Sama prostaje, viadoma, dapuscić, što pierad nami „matematyčnaja mašyna” žyvoha Akijana, madel razlikaŭ, nieabchodnych jamu dla niejkich nieviadomych nam met, ale hetuju hipotezu Fiermonta sionnia ŭžo nichto nie padtrymlivaje. Jana nadta spakuslivaja, ale ŭiaŭlennie, što z dapamohaj takich vielizarnych vyviarženniaŭ, dzie kožnaja čascinka padparadkavana značna bolš składanym formułam matematyčnaha analizu, žyvy Akijan cikavicca pytanniami materyi, byccia, kosmasu, praisnavała nie vielmi doŭha. Vielmi šmat zjaŭ, što adbyvajucca ŭ simietryjadzie, supiarečać hetkaj prostaj (i navat pa-dziciačy naiŭnaj, jak havorać niekatoryja) interpretacyi.

Byli sproby znajsci jakuju-niebudź zrazumiełuju nahladnuju anałohiju; davoli papularnaje tłumačennie Avieryjana, jaki prapanavaŭ takoje paraŭnannie: ujavim sabie staražytnaje ziamnoje zbudavannie epochi roskvitu Vaviłona, jakoje ŭzviedziena z žyvoha rečyva, što maje zdolnasć uzbudžacca i razvivacca; architektonika jaho pačarhova prachodzić šerah faz, prosta na vačach prymajučy formy hreckaj i ramanskaj architektury, zatym kałony stanoviacca tonkimi, jak travinka, sklapiennie — biazvažkim, jano imkniecca ŭhoru, arki pieratvarajucca ŭ krutyja parabały, zatym zavastrajucca, jak u hotycy. Hotyka dasiahaje daskanałasci, zatym stareje, jaje strohasć zmianiajecca orhijaj pyšnych formaŭ, na našych vačach kvitnieje mudrahielistaje baroka. Pastupova, pierachodziačy razam z našym žyvym zbudavanniem ad adnaho stylu da druhoha, my pryjdziem da architektury kasmičnaj epochi. Uiaviŭšy ŭsio heta, my choć krychu nablizimsia da razumiennia taho, što takoje simietryjada.

Ale takoje paraŭnannie, choć jaho ŭdaskanalvali i razvivali, navat sprabavali prailustravać spiecyjalnymi madelami i filmami, u lepšym vypadku dokaz našaj biezdapamožnasci, u horšym — sproba ŭchilicca ad prablemy, a mo prosta padman, bo simietryjada nie padobnaja ni na što ziamnoje…

Čałaviek moža ŭsprymać adrazu nie vielmi šmat; my bačym tolki toje, što adbyvajecca pierad nami, tut, ciapier; ale my nie zdolnyja ŭiavić sabie mnostva adnačasovych pracesaŭ, niachaj navat uzajemazviazanych, navat tych, što dapaŭniajuć adzin adnaho. Heta datyčyć navat paraŭnalna prostych zjaŭ. Historyja adnaho čałavieka moža mieć vielmi vialikaje značennie, historyju niekalkich sotniaŭ ciažka prasačyć, a historyja tysiačy abo milona nie aznačaje pa sutnasci ničoha. Simietryjada — milon, nie, navat milard, uzviedzieny ŭ stupień biaskoncasci, simietryjada — sama niejmaviernasć. My staim u adnym z jaje zavułkaŭ udziesiaciaronaj prastory Kroniekiera, — byccam murašy, jakija zamierli na žyvym sklapienni, pierad nami — płoskasci, što imknucca ŭhoru i ćmiana milhajuć u sviatle našych asviatlalnych rakiet, my nazirajem ichniaje ŭzajemapranikniennie, płaŭnasć i biezdakornuju daskanałasć, i ŭsio heta — tolki momant, bo hałoŭnaje tut — ruch, zasiarodžany i metanakiravany. My bačym tolki asobnaje trymciennie adnoj struny ŭ simfaničnym arkiestry zvyšhihantaŭ i viedajem — ale tolki viedajem, a nie razumiejem, — što adnačasova nad nami i pad nami, u spičastych nietrach, za miežami zroku i ŭiaŭlennia adbyvajucca tysiačy i milony pieraŭtvarenniaŭ, zviazanych miž saboj, jak noty, matematyčnym kantrapunktam. Niechta nazvaŭ simietryjadu hieamietryčnaj simfonijaj, ale ŭ takim razie nas varta nazvać jaje hłuchimi słuchačami.

Kab choć što-niebudź tut ubačyć, treba było b adyscisia, adstupicca na nievierahodnuju daleč, ale ž u simietryjadzie ŭsio — nutro, razmnažennie, łaviny naradženniaŭ, niaspynnaje farmavannie, darečy, toje, što farmujecca i samo farmuje. Nijakaja mimoza tak čujna nie adhukniecca na dotyk, jak adhukajecca addalenaja ad nas na šmat mil i na sotni jarusaŭ častka simietryjady na zmianienni, što adbyvajucca ŭ tym miescy, dzie my staim. Kožnaja kanstrukcyja, jakaja isnuje tolki adno imhniennie, sama madeluje ŭsie inšyja i dyryžyruje imi, a jany ŭ svaju čarhu ŭzdziejničajuć na jaje. Tak, heta simfonija, ale takaja, jakaja sama siabie stvaraje i sama siabie zahłušaje.

Перейти на страницу:

Похожие книги