— А-а-а, прыпамінаю, прыпамінаю…

Ён пагартаў лісткі і нечакана прапанаваў:

— Хлопцы, а давайце разам паслухаем малады талент! — I звонкім, выразным голасам пачаў чытаць…

Сціскалася сэрца, здавалася, вось-вось спыніцца ад хвалявання, горла здушыла нейкая спазма. Спадылба назіраў, як рэагуюць прысутныя, многіх з іх пазнаваў па фатакартках, партрэтах, і было да страхавітасці незвычайна бачыць адразу гэтулькі вядомых паэтаў. Ды што бачыць! Яны слухаюць яго, Андрэя Чарапіцы, вершы і, здаецца, успрымаюць прыхільна. Адзін — ён пазнаў яго адразу, нават не можа ўсядзець, узмахвае рукою, перабівае:

— Во-во! Ды гэта ж — паэзія! — Глядзіць на яго добрымі цёплымі вачыма: — Малайчына!

Амаль усе вершы ўхвалілі, сёе-тое параіўшы «дацягнуць», паправіць і прыслаць разам с фатакарткай, кароткай біяграфічнай даведкай.

Акрылены, не памятаючы, на якім свеце жыве, выскачыў на вуліцу, без разбору пабрыў, куды неслі ногі. Грудзі распірала радасць, хацелася скакаць і, канечне ж, некаму пахваліцца. Гэта было такое шчасце, у параўнанні з якім усе непрыемнасці здаваліся мізэрнымі, нікчэмнымі...

Не заўважыў, як апынуўся ў парку. Карцела яшчэ раз перачытаць, глянуць радкі, якія сказалі паправіць, магчыма, удасца тут жа, неадкладна. Сеў на лаўку, выцягнуў з кішэні паперку.

— Прывет студэнтам! — Ля лаўкі стаяў і усміхаўся былы сусед па ложку, што засыпаўся на сачыненні.

— Здароў! — абрадаваўся Андрэй, успамінаючы, як завуць хлопца: здаецца, Васіль…— Ну, як ты? Сядай расказвай…

— Пра мяне — пасля. Як ты? Канечне ж, усё ў ажуры? Давай лапу!

— Можаш павіншаваць: пагарэў на дойч, як швед пад Палтаваю. Словам, цвай — пара…

— Ну да-а?..— засумняваўся сябар па няшчасцю.— Так і паверу! Не ззяў бы, як медны тазік…

— Э-э-э! — махнуў рукою Андрэй.— У мяне іншая радасць. Вершы напісаў, і во толькі што з рэдакцыі. Прынялі да друку. Расхвалілі… У часопісы дадуць. Хочаш, пачытаю?

— Ну, давай…— без асаблівай ахвоты згядзіўся хлопец, трохі здзіўлены гэтай прапановай.

Андрэй чытаў узнёсла, натхнённа, падражаючы сівому паэту, які толькі што трымаў гэтыя лісткі ў сваіх руках, і пасля кожнага верша ўзбуджана пытаўся ў хлопца: ну, як? Той хваліў, але, адчувалася, мала кеміць у паэзіі, бо хваліў якраз тыя радкі, мясціны, якія сказалі перарабіць. I ўвогуле, было відно, яму карціць гаварыць не пра вершы. Гэта трохі крыўдзіла і злавала, але не падаваў знаку.

— То як жа гэта так? — збольшага пахваліўшы апошні верш, занепакоена запытаў хлопец.— Ты ж такую папку прывалок, што без экзаменаў трэ было прымаць… Чорт ведае што! Ну, я — зразумела, а каб цябе-е!..

— Ат, ну іх! — адмахнуўся Андрэй. Зараз апроч вершаў, апроч тых шчаслівых хвілін у рэдакцыі ён нічога не хацеў ведаць, ні пра што не хацеў думаць.

— Ну а рабіць што сабраўся? — са шчырай заклапочанасцю не адставаў хлопец.

— А чорт яго ведае…— паціснуў плячыма, злуючы, што ад высокай паэзіі зноў трэба вяртацца да невясёлай празаічнай рэальнасці.— Не думаў пакуль што… А ты?

— Са мно-ою — усё ясна,— ажывіўся хлопец.— Іду ў вучылішча паліграфістаў. Ёсць такое ў Мінску. Надавумілі добрыя людзі.

— Прафтэхвучылішча?!

— Так… А што? — сумеўся Васіль (зараз дакладна ўспомніў, што завуць яго так).— Гэта якраз тое, што трэба. Ты бачыў калі-небудзь лінатып?

— Не…

— Не бачыў?! — здзівіўся Васіль.— Ну-у-у… Во, брат, машына! Сядзіш сабе, на клавішах шчоўкаеш, як на піяніна, а жоўценькія літаркі вылятаюць, вылятаюць, складваюцца ў радок. Націскаеш рычажок — адліваецца ў цынку, яшчэ цёпленькі, ляціць уніз, кладзецца адзін да аднаго, а гэтыя жоўценькія літаркі другі рычаг, як бусел, забірае, акуратненька нясе на самы верх, сартыруе кожную на сваё месца. Во, брат, машына! Я, калі хочаш, праз яе і на журналістыку падаўся — думаў, там вучаць. Аказваецца, рыпнуўся не туды, трапіў не па адрасу. Да пісання я не мастак, як ты. Адны траякі меў па сачыненнях, часцей за ўсё — спісваў не ў тых, у каго трэба…— I аж прыўстаў ад нечаканай думкі: — Слу-у-у-хай! А давай разам у вучылішча! А?!

— Ну што ты…— паціснуў плячыма Андрэй. Прапанова яму здалася проста недарэчнай.

— Хм, дзівак! — як на ненармальнага, глянуў на яго Васіль.— Мо скажаш, у калгас ці вучнем слесара ў прамкамбінат лепей?.. Тут — праз год спецыяльнасць. Размеркаванне — пераважна ў Мінск… А там, калі так няймецца, можна ў свой універсітэт рыпнуцца. На завочнае ці на стацыянар…

А гэта і сапраўды была геніяльная ідэя. Ну чым не выйсце?!.

Лёс нібы збавенне падсунуў яму гэтага добрага шчырага хлопца, і ўвогуле, сённяшнім днём літасцівы лёс кампенсаваў усе яго перажытыя пакуты…

Пераначавалі разам у інтэрнаце. Праўда, Васіль нелегальна — неўпрыкмет упусціў у акно на першым паверсе, калі сцямнела.

Назаўтра здалі дакументы ў вучылішча, пахадзілі па горадзе і, дамовіўшыся трымацца адзін аднаго, разам пасяліцца ў інтэрнаце, развіталіся і раз’ехаліся да восені па сваіх вёсках.

Рашыў нікому нічога не казаць. Запытаюць — скажа: паступіў. Пакуль разбяруцца, што да чаго, пройдзе год, а там — і на факультэце журналістыкі. Хай тады менцяць языкамі, колькі ўлезе… Хіба толькі рэдактару па сакрэту, і то, калі спытае…

Перейти на страницу:
Нет соединения с сервером, попробуйте зайти чуть позже