример высочайшего уровня подражания античным образцам в XII веке:

Par tibi, Roma, nihil, cum sis prope tota ruina;Quam magni fueris integra fracta doces.Longa tuos fastus aetas destruxit, et arcesCaesaris et superum templa palude jacent.Ille labor, labor ille ruit quem dirus AraxesEt stantem tremuit et cecidisse dolet;Quem gladii regum, quem provida cura senatus,Quem superi rerum constituere caput;Quem magis optavit cum crimine solus habereCaesar, quam socius et pius esse socer,Qui, crescens studiis tribus, hostes, crimen, amicosVi domuit, secuit legibus, emit ope;In quem, dum fieret, vigilavit cura priorum:Juvit opus pietas hospitis, unda, locus.Materiem, fabros, expensas axis uterqueMisit, se muris obtulit ipse locus.Expendere duces thesauros, fata favorem,Artifices studium, totus et orbis opes.Urbs cecidit de qua si quicquam dicere dignumMoliar, hoc potero dicere: Roma fuit!Non tamen annorum series, non flamma, nec ensisAd plenum potuit hoc abolere decus.Cura hominum potuit tantam componere RomanQuantam non potuit solvere cura deum.Confer opes marmorque novum superumque favorem,Artificum vigilent in nova facta manus,Non tamen aut fieri par stanti machina muro,Aut restaurari sola ruina potest.Tantum restat adhuc, tantum ruit, ut neque pars stansAequari possit, diruta nec refici.Hic superum formas superi mirantur et ipsi,Et cupiunt fictis vultibus esse pares.Non potuit natura deos hoc ore creareQuo miranda deum signa creavit homo.Vultus adest his numinibus, potiusque colunturArtificum studio quam deitate sua.Urbs felix, si vel dominis urbs illa careret,Vel dominis esset turpe carere fide![117]
Перейти на страницу:

Все книги серии Polystoria

Нет соединения с сервером, попробуйте зайти чуть позже