Ansin bhreathnaigh sé ar na leaca loma a bhí timpeall an stáisiúin. Lig sé osna as.
‘Ach inis dom, cén rogha eile atá agam? Níl mo dhóthain fóid in aon áit eile. Agus ní féidir garraí a dhéanamh ar leaca loma. An féidir? Nó an bhfuil plean eicínt eile agatsa?’
Nuair nár fhreagair Tomás é chrom James síos agus thosaigh sé ag cartadh ar a mhíle dícheall. Má bhí faitíos ar Thomás cúnamh a thabhairt dó de bharr pisreoga Oileán na Leice dhéanfadh sé an jab leis féin. Thógfadh sé níos faide air. Sin cinnte. Ach dhéanfadh sé é. Nuair a bhreathnaigh sé arís bhí Tomás Ó Dónaill bailithe leis gan a dhath eile a rá.
D’fhan James nóiméad agus é ag faire ar an bhfear a bhí ag imeacht ar cosa in airde uaidh síos le fána an chnoic. Ansin, rug sé ar a spáid agus thosaigh sé ag obair.
‘Bíodh an diabhal aige,’ a dúirt sé. ‘É féin agus a chuid pisreoga. Déanfaidh mé liom féin é. Fiú má bhriseann sé mo chnámha.’
Bhí gairdín ó Veronica Thompson. Agus gheobhadh sí é.
‘B’aoibhinn liom an jab atá ag Antaine,’ a dúirt Iain. ‘B’fhéidir go gcuirfidh mé isteach air nuair a éireoidh seisean as.’
Suite ag bord taobh amuigh de Chaifé Cois Trá a bhí an ceathrar lá arna mhárach agus iad ag breathnú síos ar an trá.
‘Agus cén uair é sin?’ a d’fhiafraigh Bríd de.
‘Ó tar éis cúpla bliain eile, is dóigh,’ a deir Iain. ‘Nuair a bheas an chéim críochnaithe aige.’
Taobh amuigh dá bhothán a bhí an garda tarrthála, Antaine Mac Giolla Easpaig, agus é ag coinneáil súil ghéar ar ghrúpa déagóirí a bhí ag tumadóireacht de na hailltreacha. Bhí sé ag faire freisin ar na páistí beaga a bhí ag lapadaíl i mbéal na taoille agus gach liú astu.
Bhí Caifé Cois Trá an-chruógach. Turasóirí lae ba mhó a bhí ann agus iad i scuaine fada ag fanacht go ndéanfaí freastal orthu. Páirceáilte díreach taobh amuigh bhí na mionbhusanna a thabharfadh na turasóirí céanna go dtí an dún agus an teampall stairiúil a bhí ar an taobh thiar den oileán. Bhí an ghrian ag scoilteadh na gcloch. Cé gurbh aoibhinn an radharc iad ba léir gur bheag an dul chun cinn a bhí á dhéanamh ag na gleoiteoga a bhí ar a mbealach trasna an chuain.
‘Mo chuimhne, ar éirigh leat a dhul isteach i ngan fhios do Mhamó?’ a d’fhiafraigh Caitríona de Bhríd.
‘D’éirigh. Nuair a thógann sí na “tablets” nua is deacair í a dhúiseacht. Cén chaoi a ndeachaigh ortsa?’
‘Bhí Daid fós ina shuí. Thosaigh sé ag cur dhe faoi chomh deireanach agus a bhí mé. Ach dúirt mé leis go raibh céilí mór ann.’
Shiúil slua de scoláirí an choláiste tharstu ar an mbealach chuig an trá.
‘Conas atá sibh?’ a deir cailín amháin leo go gealgháireach.
‘An í sin í? An cailín ó aréir?’ a fhiafraigh Iain de Shéamais.
‘Dheara … ní raibh aon chailín i gceist. Is amhlaidh a bhí mé ag castáil le mo Dhaid. Tháinig sé isteach ar bhád an tráthnóna.’
Trí bliana roimhe sin scar tuismitheoirí Shéamais ó chéile. Tamall ina dhiaidh sin d’fhág a athair an t-oileán agus chuir sé faoi ar an tír mhór.
‘Agus tuige nár dhúirt tú é sin?’ arsa Bríd. ‘Agus muide ag ceapadh….’
‘Bhuel bhí mé cineál trína chéile ag an am. Bhí scéal nuaí aige dom. Scéala a bhain siar asam. Agus ní raibh fonn orm a bheith ag caint faoi.’
‘Tá súil agam nach bhfuil sé tinn ná aon cheo,’ a deir Caitríona.
‘Dheara, níl. Ach tá a fhios agat gur dhún an monarchan a raibh sé ag obair ann istigh i nGaillimh. Tá sé as obair ó shin. Tá jabanna gann, an chaoi a bhfuil an tír le píosa. Bhuel, ar aon chaoi, tá sé tar éis jab a fháil anois.’
‘Nach bhfuil sé sin thar cionn!’ arsa Bríd.
‘Thall i gCeanada atá an jab.’
‘I gCeanada? Ó a dhiabhail,’ a deir Caitríona. ‘Is ar éigean a fheicfeas tú é.’
Chuaigh Caitríona anonn agus shuigh sí le thaobh Shéamais. Bhí an-trua aici dó. Bhí sé dona go leor dá mbeadh do thuismitheoirí imithe óna chéile. Ní fhéadfadh sí féin a leithid a shamhlú. Ach ansin duine acu a bheith chomh fada as láthair le Ceanada!
Ní raibh focal as aon duine ar feadh scaithimh, iad ar fad ag cuimhneamh ar an gcás a raibh Séamas ann. Is é Séamas féin a labhair ar deireadh.
‘Caithfidh mise a bheith ag baint orlach as. Sin é carr m’uncail atá tar éis a dhul síos an bóthar,’ a dúirt sé. ‘Gheall mé dó go ngabhfainn ag tarraing potaí in éineacht leis. Tá praghas maith ar an ngliomach faoi láthair.’ D’éirigh sé ina sheasamh.
‘Ach sula n-imeoidh mé inis an méid seo dom,’ a dúirt sé. ‘Céard go díreach a chonaic sibhse aréir sa Station? Níor chodail mise néal ag cuimhneamh air.’
Níor fhreagair aon duine é go ceann tamaill. B’fhearr leo a bheith ag caint faoi rud ar bith sa domhan ach é. Ba é Iain a d’fhreagair, ar deireadh.
‘Bhuel, shíl mise ag an am go raibh an leaba ag corraí, ach tá mé ag déanamh amach anois nach raibh. Nuair a chuimhníonn tú air, bhí muid tar éis an oíche a chaitheamh ag caint faoi choirp agus faoi thaibhsí, agus ansin thosaigh Caitríona ar a cuid drámaíochta. Ní hiontas ar bith go raibh muid ag feiceáil rudaí. Rudaí nach raibh ann! “Mass hysteria” a thugtar air sin, tá a fhios agaibh.’
