– Блін, вось ведаеш, не разумеў я цябе, Максім. Думаю, што табе ў галаву грукнула. Што ты пра сваю энтрапію, пра боль, пра вусьціш. А вось укусіла мяне аса – і я цябе зразумеў. Ня хочацца паміраць вось так бессэнсоўна. Дык гэта я да чаго. Скінь ты хуткасьць, дай пажыць!
Максім паехаў марудней, але ўсё адно перавышаючы дазволеную хуткасьць. Да Менску заставалася хвілін дзесяць. У больніцу паехалі праз горад. Ля мэтро спыніліся.
– Я думаю вось што. Я ў кампаніі зраблю выходны ў пятніцу. Будзем штотыдня так ганяць. – Віталь толькі цяпер схаваў тэлефон, так і не набраўшы жонку. – Я сабе таксама такі фатэль вазьму, толькі рэактыўны, каб можна было над вадою завісаць. Асу возьмем. Віця зь ёй зрадніўся. Укусіла ня горш чым жонка.
Ён закінуў за сьпіну свой чырвоны футарал і, забраўшы з багажніка пакунак з рыбаю, пайшоў кудысьці ў двары. Калі даехалі да больніцы, гузак паменшыўся, а твар і шыя былі ўжо нармальнага колеру. Выглядала на тое, што сэнсу ісьці да лекараў няма. Да Віктара ехалі доўга, бо ўвесь час траплялі на сьветлафоры.
– Што, цяжка? – Максім не адказаў Віктару. Ён адчыніў усе вокны й запаліў, каб не адчуваць рыбнага смуроду. – Усім так. Рыбалка не найгоршы варыянт. Нічога лепшага не прыдумаеш. Хіба паляваньне якое. Знайдзі сабе працу.
За гэтыя содні Віктар ужо сам стаміўся казаць Максіму пра працу й вагу, але не стрымаўся й нагадаў на разьвітаньне. Ён ці то папляскаў, ці ўжо ўдарыў швагра па плячы і пабег да пад’езда. Ля самых дзьвярэй азірнуўся й памахаў рукою.
У пятніцу ўсе вызваляліся раней, і горад зноў быў паўнюткі лятэнтнымі фідарасамі. Максім згадаў, якое гэта шчасьце – чымсьці забіць свой час. Чымсьці такім, каб можна было калі не адчуваць сябе важным, дык прынамсі не апраўдвацца, што марнуеш жыцьцё не на тое. Нейкія дзеяньні, што адбіраюць час, але ніхто не называе цябе лайдаком. А наадварот, той кажа “вось гэта сапраўдны мужчына” і ўжывае іншыя стэрэатыпныя абагульненьні. Зарабіў тысячу, яшчэ адну і яшчэ. Важны, набываеш слоічак ікры й бутэльку шампанскага. І нават зімовае паветра не абпальвае скуру, а абвастрае адчуваньне ўласнай важнасьці.
А ў пятніцу вечарам едзеш да бацькоў на вёску, нават калі ў цябе няма ніякіх бацькоў на вёсцы. І зноў час заняты. І той кажа, што ты добры сын. “Што будзе рабіць на пэнсіі пакаленьне праграмістаў? Няўжо таксама даваць сьвіньням?” – Максім на сэкунду задумаўся над чымсьці іншым, але зноў адчуў пах рыбіны ў салёне. Ён спыніўся за перакрыжаваньнем і набыў сабе бутэльку вады ў маленькай краме. Падумаўшы, набыў яшчэ й жуйку. Ён бачыў у нейкім фільме, што жуйка дапамагае, калі цягне на ваніты. Ад мінэралкі ікаўка пасілілася. Вяртацца ў машыну не хацелася.
Нарэшце Максім прыехаў пад сваю размаляваную ў вясёлыя колеры панэльку і адразу выйшаў з машыны. Хацеў схадзіць у краму, бяз дай прычыны, проста каб забіць час чымсьці, але пасаромеўся ісьці прапахлым рыбаю й вогнішчам. “Глупства, дахаты трэба”.
Ён расчыніў багажнік, прыўзьняў торбу й пацягнуў пакунак зь ляшчом. Згортак вываліўся на траву. Максім адышоў на пару мэтраў. “Ладна, ладна, я сраку малому мыю й нічога. Проста рыбіна”. Максім замкнуў машыну, схапіў пакунак.
Ціха, як кожны малады бацька, адамкнуў дзьверы. На мяжы шэпту паклікаў Марыю. Але яна не адгукнулася. Ён сьцягнуў боты. На кухні жонкі не было. У пакоі спаў Ян. Тата ня стаў цалаваць ці кранаць сына, вярнуўся на кухню. Дастаў тэлефон. Прапушчаных і паведамленьняў не было. Максім хутка скінуў адзеньне і ўзяў душ. Выйшаў у вітальню і шчыра, але ўпаўголасу вылаяўся. Спачатку трэ было разабрацца з рыбінай, а ўжо пасьля мыцца.
Максім зьняў усё са стала й заслаў яго чорнымі пакетамі для сьмецьця. Знайшоў пад мыйкаю рэклямныя газэты, выклаў іх у некалькі столак над пакетамі. Акно было адчынена. Максім уключыў яшчэ й выцяжку. “Ну, з богам!” – падумаў ён і жартам перажагнаўся. Зьняў слой плястыку зь ляшча, другі, вываліў рыбіну на стол.
Лешч лёг ідэальна, заняўшы амаль усю стальніцу. На ягонай лусцы ўсё яшчэ заставаўся попел. Колер рыбіны быў чорна-чырвоны. Хаця пах быў невыносны, выглядала рыбіна манумэнтальна, нібыта бронзавы, счарнелы помнік цяжарнаму гарбачу.
Максім знайшоў у ваннай белую прасьцінку і закрыў рыбіну па шчэлепы. Падумаўшы, паклаў ёй пад галаву згорнуты ручнік. Ледзь ня ўголас расьсьмяяўся. Падумаў, што яшчэ б паставіць сьвечку, але гэта ўжо магло раззлаваць Марыю. Лешч зрушыў вокам і выгнуў тулава. Але праз сэкунду страціў прытомнасьць. Папраўляць бялізну не прыйшлося. Максім доўга адмываў рукі ў ваньне.
У пакоі ўзяў сына на рукі і разам зь ім лёг на канапу, падклаўшы яму пад голаў пялюшку. Малы не прачнуўся. Максім пагладзіў яго пальцам па шчацэ. Панюхаў палец. Паху нібыта не было.