– Значыць тры найважнейшых горада гэта Варшава, Кракаў і Гродна, – сказаў Уладзімір, – а месцы трох прастолаў? Гаворка аб тронах караля, у сэнсе крэслах… або пра што?
– Цалкам дакладна, – пацвердзіў Мечык. – Тры прастолы, гэта, як мне здаецца, менавіта тры каралеўскія троны ў гэтых трох гарадах. Так вось я гэта бачу.
– А дзе канкрэтна знаходзіліся троны? – спытала Віка.
– Напрыклад, на каралеўскім замку ў Варшаве былі і тронная зала, і сенатарская, і месцы для трона былi ў абодвух. Трэба пашукаць. Але калі ўстаць у правільнае месца, то можна, згодна з пасланнем гэтай бронзавай штукі, пачуць тры словы. Прасцей кажучы, у няправільным месцы іх проста не пачуеш. Вось так я разумею гэта, – адказаў Мечык.
– А як іх пачуць? У гэтай ракушцы? – ціха спытала дзяўчына.
– Думаю, так. Ты становішся ў патрэбнае месца, прыкладваеш яе да вуха, і тады будуць чутныя гэтыя словы, – спакойна сказаў гарадзенец.
– Дык, а гэтыя троны хоць арыгінальныя? У каралеўскім замку Варшавы амаль усё наваробнае, так? – задаў пытанне Уладзімір.
– Так. Але ж у пасланні гаворка пра месцы прастолаў, а не аб іх саміх. Ва ўсялякім разе, можна паспрабаваць… Вось толькі я не хачу.
– Як не хочаш? – здзіўлена спытала Віка, гледзячы на Мечыка.
– Так і не хачу, – адрэзаў той. – Шчыра кажучы, я стаміўся ад усіх гэтых спраў. І, акрамя таго, вы звярнулі ўвагу на тое, што гаворка ў пасланні ідзе аб нейкай там дарозе назад, а вось Панурыш казаў пра раскрыццё праўдзівай сілы мяча. Якая яшчэ дарога, скажыце мне? Я не давяраю яму… Ды і гэтай тваёй Марысі таксама не вельмі, – дадаў гродзенец, гледзячы на свайго мінскага калегу.
– Так, гэта сапраўды ўсё вельмі дзіўна. Зрэшты, мы ўжо маглі б прывыкнуць, – сказаў Уладзімір. – А вось Марысе я асабіста веру. Проста пасля таго, што яна зрабіла для мяне…
– Так, яе дапамога – неацэнная, – перапыніў гарадзенец. – А звычка… Так… Мы прывыклі. Толькі вось я ўжо хачу адвыкнуць і жыць спакойна. Я не прасіў, каб на мяне зваліліся ўсе гэтыя прыгоды. Ну і навошта мне наогул павялічваць сілу гэтага мяча, калі ён мне і сам, шчыра кажучы, не патрэбны. Так, не патрэбны! Я адначасова і хачу, і не хачу ў гэтым удзельнічаць. Не ведаю…
– Ты, значыць, яшчэ не ведаешь? – спытала гарадзенка. – У любым выпадку, што б ты не вырашыў – мы з табой. Калі трэба будзе паехаць у Польшчу, то мы з радасцю. Праўда, Уладзь?
Мінчанін моўчкі кіўнуў і палез лыжкай у пасудзіну з марозівам.
– Дзякуй, сябры! Я яшчэ нічога канчаткова не вырашыў. Так і ёсць. Гэтая загадка ўсё-ткі прыцягвае мяне, і я адчуваю дзіўную цягу да гэтай новай прыгоды. Мне часта здаецца, што час як бы сціскаецца… Усё паскараецца і рухаецца да нейкага фiналу… Я падумаю. Вы ж яшчэ пакуль будзеце ў Гродне, так?
Суразмоўцы Мечыка кіўнулі на знак згоды.
– Ну вось і добра. Я вам скажу, што ды як. А пакуль, Віка, раскажы падрабязней, як ты там дапамагала італьянскім беднякам у Балонні? Цікава ж, – сказаў гарадзенскі гісторык, ды хітра прымружыўся.
– Быў там адзін хлопчык. Я сустрэла яго на вуліцы і мы разгаварыліся. Выдатная практыка італьянскага для мяне. Ну і вось… Аказалася, што ён марыць пра ровар. Ну, а далей, усё як звычайна: я дакранулася да мяча, а праз тыдзень сустрэла яго ўжо на ровары.
– Гэта значыць ты зноў цягала яго ў заплечніку? – ухмыляючыся спытаў Мечык.
– Ну так. Хочаш рабіць добрыя справы, цягай з сабою меч… Ой! Неяк двухсэнсоўна атрымалася, так? – скончыла збянтэжыўшыся Віка, пад рогат сяброў гісторыкаў.
– Выдатна! – прагугнiў Мечыслаў, працягваючы смяяцца.
– Цяпер твая чарга, Мечык! Я табе яго аддам.
– Потым. Пачакай! Ён у цябе і зараз з сабой?
– Ну так. У заплечніку, – адказала Віка.
– То бок ты амаль як ніндзя з мячом за спіной! Дзяўчынка супергерой! – сказаў, ухмыляючыся гарадзенец.
Сябры зноў заліліся смехам, а дзяўчына, збянтэжана пасміхаючыся, глядзела на іх спадылба.
Быў ужо вечар, калі маладыя людзі разышліся па хатах. Віка адправілася да сябе, а Уладзімір на гэты раз вырашыў не карыстацца жыллём гасціннага гарадзенскага гісторыка, хоць той і ўгаворваў сябра зноў пажыць у яго. Мiнчук зняў пакой у маленькім гатэльчыку, які размяшчаўся ў старадаўнім асабняку, з ламаным барочным дахам. Уладзiмiр ужо даўно марыў пажыць у гэтым будынку, якi знаходзіўся на гістарычным гарадзенскім раёне Новы Свет, бо гэты раён вельмі падабаўся мінскаму госцю.
Мечык вяртаўся дадому пешшу. Надвор'е было добрае і малады чалавек не спяшаўся. Насвістваючы нейкую бадзёрую мелодыю, ён падышоў да свайго дома і пачаў шукаць у кішэні ключ.
Але гісторыка зноў падпільноўваў сюрпрыз. На гэты раз яго вяртання чакала нейкая жанчына, ужо пажылая, апранутая ў паношаную вопратку, больш прыдатную для працы на агародзе, чым для гарадскіх шпацыраў. Яна ціха падышла ззаду і сказала:
– Добры дзень, Мечыслаў.
Малады чалавек здрыгануўся ад нечаканасці і рэзка павярнуўся да жанчыны.
– Хто вы? Я вас не ведаю, – рэзкім тонам сказаў гісторык.
– Ведаеш, мілы, ведаеш, толькі не ведаеш, што гэта я і ёсць, – сказала дзіўная госця.
– Хто вы такая?
– Марыся, мілок. Ну, давай думкай, дарагi.