Туо?ахта балайда сири ойуолаан баран, сотору тохтоон, уйу?уйбут с??????н ?рд?гэр ??к??лээмэхтээт, кэннин хайы?ан к?рб?тэ, до?оор, икки аттаах харамайдар кинини супту к?рб?т?нэн ойутан а?ай и?эллэр эбит. «Дьэй эрэ, ити буолла?ына!» – дии санаат, Туо?ахта иннин хоту т???нэн кэбиспитэ. Тот буолан сотору-сотору утуруктаан бирдиргэтэрэ. ?р с??рбэтэ?э, ты?атын к??гэнэ икки дьабадьытынан тохтубута. Дьэ ол курдук уо?а уостан, Туо?ахта сир ?пп?т???, сотору бытаарбыта. Сылгы?ыттар ??р?йэх, баайыылаах аттара ?р гыныахтара дуо, сотору ситэ баттаан ылбыттара. Кэннигэр туйах тыа?а б??? ?р? батыгыраабыта. Туо?ахта у?а диэки туора ыстаммыта, арай били харамайдартан кырдьа?а?а бу сирэйэ мэлэйэн и?эр эбит. Туо?ахта онтон со?уйан аны ха?ас ыстанан эрдэ?инэ, били кутталлаах, муомахтаан тыынын хаайан тумнара сыспыт эдэрэ, быатын ура?аска иилэн баран, бу к?т?тэн и?эр эбит. Лэкиэс о?уурдаах ура?а?ын Туо?ахтаны ойо?олуу к?т?тэн и?эн, кэнниттэн сиэлин ?рд?нэн а?алаат, к??йэн т?б?т?н угар гына иилээт, атын тэ?иинин ха?ас салайа тарпыта. Эмискэ ол быа обургу, эриэн ??нн?? ку?уурбутунан, моонньугар эриллэ т?сп?тэ. «Оо, иэдээн!» – диэн санаа Туо?ахта т?б?т?гэр к?л?м гынан ылбыта, ону сэргэ били быа харса суох моойун хам тарпыта. Туо?ахта ону к??ппэккэ испит буолан, б?д?р?йэн, кыра?алаабыт алаас халта? хадьымалыгар халты тэбинэн тас уор?атынан барбыта. Т??рт т??рэм туйахтара сири булбакка, ???э адаарыс гыммыттара. Инньэ гынан, с??рэн испит уо?ар буолан, биэс-алта хаамыы холобуру халтарыйан тас иэнинэн сырылаабыта. Онтон ?й ылан ойон тураат, иннин диэки ыстаммыта. Били моонньугар эриллибит быа хам ылан, тыынын бопторон ?сс? иэдэйбитэ. Сэниэтэ дэлби эстэн барбыта. Оттон икки ?тт?ттэн ыга астаран кэлбит эккирэтээччилэр ситэн, иннигэр т??эн, ойутан испиттэрэ. Онтон бытааран сиэллэрэн барбыттара. Туо?ахта ???ст???нэ, ?сс? хам тардылларын билэн, тэ??э сиэлсэргэ эрэ тиийбитэ. Ол гынан, сотору били хааччахха чуга?аабыттара, кэтэ?эн турар биир харамай суон сиэрдийэлэри нэ?иилэ и?иннэрэ-и?иннэрэ субуйан ааны а?ан биэрбитинэн Лэгиэннээх обургулар Туо?ахтаны м?????ннэрбитинэн, со?о былаастаан, хааччахтарыгар киллэрбиттэрэ. Ол киирээт да, эдэрэ атыттан ойон т??эн, Туо?ахта баайылла сылдьар быатын чугастаа?ы ба?ана?а эрийэ тардыбыта. Туо?ахта быатын ?сс? бы?а т????х санаата киирэн тиргиллэн к?рб?тэ да, били маа?ы??ы уоттуйбут хатыстан атын б???-та?а, о?ус тириититтэн тэлиллэн о?о?уллубут хатыс быа быстыахтаа?ар ?сс? хам ылбыта. Лэгиэннээх Туо?ахтаны уоскута т??эргэ, бэйэлэрэ да тыын ылан сынньанарга бы?аарыммыттара.

Лэгиэн табах уурунан мохуоркатын соппойо олорон, уола баайыллан турар соно?о?у астыммыттыы одуулуурун бэлиэтии к?р?н, арыттаах ара?ас тиистэрэ атыгыраан, м?ч?йэн ылбыта. Кини иннигэр икки к?ннэригэр сылдьар эдэрдэр: уола, о?отук бэйэтэ уолан, уол?амдьы уонна са?а быаламмыт, с????н ортотугар туо?ахталаах к?нд?л-ха?ыл соно?ос. Бо?уу быатыттан и?нэн, тула холоруктаан, икки илин туйахтарынан сири табыйбахтаан, харал?аннык кистээн дьири?итэр соно?о?у к?р?н, улаханнык астыммыта. Бу икки эдэр с?рэхтэр биирэ – айаа?аары, хатыс быаны лаппыйан, ба?ана?а эпсэри тардыбыт, икки?э онно с?пс?сп?т м?кк??р?гэр тыын былдьа?ан, ?р???нэн к?р?н, м?хс?н буралла?ныыра. Дьэ ол бэйэлэрэ имнэрин билсэр, ким кыайыылаах тахсара бы?аарыллар т?гэннэрэ тирээн кэлбитэ. Туо?ахта уоскуйа бы?ыытыйбытын кэннэ, Лэгиэн уолугар Лэкиэскэ:

– Чэй, – диэн кылгас са?а аллайыы кэннэ Лэкиэс сыбдыйан кэлэн, ты?аан турар быаны харбаан ылан тардан барбыта. Лэгиэн уонна ?сс? биир ки?и буолан к?м?л??н, Туо?ахтаны ба?ана?а сы?ыары тардыбыттара. Сиэрдийэ быы?ынан кутуругуттан эрийэ тардан хааччах б???-та?а сиэрдийэлэригэр хам тардан кэбиспиттэрэ.

Перейти на страницу:

Поиск

Книга жанров

Похожие книги