Unu el la enketistoj venis en la klinikon de profesoro Stravinskij, kaj antaù cxio petis disponigi al li la liston de cxiuj personoj enhospitaligitaj dum la lastaj tri tagoj. Tiel en la enketo aperis Nikanoro Ivanicx Nudokrudov kaj la malfelicxa anoncisto suferinta la kapforsxiron. Pri ili, cetere, oni nemulte sin okupis. Ja nun facilis konstati, ke ankaù ili igxis viktimoj de la mistera magiisto kaj lia bando. Male, Ivano Nikolaicx Senhejmulo interesis la enketiston eksterodinare.
Je la vendredo antaùvespere cxe Ivacxjo en la cxambro 117-a malfermigxis la pordo kaj envenis juna, rozvizagxa, kvieta kaj mildmaniera viro, neniom similanta kriminaliston, kaj tamen unu el la plej bonaj Moskvaj kriminalistoj. Antaù si li vidis en la lito palacxan kaj lacvizagxan junan homon, kies okuloj atestis absolutan mankon de intereso pri la cxirkaùaj aferoj; kies okuloj rigardis jen ien for, trans la cxirkaùajxojn, jen en la internon de la juna homo.
La enketisto delikate sin prezentis kaj diris, ke li venis al Ivano Nikolaicx por interparoli pri la antaùhieraùaj incidentoj cxe la Patriarhxa lageto.
Ho, kia estus la triumfo de Ivano, se la enketisto estus veninta al li iom pli frue, ecx, ekzemple, en la nokto inter la merkredo kaj la jxaùdo, kiam Ivano furioze kaj pasie postuladis, ke oni aùskultu lian rakonton pri la okazinta vendrede vespere.
Sed, ho ve, Ivacxjo tute sxangxigxis dum la tempo pasinta post la morto de Berlioz. Li estis preta volonte kaj gxentile respondi je cxiuj demandoj de la enketisto, tamen en lia rigardo kaj en liaj intonacioj sentigxis indiferento. La sorto de Berlioz ne plu interesis la poeton.
Antaù la veno de la enketisto Ivacxjo dormetis sur sia lito, kaj vizioj pasis antaù liaj okuloj. Li vidis urbon strangan, nekompreneblan, malrealan, kun marmorblokoj, kanelitaj kolonaroj, tegmentoj brilegantaj sub la suno, kun gxia nigra, sombra, senindulga Fortreso Antonia, kun gxia palaco sur la okcidenta monteto, la palaco gxis la tegmentoj sinkinta en la preskaù tropika verdajxo de gxardeno, kun bronzaj statuoj, brulantaj en la vesperrugxo super tiu verdajxo, li vidis Italiajn kirasitajn centuriojn marsxi sub la muregoj de la pramalnova urbo.
En sia duondormo li viziis viron senmovan en braksegxo, razitan, kun flavacxa tiknervoza vizagxo, viron en blanka mantelo kun rugxa subsxtofo, malamege rigardantan en la malmagran kaj fremdan gxardenon. Ivano songxis pri senarbara flava monteto, sur kiu altis vakigxintaj fostoj kun transversaj traboj.
Sed la okazinta cxe la Patriarhxa lageto ne plu interesis la poeton Ivano Senhejmulo.
– Nun diru, Ivano Nikolaicx: vi mem, je kia distanco de la turnokruco vi estis kiam Berlioz falis sub la tramon?
Apenaù perceptebla indiferenta rideto ial tusxetis la lipojn de Ivano, kaj li respondis:
– Mi estis malproksime.
– Kaj tiu kvadratita, cxu li estis tuj apud la turnokruco?
– Ne, li sidis sur benko, ne malproksime.
– Cxu bone vi memoras, ke li ne venis al la turnokruco je la momento, kiam Berlioz falis?
– Mi memoras. Li ne venis. Li malstrecxe sidacxis.
Tiuj estis la lastaj demandoj de la enketisto. Post ili li ekstaris, etendis la manon al Ivacxjo, deziris al li plej rapide resanigxi kaj esprimis la esperon baldaù legi liajn novajn poeziajxojn.
– Ne, - mallaùte respondis Ivano, - mi ne plu versos.
La enketisto gxentile ridetis kaj deklaris sin certa, ke la nunmomenta deprimo de la poeto baldaù finigxos.
– Ne, - respondis Ivano, rigardante ne al la kriminalisto sed foren, al la estingigxanta horizonto, - por mi cxi tio neniam finigxos. La versajxoj, kiujn mi verkis, estas malbonaj versajxoj, nun mi tion komprenas.
La enketisto forlasis Ivacxjon ricevinte tre gravan materialon. Sekvinte la eventofadenon gxis la komenco, finfine oni atingis la fonton, el kiu originis cxiuj ceteraj okazoj. La enketisto ne dubis, ke ili cxiuj originis el la murdo cxe la Patriarhxa. Evidente, nek Ivacxjo, nek la kvadratita pusxis sub la tramon la malfelicxan prezidanton de
