Galileo divenis la simbolo dil «religiala obskurantismo». Ta omno quan
Europa ed Amerika kontenas kom kontre-katoliki atakas la katolika Eklezio
e deploras la desfortuni, insultante plugrandigita, di Galileo.
(Ek Kuriero Internaciona n° 1/2010)
L'AGENDO DIL FUTURO
García López-Márquez evas quaradek-e-sep yari dum ita yaro 1932.
Habitanta en preurbo di Barcelona, il esas meznombra Hispano ke nulo
igas diferanta de lua samtempani. Itadie, retroirante a lua domo pos labor-
jorno, il shokas per la extremajo di lua pedo mikra posh-kayero qua preske
falis aden kloako-aperturo. Pro kuriozeso, ilu rekolias ol, foliumas ol por
trovar adreso ed eventuale retrodonar ol a lua proprietanto. Unesmavide,
nul adreso esas trovebla sur la posh-kayero. Lore García pozas olu en
sua posho e durigas sua voyirado.
Dum ita vespero, il foliumas itere la ja aludita mikra kayero e konstatas ke
parolesas pri agendo. Il rezolvas lektar kelka linei di ol. Il havas la
sentimento esar kulpanta pro nediskretajo ma, cetere, pro ke il ne konocas
olua proprietanto, ilua kuriozeso ne esas maligna. La unesma vorti qui
aparas a lua okuli amuzas lu e konfuzigas lu : ico esas l'anunco di felica
evento qua perturbos la vivo di ula L.M. «Stranje, pensas García, lo esas
167
la komencliteri di mea nomo. Forsan mea spozino savigos da me ke el
esas gravida !»
Lua spozino ne esas gravida ma, ye la morga vespero, lo esas lua filiulo
Pablo, evanta duadek-e-tri yari, qua venas por anuncar a lua genitori ke
balde il mariajos su. García amuzesas per ica koincido dum pensar pri la
mikra poshkayero. Poka tempo pose, il apertas ol itere, pozas avan ilua
okuli lua binoklo por observar plu proxime la mikra literaro tre dina per qua
omna pagini esas plena. Erste itainstante il konstatas ke la texti ne
redaktesas en la Hispana ma en la Latina, t.e. mortinta linguo quan il ne
komprenas. Kontree, tempope, kelka frazi skribita en lua matrala linguo
aparas. Frazi qui havas nula signifiko por lu. Subite, una de li igas lu
atencoza : «la filiulo sufros per la spozino e sufrigos la matro».
Kelka semani pos la mariajo di Pablo, violentoza disputo eruptas che la
yuna paro, pose disputo inter la matro di Pablo e la yuna spozino e fine la
divorco !
García, qua ne plus apertis la kayereto depos plura monati, pensas pri la
predici da Nostradamus : misterioza frazi qui aparas sen ordino, ma qui
divenas komprenebla a ti qui savas lektar ed interpretar oli. Kad lu do trovis
l'agendo di klarvidanto ma ico ne explikas ke dufoye la predici lektebla en
ca poshkayereto koncernas lu ipsa, García ! Dum instanto, il pensas ke il
posedas misterioza libreto, destinita a la iniciiti, magiala libro di qua la
texto koncernas forsan nur la persono qua lektas olu. Se esas tale, il
asumas la risko di apertar ol triesmafoye...
E triesmafoye, sempre meze de multa vorti Latina, il trovas nova frazo :
«La voyajo a la Nova Mondo adportos la richeso ma ne profitos». Hike,
ico povas esar nur texto qua ne destinesas a lu ! García López-Márquez
nulatempe voyajis e nulatempe voyajos. Il ne havas la deziro pri co nek
precipue la necesa pekunio taskope !
Tamen, du semani pos ica lekto, García recevas letro havanta posto-
marko di Usa. Il apertas ol febroze , deskovras ke ol venas de notario di
Boston. Ita viro savigas da lu ke un de lua parenti mortis, e lu legacas a lu
sat granda pekunioquanto quan il mustas venar querar lu ipsa en
Massachussetts. Ico produktas granda konfuzeso en la mento di ca
honesta viro. Unlatere il esas joyoza pro l'ideo recevar heredajo pri qua il
nulatempe audacabus esperar ulo, la joyo di voyajo ad Usa, ma anke la
trublo dum memorar ica nova predico dal mikra agendo.
Asemblinte lia sparaji, García e lua spozino departas a Boston pos
kontrolir ke ne parolesis pri jokacho e ke reale plura dekamili de dolari
atendis li en Usa. Ye la ipsa morga dio di lia veno, cheko fakte livresas a
li dal notario.
Retroveninte en Hispania, memorante la profetumajo, López-Márquez
rezolvas komprar domo ed automobilo danke la tale recevita pekunio por
kontredicar la predico e pruvar a l'autoro di ca texto ke la dicita dolari esos
168
profitoza a lu. La tempo pasas e, en 1934, García esas viro estimata da
lua vicini, qui, omni, envidias lua granda fortuno. Pro ke nulo semblas
povar destruktar lua feliceso, il apertas plusafoye l'agendo quan il
konservas depos du yari nun en la sekreta tirkesto di mikra skribo-moblo.
La frazo qua frapas lu lore esas olta : «La verda hundo esas dramato-
portanto, il donas la morto a G.». Quoniam* L.M. indikis lu sen irga dubo,
kad G. qualifikas lu anke ? «Probable ne», tale García probas quietigar su
; ne esas motivo por ke lu nomesez per L.M. ed altrafoye per G. Ultre lo,
