Са?а ?йэ к?ст??тэ буолла?а, би?иги олбуорбут кэннигэр, кэтэх дьиэлэри алдьархайга тэбэр икки этээстээх обургу уопсай тутулунна. Аанньа турбаланыа дуо, онон-манан то?ута баран чугастаа?ы олбуордары уунан толорон, ыйбыт-хайбыт элбээтэ. Били чуумпутук олорбуппут сыччах, аны сыгааннар таабардара ордууланан, Сэргэйтэн уонна кэриэйдэрбититтэн хаалбыппыт сыы?ын барытын ыраастаатылар. Ойо?оспутугар олорбут нууччаларбыт, дьиэлэрин эрэмээннэргэ атыылаан баран, к???н хааллылар. Ол дьон атыынан дьарыктаналлар. Атыыларын тааратын, ууну хаайар аатыран, суолга куталлар, онон уулусса орто холло?о?унан б???нэн туолла. Били ыт этэ бэрэскинэн эргиммит кэриэйдэрбит балачча кыа?ырдылар бы?ыылаах, с??рэр уу тымырын б??л?? кума?ы томточчу куттаран, аарыма гараж туттаран, били кураанах уулуссабыт эмискэ к??х ньо?ох уунан туола т?стэ. Бэл, ыттыын уоруйах буолан, миигинник ки?ини сорбун сордоотулар. Ити кэм?э ас ?л??скэ буолла диэн, халба?ыга, арыыга, эккэ уонна арыгыга араас ??н??х талоннары тар?аттылар. Оттон ол астарбыт биирдэ эмэ ма?а?ыы??а кэллэхтэринэ – кыама суох кыргы?ыы, амырыын ампаалык. Ол курдук биирдэ «Строитель» ма?а?ыы??а халба?ы а?албыттарын истэн, ыйдаа?ы таломмутун барытын хомуйан, атыыла?а та?ыстым. Ки?и тыыммат анньы?ыылаах уочаратын аа?ан, биир палка суон халба?ыга тигистим. Кыайбыт-хоппут ки?и бы?ыытынан, бы?а дайбаабытынан дьон халы? хал?а?атын хаба ортотунан аан диэки тала?ан истэхпинэ, арай аллараттан халба?ыбын ким эрэ харбаата да мэлис гынан хаалла. Дьэ до?оор, ?л?р ха?ыыбын ха?ыытаабытынан кэнниттэн т???нн?м. Ыйдаа?ы аспын былдьаппыт ки?и аанньа буолуом дуо? Иннибэр улахан булууламмыт к??рт ыт кутуруга элэктээбиттии а?ыйахта куйбара?наан хаалла. Бу акаары алларанан, кинилэр сылдьар сирдэринэн, к??ч?кт?? тэйбэ?нэтэн испиппин м?чч? туттарда?а дии. Ол и?ин атыыласпыт дьон бары былаах курдук ?р? анньан и?эр буолаллар этэ ээ… Эккирэтэн тахсыбытым, ол миэхэ ситтэрэр кыыл буолуо дуо, хайа сах ма?а?ыын анныгар дьылыс гынан хаалла. Саатар, сыбаайалары б??л?? к?р??лээбиттэрэ ки?и батыы?ык дуо, симиллэн к?рд?м да, мэлийдим. Абаккабар, быыкаа хайа?ас баарынан кылатан к?рд?м. Дьэ, били ба?айы бултуйбут бы?ыынан, муннукка тиийэн мин то? халба?ыбын б?к?н?тэ сылдьан к?м?лл?? а?ай сытар. ??рб?т хара?ын уота ыраахтан к???р?н к?ст?р. Мин силбин эрэ бы?а ыйыста турда?ым дии. Ити курдук, ыйдаа?ы халба?ыбын ыкка былдьатан турабын. Ол кыбыстыыбын дьоммор кэпсээбэтим, «таломмун с?тэрдим» диэтим.
Ч??чэ Маня букатын иэдэйдэ, ас да ылларбат буолла. Биирдэ ыксаан дьиэтигэр киирбитим, дьиэтин муостата к?пп?х к?т?р курдук к??рэ?нээн олорор уу. Сиик икки, куоска, ыт сыта икки диэн ыар никсиктэрэ манна баар эбит. Намы?ах хара?а дьиэ биир муннугар иконалары кылбачыта ч?мэчи умайан барыгылдьыйар. Олор быыстарыгар са?аран борооно арыычча к?ст?р буолбут байыаннай та?астаах номо?он саха уолун хаартыската саамай мааны араама?а угуллан мичээрдии турар. «Ити Федята буолла?а» диэн, билэр ки?илии то?хох гынан ыллым. Мин киирбиппин истэн, эмээхсин эрэйдээх т?гэхтэн ы?ыран ынчыктаата. Тиийбитим, холто буолбут та?астаах оро??о ыран букатын бачыр о?отугар т?сп?т ч??чэ Маня сытаахтыыр. Тугу эрэ буллугуруур да, са?ата и?иттэн тахсыбат. Та?аралара абыраабат буолбуттарын сэрэйэн, ыйыта барбакка быраас ы?ыра ыстанным. Сотору кэлэн илдьэ бардылар. Онтон эргиллибэтэ?э. Ый курдугунан биир эрэстиин кэлэн, олбуорун ыбылы то?о?олоон кэбиспитэ. Ол дьиэ би?иги к????хп?т?гэр диэри турбута, ким да биллибэтэ?э.
«Уларыта тутуу» диэн ааттаммыт абытайдаах сут-сутаакы сыллар итинник са?аламмыттара. ?сс? да инники т???л??х ыар кэмнэр м???р?? туралларын хайа да ааттаах тымтыктанан к?рб?т?. Кыра-хара дьон аас-туор олохпут кы?ал?аларын моойторуктанан хара?а суох ыт о?отунуу иннибит диэки олус бытааннык сыыллан испиппит. Улуу итэ?элбит – Коммунистическай партиябыт – тугу эрэ тобулар ини диэн куруук бэлэм толкуйу олоххо киллэрэ эрэ ??рэммиппитинэн, туох эрэ маны муо?алыыр бы?аарыныыны «?рд?ктэр» ылыналларын б?тэйдии кэтэ?эрбит, эрэнэрбит.
IV