Оо, Лэкиэс барахсан, Туо?ахта ?т?р?нэн сэллэммэтэх сиэр сиэлэ сирэйин бы?ыта сынньарын аахсыбакка, Манчаары мохсо?ол, к?нд?л айаас к??х к???чч?р соно?о?унан, Улуу добдур?аны силлиэлээхтик силэйэн, К??х Кэтириинэтигэр к?т?тэн эрэрин санатан, хаар и?эхтэринэн тамнааттанан, ?р?? к?н диэки ойута турбута. Оо, икки атах барахсан уонна с????гэр к?н су?ума к?л?м?рд?? ча?ыллар Дь???г?й о?ото Туо?ахта бу добдур?а дьыбардаах киэ?э олохторун ма?найгы кэрдиис кэмнэрин харал?аннаах с??рээнэ эдэркээн с?рэхтэрин уйу?ута ти?иргэппитэ…
Дьэ ити курдук Туо?ахта ?т?р?нэн у?уллубат бас быатын сулары кэтэн, к???лэ к??мч?лэнэн, айаа?анан Лэкиэс илиитигэр киирбитэ.
Лэкиэс саа?а ситэн, Сэгэйик диэн таптал ааттаах бииргэ ??рэнэр кыы?ын кытары бодору?ан, хам-т?м атын о?олор к?рб?тт?р?нэ, исти?ник мичээрдэ?эн аасы?ар буолбуттара. Сэгэйик ааттаах уус о?орбут дьикти кэрэтик э?силлэ дь?р???йэр хомустаа?а. Лэкиэс бастаан ол хомус тыа?ын истээт, олус со?уйбута. О?о эрдэ?инэ, эбэтэ тардарын истэрэ. Биирдэ оскуола?а ?кт??п ?р?б?л??сс?йэтин с??рбэ ?с сылын к?рс? кэнсиэр к?рд?р??р? бэлэмнэнии буолбута. Лэкиэскэ: «?с ыстыык ????гэр» диэн хо?оону ??рэт», – диэн учуутала сорудахтаабыта. ?с ыстыык хара?аттан ??мэр тымныы дьэбир у?уктарын санаан, о?ону а?ыммыта. К?р?д??ргэ хо?оонун ??рэтэн, добдугураччы аа?а-аа?а, т?тт?р?-таары, ?л?г?нэйэ-?л?г?нэйэ хаамыталыы сылдьыбыта. Арай кылаас а?а?ас аанынан бэрт дьикти, кэрэ дь?р?скэн бастаан симиктик, онтон сыыйа улаатан, кэрэттэн кэрэ дор?ооннор дь?р???йэн, к??рэгэй ырыатын санаппыттара. Лэкиэс этин саа?а дьырылаан а?ылларга дылы гынан, с?рэ?э битийэн ылбыта. Ким ити дор?ооннору олус кэрэтик тыа?атарын билээри, кылаас сэгэйэн турар ааныгар оргууй хааман тиийэн, быы?ынан к?рб?тэ, Сэгэйик оонньуу турара. Ол хомус тыа?ын истэн, Лэкиэс олус с?хп?тэ. ?сс? дьиктитэ, кыысчаан икки а?ыы кичэйэн ?р?мм?т батта?а, кылдьыылаах киэ? харахтара, толлойбут уо?а олус кэрэтийэн к?ст?б?ттэрэ. К?н аайы Сэгэйик аттыгар сылдьан, хайдах маннык тупса улааппытын ?йд??н к?рб?кк? сылдьарыттан бэйэтиттэн бэйэтэ с?хп?тэ. ?сс? т???э томтойон тахсыбытын со?уйа к?рб?тэ. Оо, кэбис, аны ити санаабын ким эрэ сэрэйиэ диэбиттии, тула ?тт?н к?р?мм?тэ, итийэн кытарбыт иэдэ?ин кистиирдии, тэйэ хаампыта. Хо?оон эрэ, туох эрэ, кулгаа?ар – дьикти дь?р?скэн, хара?ар – хомустуу турар кэрэ куо. Лэкиэс т?б?т?гэр урут Туо?ахта эрэ баар буолла?ына, билигин аны Сэгэйик мичээринэн сэгэйэн, ыйытыга суох уйаламмыта. Дьэ, ити к?н? олох умнубат.
Сэгэйик кыыс к?ст?р дь???н?нэн, кырдьык да, ис киирбэх м?сс??нэ, арылыччы к?рб?т хара?а, исти? мичээр саспыт обуйук уо?а хайа да уолан с?рэ?ин долгутар буола, ситэн-хотон испитэ. Саха кыы?а симик эбит буолла?ына, Сэгэйик оннук буолбатах этэ. Комсомуолга киирэн, аныгы ыччат бэрэстэбиитэлэ буолан, сытыы-хотуу этэ. Соро?ор хо?оон суруйарга холоноро. Лэкиэс Туо?ахтанан с??рдэрин астына к?р?р?. Ол и?ин а?атын сымна?ас атыгар мииннэрэргэ ??рэттэрбитэ. Ийэтэ барахсан намыын куола?ынан:
– Бу кыыс да?аны, акка дэ?нэнээри, тугун эмиэ акаары бы?ыытай, – диэтэ?инэ: – Ийээ, аныгы ки?и барыны-бары сатыыр, кыайар буолуохтаах, – диэн ча?аарара. Инньэ гынан, убайын ыстаанын уларсан, уоллуу та?нара. Аттара сымна?ас буолан, сатаан ы?ыырдыырга ??рэттэрбитэ. Бастаан чугастаа?ы ч???ч?кк? атын сиэтэн илдьэн миинэр идэлэммитэ. Оннук кыра-кыралаан миинэн хаамтара ??рэммитэ.
Туо?ахта хааччахха хаайыллан, к???л с??рб?т?н-к?пп?т?н суохтаан, бастаан туохха?ыйар этэ. Кэлин сыыйа Лэкиэскэ ??рэнэн, иччи о?остон к??тэр буолла. Лэкиэс кэлэн моонньуттан таптайа-таптайа тугу эрэ са?арара да, ону Туо?ахта ?йд??б?т этэ. Аччыктата-аччыктата, кыра-кыралаан а?атан, дэлби хатарбыттара. К???э хаста да хаамтараллара. Онтон эмиэ да сиэллэрэллэрэ. Соро?ор с?????э дэлби кычыгыланан, к??скэ т???н??н ба?арара да, Лэкиэ?э тэ?иинин кытаанахтык тутан бохсоро. Ол быы?ыгар дьэ ба?ата ханыар диэри тыынын-уо?ун, харал?анын та?ааран с??рдэллэрэ. Оччо?о Туо?ахта Лэкиэс киксэрэн биэрэрин истэ-истэ, ?сс? эрчимирэн биэрэрэ. Бастаан били туталларыгар быатын бы?а т??эн к?р??н? ?рд?нэн к?т?н к?дээритэн, быыппаста да ойуолаабыта ээ. Сотору а?ылаан к?л???нэ сарт т??эн, эстэн хаалаахтаабыта. Онно холоотоххо, билигин олох атын туруктаммытыттан Туо?ахта хайдах эрэ астынар буолбута. Т?б?т?н к??рэччи ?р? к?т???н, к??кэгэр моойун токурутан, уу дьоруонан сиэлэн и?эрэ оло?хо бухатыырын атын санатара.
Биирдэ атын ??рдэртэн икки соно?о?у эбии а?алан, эмиэ баайан барбыттара. Анараа соно?остор чырбалдьы?ан т??эн с?рдээхтэрэ. Саастарынан киниттэн а?алар этэ, ол и?ин хайдах эрэ кинини сэнээбиттии к?р?лл?р?-истэллэрэ. Кини да хааныгар а?атын Харачаас ха?ыл хаана хай?ахтаах тойон с?рэ?ин т?ллэ?ниир ньиргиэригэр ти?иргэччи тыгыахтыыра. Т??рт т??рэм ?ктэл туйахтарыгар сааскы к?н ча?ылыйа оонньуура. К??нэ кэтитэ, ар?а?а ?рд?гэ, саала халы?а, быака?ар бы?ыылаа?а, тупса?ай тууралаа?а. Атахтарын с??р?ккэ холоонноох быччы?нара б?лт?р??э оонньууллара.
