Enciklopedio de Esperanto полностью

La samo fariĝas pri la idiotismoj: kvankam Z konsilas traduki la naciajn apartajojn per esprimoj klaraj por ĉiuj kaj internacie kompreneblaj, tamen li ne ekstermas senkondiĉe la idiotismojn, t.e. la ne plene logikajn esprimojn. Li tute precize deklaras, ke «ankaŭ en E troviĝas diversaj idiotismoj, kaj tute malprave kelkaj E-istoj ilin kontraŭbatalas, ĉar lingvo absolute logika kaj tute sen idiotismoj estus lingvo sen vivo kaj tro peza.»

Male, Ido tute ne zorgas pri interkonsento nek pri komuna uzado; ĝi konstante atentas nur la teorian rigidan logikecon, kiun ĝi ofte malprave konfuzas kun la klareco kaj facila int. komprenebleco postulante severan unusignifecon, ĝi malpermesas la plursignifecon de la radikoj kaj vortoj: «Tio, kio distingas Idon, estas la absoluta internacieco. Ido ne estas bazita sur la komuna uzado, kiel la naturaj lingvoj, sed nur sur la logiko, kaj la tutan logikecon de la lingvo konsistigas la principo de unusignifeco.» Ido pretendas absolute forigi la idiotismojn kaj, deklarante, ke «la idiotismo estas la plej danĝera malamiko de la lingvo int.», ĝi fieras, ke la «propra karakterizilo de tiu ĉi lingvo estas, ke ĝi havas nenian idiotismon, nek en la gramatiko, nek en la formado de la vortoj, nek en la frazeologio.»

Ni sekve rajtas diri, ke Ido tute malprave kaj malvere asertas, ke ĝi «ne estas nova lingvo», ke ĝi estas «nur plisimpligita kaj plibonigita formo de E, kiu konservis la esencajn principojn al kiuj E dankas sian sukceson». Ido estas lingvo kerne kaj esence diferenca de E, malgraŭ ŝajna supraja kaj ekstera simileco - ĝi ne havas pli da rajto por pretendi sin plibonigita formo de E ol ekzemple la latina senfleksia lingvo de Peano aŭ. la lingvo Apolema, aŭ Dilpok, aŭ Novilatin, aŭ iu ajn el la ceteraj proponitaj int. lingvoj, kiuj neniam reklamis sin idoj kal formoj de E. — E. GROSJEAN-MAUPIN.

Idoj de Orfeo. Romano, originale de Bulthuis. 1923, 544 p. Stranga aventuraro de tri ĝemeloj. Tre laŭdinda estas la celo de B. kaj rimarkinda lia lerteco ĉiam interesi kaj veki scivolon. Simpla, vigla stilo." (G.S., „E“, 1923, p. 183.)

IEMW: Int. E-Muzeo en Wien. (v.)

IES: Int. Esperanto-Servo, v.

Ifigenio en Taŭrido. Dramo en 5 aktoj de Goethe, el la germana trad. Z. 1908, 108 p. «Traduko speciale farita por la teatra prezentado dum la Kvara Kongreso. Tie ĉi, kiel en Hamleto, du geniuloj renkontiĝis.» (LI 1908, p: 381.)

Iida Yŭtaro (juutaroo), japano, pentristo. Nask. 1866, mortis marto 1909 en Tokyo (?). Multlingvulo. Unue Volapükisto. Ĝis antaŭ la morto kompilis J-E Vortaron, la unua provo en J. sed ne eldonita.

IKA. Internacio Katolika Organizaĵo por int. katolika agado, uzinta kaj parte ankoraŭ uzanta E-n. IKA fondiĝis en 1920 en Hago, ĝiaj kunlaborantoj venis el du grupoj: el la antaŭa Int. Kat. Unuiĝo E-ista (IKUE) ne plu funkcianta de 1914 kaj el la Mondpacligo Blanka Kruco fondita en 1917 de kat. pacifistoj, kies int korespondlingvo estis E kaj kiu publikigis (de 1918) E-gazeton Blanka Kruco. Ĉefoj de ambaŭ movadoj decidis fondon de pli ĝenerala IKA, kiu ne estu pure E–ista societo, sed en kiu E servu kiel unueca lingvo de la gvidantaro kaj de la oficiala organo Espero Katolika, kiun oni revivigis kaj kiu ricevis la benon de Papo Benedikto XV-a, kiam ĝi estis IKA-organo. Parto de la antaŭaj IKUE-anoj ne aprobis la eniĝon de sia movado en IKA, restarigis la antaŭan lKUE, kaj reprenis la revuon E.K. IKA fondis novan gazeton Katolika Mondo, kiu aperis monate dum du mallongaj periodoj dusemajne de 1921 ĝis 1928; en 1914 kun aldono Revuo Katolika, en 1926 -28 kun aldono La Juna Batalanto. En la sekr.-ejo de IKA ekzistis Int. Katolika E-Oficejo kun profesia oficisto, kiu propagandis E-n. La Paulus-Eldonejo, Graz, eldonis se­rion da libroj en E kaj kelkajn lern- ­kaj informbroŝurojn germanlingvajn pri E. — IKA-kongresoj okazis 1921 en Graz, 1922 en Luxembourg, 1923 en Konstanz, 1924 en Lugano, 1925 en Oxford, 1926 en Einsiedeln, 1927 kaj 1928 en Bregenz, 1929 en Buda­pest, 1931 en Feldkirch. — IKA estis unu el la unuaj int. katolikaj movadoj; en ĝiaj kongresoj la fakaj kunsidoj por instruistoj, ĵurnalistoj, filmo, prizorgo de elmigrantoj ktp. donis valorajn instigojn kaj varbis por E. Iom post iom fakaj grupoj ekster IKA transprenis la laboron, la signifo de IKA malpliiĝis, precipe de 1925, kiam pro financaj kaŭzoj la profesia oficejo kun pagitaj oficistoj (kiuj ĉiam estis E-istoj) fermiĝis. La E-laboro estis daŭrigata de speciala E-s­ekcio de IKA, kiu estis identa kun la gazeto Katolika Mondo. Hodiaŭ IKA estas studrondo por int. kaj sociaj problemoj, triono de la komitato estas E-istoj, la sekr.-ejo estas ĉe Msgr. d-ro teol. kaj fil. N. Pfeiffer, Koŝice, Ĉeĥoslovakujo. La lokaj E-grupoj de IKA ne plu ekzistas, kelkaj transiris al MOKA (v.) — W. SOLZBACHER.

Iks Voldiŝ: ps. de Ŝidlovskij. (v.)