– Бу дуо балты?? – диэн ыйытта.
Онтон тохтуу т??эн баран мин докумуоммун к?рд??н ылла Уол сэриигэ сылдьыбыт бы?ыылаа?а, тыла-??? олохтоо?о, туттара-хаптара холкута хайдах эрэ миигин би?ирэппитэ.
Тахсыбытын кэннэ убайым:
– Ити арыычча ки?илии милииссийэ. Атын буоллар эйигин манна олордорбун бобуохтаах этэ. Хата, ??рбэтэ дии… Эн кинини кытта куттаммакка ?ч?гэйдик кэпсэтэр буол, кини миигин бэрэбиэркэлиир эбээ?инэстээх, – диэтэ.
Ити итинэн ааста. Биирдэ почтабар телеграмма тута олордохпуна ханна эрэ истибит куола?ым т?н- н?к н???? са?арар. Т?б?б?н к?т?хп?т?м, били милииссийэ уол турар. Мин билэр ки?ибин к?р?н то?о эрэ олус ??рд?м. Ити кэмнэргэ Клим алыс арыгылаан, ардыгар дьиэ кирилиэ?игэр олорон хонорум. Онон кэпсэтэр ки?и к?ст?б?т?ттэн ??рдэ?им буолуо, «туох сонуннааххын?» диэн сахалар к?рс??т ыйытар ыйытыктарын биэрдим. Уолум эмиэ ??рб?т курдук тута кэпсэтэн барда. Сотору Федя миэхэ сылдьара элбээтэ. Мин киниэхэ би?иги Одесса?а хайдах олорбуппутун, Клим талааннаах музыкант буолуохтаа?а хаалбытын кэпсиибин. Оннук сыл а?аарын курдук бодору?ан сырыттыбыт. Сыыйа мин Федята суох тэ?ийбэт-тулуйбат буолан бардым. Кини номо?он, холку бэйэтин к?рд?м да?аны, с?рэ?им ?р? м?хс? т??эр. Оттон барда?ына аныгыскы к?рс????гэ диэри тэ?ийбэккэ к??тэрим. Ол сырыттахпытына, «ийэ? улаханнык ыарыйда, оронтон турбат, кэлэн к?р» диэн тетя Софа сурук ыытта. Тута Федя?а ол суругу к?рд?рд?м. Уолум са?ата суох тахсан барда. Хас да хонон баран мин барардыы хомуна сырыттахпына, Федя к?т?н т?стэ. ??рб?тэ ча?ылы?нас хара?ар к?ст? сылдьар. Клим би?икки тугу этэр эбит диэн кэтэ?эн олор. Федя бартыбыалыттан кумаа?ы ороон та?ааран, Клим иннигэр уурда. Убайым сирэйэ уларыйа т?сп?т?гэр сулбу тардан ылан к?рб?т?м, кинини ханна ба?арар барарыгар к???л сурук эбит. ??рэн иккиэн тэбис-тэ??э Федяны куу?а т?ст?б?т.
Онуоха уолбут:
– Билигин балтыгын кэргэн ыларбын к???лл??р инигин? – диэн симиктик ыйытта.
Клим Федяны чэпчэкитик к?т???н ылан кулахачыта сылдьан:
– Марисель с?б?л??р буолла?ына, ??р??нэн!!! – диэн ха?ан да ??рбэтэ?ин ??рэн ха?ыытаата.
Мин чугурус гына т?ст?м, онтон аны, куотан хаалыа диэбиттии, Федя моонньугар иили?инним.
Клим су?аллык хомунан айаннаабыта. Мин, т??? да сайыстарбын, Федябыттан арахсар санаам букатын суо?а. Биир к?н дьонугар илтэ. Ийэлээх а?ата, икки балта уонна быраата миигин олус исти?ник к?рс?б?ттэрэ. Сотору сыбаайбалыах буолан ара?ыстыбыт. Ити сарсы??ы к?н?гэр тетя Софаттан эмиэ телеграмма туттум. «Клим кэлбэтэ, ийэ? бу к?ннэргэ быстар туруктанна» диэн. Киэ?э Федя кэлбитигэр ытыы-ытыы ону к?рд?рд?м. «Хайыаххыный, барар буолла?ы? дии» диэн буолла. Мин ыксалынан айаннаатым. Ол эрээри ийэбин баттаспата?ым. Онно ый курдук буолаары Сахам сирин, до?орбун ахтан а?аарым эрэ хаалла. Дойдум хайдах эрэ атын, ха?ыс ба?айы курдук буолан хаалбыт. Онно хаалар да санаам суо?а, онон т?тт?р? айаннаатым. Дьокуускайга кэлбитим, ким да миигин к?рс?бэтэ. Дьиктиргии-дьиктиргии почтабар тиийдим. Арай бииргэ ?лэлиир дьонум миигиттэн тугу эрэ кистиирдии кирик-хорук тутталлар. Тулуйа сатаан баран «туох буолла?» диэн ыйыттым. Начаалынньыгым Егор Саввич санныбыттан ылан олоппоско олорто уонна: «Нэдиэлэ анараа ?тт?гэр Федя?ын к?л?гээттэр уулусса?а ?л?рб?ттэрэ…» – диэтэ. Мин истибиппин итэ?эйбэккэ ойон турдум да, Федя дьонугар тэбинним. Тиийбитим дьиэ барыта хара та?а?ынан сабыллан турар. Ийэбит арыычча хаама сылдьар. Быраата Петя тахсан: «Эйигиттэн телеграмма к??тэрэ, эмиэ ол сиэринэн киэ?э хойут почта?а баран и?эн т?бэспит…» – диэн курутуйа-курутуйа кэпсээтэ. Мин та?ырдьа ыстанным. Ханна хаамарбын бэйэм да билбэппин, арай биирдэ ?йд?мм?т?м, та?ара дьиэтин иннигэр сытар эбиппин. Ханнык эрэ эмээхситтэр к?т???н киллэрэн, хас эмэ к?н? бы?а биэбэйдэ?эн арыый бэттэх а?албыттара. Онтон оччолорго собус-со?отох баачыка бэйэтигэр сы?ыаран бачча?а кэлиэххэ тыыннаах сырытта?ым. Дойдубар т?нн??хп?н, Федям эрэйдээх у?уо?ун ким харайыай?» – эмээхсин хара?а ууланан ылар.
Арай хаар кы?ал?ата суох кыыдамныыр. Ханна эрэ ???э тыалтан хамсыыр боруобат «Марисель, Марисель…» диэн ыллыырга дылы.
– Ычча! Тетя Маня, то?но?у? буолуо, дьиэ?эр киирэ о?ус…
Эмээхсин т??рэ?нээн туран эргэ калиткатын арыйан киирдэ уонна идэтинэн и?иттэн хатаан халыгыратта.
Мин дьиэбэр дьылыс гынным.
III