Ити кэмнэргэ, куорат дьокутааттарын талар буоллугут диэн, хаста да агытаатардар кэлэ сырыттылар. Би?иги кы?ал?абытын кэпсиибит да, ону олох да аахайбаттар, «бу ки?иэхэ куоластаа?» диэн сурук туттаран кэби?эллэр да б?тэр. Ким, туох ки?итин ыйытыы э?ин суох. Билигин санаатахха, бэлиитикэ?э олох бэлэмэ суох эбиппит, ол эрээри аны кырдьык-хордьук куоластыы диэн ааттаан барабыт. Бы?ата сэбиэскэй былаас с???? курдук ??рэ сылдьарыгар бас бэринэн хаалбыт бы?ыылаахпыт, онон талымастыы барбакка, аата эрэ суруллубутун аанньа талаахтыыбыт. Онтукабыт билигин да?аны аа?а илик курдук. То?о эрэ куруук, куорат да ба?ылыгын таларбытыгар, халлаанынан к?т?н и?эр хара?аччылары тутан ылан дьиэтитэ сатыыбыт да, онтуларбыт тото то?суйан баран хара?аччыланан хаалаллар. Эбэтэр, били ки?и к?л??р? таларын курдук, и?ин эриэнин билбэккэ эрэ «дьэ бу сырыыга с?пт???? таллыбыт ини» дии санаабыппыт, биирэ, ха?аатын бэлиэтиир курдук суол кытыыларын к?р??л??р дьикти ?лэни хотуулаахтык о?орбута к?н б?г???э диэри ?йд?мм?т архитектура омоонноро буолан сыталлар; икки?ин о?уруоппутугар киллэрбиппит, бэйэбит тиэргэммитин кирэн баран, аны атыны к?р????л?? сатыыр улахан ороскуоттаах буолан тахсыбыта; ???с, олох да?аны кэтэрпит бур?алдьыбытын кыайан тардар кыа?а суох буолан, иннинэн да, кэннинэн да барбакка, биир сиргэ тэпсэ?нии турар к?л??к к?л??р т?бэ?эн сордообута.
Оттон би?иги дойдубут к?ст?р сирэйэ буолуохтаах Дьокуускай куорат билигин да?аны ити мин Ма?аным переулогын курдук ы?ыллыбыт-то?уллубут т??лбэтэ ба?аам элбэх. Бии Алампа эппитинии, би?иги дойдубут ?р?б?л??сс?йэ иннинэ хаар-муус билиэнигэр хам хаптаран нуктуу сытар улуу бухатыыр курдук хара?а, т??кэтэх этэ. Онтон ?р?б?л??сс?йэ да кэнниттэн Былатыан Ойуунускайбыт «Улуу дойдуга уот мо?ойдору ыспыппыт былахыны эрэ биэрдэ» диэн Хаарыл Мааркыс хомойбута ???» дииринии, кырдьык тылга эрэ илбис буолан ?р?б?л??сс?йэ уот бала?анан тыынан ааспыт курдук. Кэм хардыытыттан хас эмэ б?к хаалан, муус килиэ суор?анын б?р?нэн, Дьокуускай с?????эр турбакка д?й? то?он сытыа эбитэ буолуо эрээри, а?ыйах сылтан бэттэх улуу бухатыырбыт у?уктубукка дылы буолла. Кини билигин модун к????н холоноору тулатын к?р?нэ, тыылла?ныы турар.
Чэ, онно тиийиэхпит ыраах… Мин э?иэхэ, к?нд? аа?ааччыларым, уларыта тутуу би?иги кыра куораппытыгар уонна би?иги улугурбут ?йб?т?гэр хайдах ?т?н киирбитин, тапталлаах куораппыт номохторун-???йээннэрин бэйэм оло?ум биир хаттыга?ынан ханыылаан ойуулаан к?рд?р????м.
Сайсары. К??рэгэй уонна Бээгэй
I
Би?иги ити Ма?ан переулогар турбут дьиэбит биир к?н харгы то?о барбытын курдук хантан эрэ эмискэ кутуллар уунан туолла. Баар-суох баайбыт, а?абыт ?йэтин тухары муспут араас кинигэлэрин бибилэтиэкэтэ, урукку олохпут истиэнэтэ суулларыныы к?р гынан, А?а дойду Улуу сэриитин сылларыттан ха?ыаттартан кырыйан муспут паапкалардыын ууга былдьаннылар. Арай Иосиф Сталин мэтириэтэ паапкаттан хостонон чаалыйбыт ууга дагдайа уста сылдьарын то?о эрэ ким да быы?ыы сатаабата?а. Хайыахпытый, быраас идэлээх аймахпыт ки?и Б??т?р Ыстапаанабыс Сайсарыга турар дьиэтигэр к?ст?б?т. Кэлин санаатахха, мин куорат биир муннугар ха?ан да ?р олорбокко, биир кэм дуобат хара?ын аа?ардыы куорат сирэйин мэ?нээх т??лбэлэригэр к??эйиллэн к??? турар дьиэктээх эбиппин.
Сайсары. Саха дьоно ?ксэ манна т??лбэлээн олороллорун уруккуттан билэрбит. Б??т?р эргэ дьиэтэ аатырбыт поэт Серафим Романович Кулаачыкап-Эллэй аатын с?ктэр да, Эллэй сирэйин элээмэтэ да к?ст?бэт хаарбах уулуссатыгар турар. Т??? да ?с хостоох буоллар, орто ки?и оройунан охсуллуох намы?ах ????лээх, ?р?? тэйэ турар, мин о?онньорум т??к?й?н киирэр хал?аннаах, биир да мал ата?ын булбакка, м????к сылгы курдук т??рэм ?кт?? турар, чоху к?хс?н?? инэн-манан б?лт?р??эн тахсыбыт муосталаах икки кыбартыыралаах у?ун субур?а дьиэ би?игини аты?ырыы к?р?стэ. Утуйар хоспутугар, били, ы?ыллыы баайын ?ллэстиини туо?улуур тимир атахтаах быраас ыары?а?ы иттэни ууран и?ин-????н чинчийэр тымныы, тилиргэх ороно эрэ турар. Бы?ыыта, оччолорго кэлбэт буолбут хамнас суотугар тыырыллан манна кэлбитигэр с?п.
Ыалбыт буолла?а, чобугураабыт саха дьахтара, дьиэлээх ки?и бы?ыытынан, т?т?л? суох к?т?н т??эн, айдаарбаппытыгар, тиэргэни сиппийэрбитигэр, б??? ыспаппытыгар дьа?айда. Тахсаары туран, «киэ?э олбуору хатыыр буолу?» диэтэ да?аны, б?т?нн?? кэриэтэ суулла сытар олбуор ол би?иги олуйбуппутуттан ороспуойдары хааччахтыах бы?ыыта суохха дылы. Ол ?рд?нэн этиллибитин аанньа хатаабыта буолабыт. Сайынын уулусса уу саппыкыта суох атыллаабат гына алдьархайдаах бадараанынан дьэргэччи к?р?н тахсар эбит.
II
Мин ?лэлиир тэрилтэм оччолорго Саха Государственнай филармонията диэн ааттанара. Сайсарыттан чугас Каландаришвили уулуссатыгар турар. Онон, хата, абыранан а?ай сылдьабын.