Рзи дигар маълум шуд, ки Одинаи балувон аз боу хиро ва зулми беад ба дод омада, баъди аз мулку манзил марум шудан гумоштаи арохониро мурданивор зада, гурезаи ибор шуда, бо чанд сар бузу гсфанди лоар ва зану ду фарзанд дашт ба дашту к ба к то ин маал расидааст.
– Дар ойи мо матале аст, ки «камбаалро аз болои шутур саг мегазад», – гуфт Мирфозил баъди ором ёфтани бемор. – Маълум мешавад, ки дар ин диёр одами бечораро хирс мекандааст.
Одина зарханде карду беолона гуфт:
– Дуруст мегй, ака. Камбаал дар ама о азирай.
– Худро ба даст гиред, бародар. Шумо аз Ватани худ канда нашудед ва айри Худо ба е кас банда нестед.
– Ватани бобойии мо ай ин макон хеле дурай, ака. Мо авми кумайем, хокойи мо саргаи Кофарнионай, ака. Ин ода ариб будем, арибтар шудем. Сиябургут одами хеле бадай! Нобуд мекнадмон…
– Ягон ойи дигар, аз хатар дуртар равед.
– айри абристон дигар ойи мерафтаг намонд, ака… Хубаш, акаи ун, мора амраи худ ба Хуанд барен. Ай буни дандон хидмат мекнам, ака!
Мирфозил дид, ки Мирмалик аллакай бо писараки асптоз ошно шуда, ар ду илтиоомез сяш ниго доранд, суханро кашол надод:
– Агар ягона ило амин бошад, мо хилоф нестем…
– Барака ёбед, ака. То умр вафо кардана ба шумо вафо мекнам, ака!
Мирмалик даъват ё ишораи амакро интизор нашуда, пали писараки саргаранг омад, номашро пурсид ва гарм дар ош гирифт:
– Акнун ту бародари ман аст, Сабзал! Асло туро намеранонам ва намегузорам, ки касе чалама чат када, ба ту рану озор расонад…
Вате Мирмалику Сабзал ба синни балоат расиданд, амаки Мирфозил ар дуро наздаш шинонду пурсид:
– Ади бародар ягон бор нашикастаед?
– Не, амака! – баробар авоб гардонданд додархондо.
– Офарин ба ар дуятон! Минбаъд низ ба е ади худ хилоф накунед. Имрз, ки ба синни балоат расидаед, як онуни асосии зиндагиро бароятон таъкид мекунам: ади бародар мисли ади нико муаддас аст! Ду дст ду дасти як инсон аст, ки якдигарро мешяд, пок медорад, гарм мекунад ва ифз менамояд. Фамидед?
– Фамидем ва итоат мекунем, амака! – боз баробар авоб гардонданд додархондо.
– Имрз, ки боли шудаед ва чун сарв ба осмон сар кашидаед, мояи ифтихори падарони худ бошед. Пешиниён дар рзи балоат миёни писари худро бо камарбанди заррин макам мебастанд. ол ин амал дар хатнасур иро мешавад. Вале мо – хуандиён, ки расму ойини ниёконро чун гавари чашм пос медорем, дар рзи балоати писар атман ба вай тфаи хубманзар эдо мекунем. Бо маслиату ваколати падарон ба ар кадоматон имрз якто саманди бодпо адя мешавад.
Мирфозил додархондои хушол ва дилшодро назди галаи аспони тоз оварду фармуд:
– Маъулашро интихоб кунед!
Мирмалик аз галаи аспони адам сурхи игарияшро маъул карду Сабзал аз байни хингзеварон хокистарранги холдорро писандид ва дарол онро Хинги магас номида, чуст савор шуд. Мирмалик низ чолок ба сарии асп нишаст ва сар шуд нахустин сабати бародарона, ки ним сол бештар тл кашид. Вале, як рзи наси тирамо, ангоми аидан аз болои ханда пойи аспи Мирмалик шикасту табъи соибаш хира гашт.
оли Мирмаликро дида, Бобои Одина лаб ба тасалло кушод:
– Зи нашав, они бобо. Бароят аспи нав месозем.
– Ч хел «месозем?» – шигифтомез пурсид Мирмалик.
– Ай аспи ману амакат. Зи нашав, илаша меёвем.
Мирмалик гапи падари Сабзалиро дилбардор исобид. Вале андактар маълум шуд, ки ин марди пухтакор барои «сохтани асп» иддан азм дорад. исси кунковияш боло гирифту пурсида-пурсида фамид, ки замонои адим дар Давон ва Хатлон бетарин аспои олам вууд доштаанду аспсаворон аз пайванди хинги хатл ва аблаи давон арумак ба вууд овардаанд. Судиён онро мусур мегуфтаанду баъдтар ин аспи бодпар ба саманди тоз бадал шудааст, ки хушхирому чусту чолоку беад ашанг будааст. Аз ама аибаш барои Мирмалик он буд, ки Хатлон зодгои Бобои Одина буду Давон зистгои имрзаи вай…
– авои даан намекунам, лекин аспи ман ай зоти кумайт бетарин хинги Хатлонай! – ба сари масад наздик омад Бобои Одина. –Агар ай байтали тоз барояш арс ёбем, арумаки зур пайдо мешавад.
– Арумаки Хуанд! – хитоб кард Мирмалик ва ама фамиданд, ки фикри «аспсоз» ро писанд омадааст…
Сайисо ва дастёрон чанд муддат замат кашида, аспи сурхранги Одина бо байтали хокистар тавид намуданд, ки даври амлаш аз ёзда мо андаке бештар тл кашид. Чун фурсат даррасид, тойчае ба дунё омад бо вазни чаор пуд бештар ва бемислу монанд – сари хурди аломушкин, гардани дарозу латиф, думи сиёсафед ва пойои устувору баувват дошту шабрангу рйинасум буд, яъне сумаш мисли плод сахту сиё…
Баъди якуним соли балоат ба зебосаманди ёлдарозу мушкдуму оташнаъл ва хушрафторе табдил ёфт, ки аз ар адамаш замин миннатдору Мирмалик сарфароз ва хушол мешуд. Вай бе е дудилаг арумаки Хуандро Рахшон номиду онро на ба тозиёнаю мамез ва тадиду аспангез, балки бо мери дилу сери сухан ва навозиши дасту нигои гарм ба худ ром кард. Рахши навин ам тундию аидану газидан фур гузошта, ба хубию хушию таковар Мирмаликро соиб исобид ва бетар аз аспи тозию хинги хатл дар майдон ба хиром омад.
Чаоршанбеи гузашта амаки Мирфозил авоноро дар саисхона лазае ниго дошт:
