Лэгиэннээх У?ун Эбэлэриттэн ?с соно?о?у сэтиилэнэн, к?????? добдур?а са?ана улуустарын киинигэр, Майа?а, аттаммыттара. К?????? к?н тиит т?рг?? мутугар ыйаныыта, аллаах аттар туйахтарын тыа?а чигдигэ сытыытык чыбыр?а?ан кэлэн, Майа ?рд?гэр тохтообуттара. Лэгиэн сыыр ?рд?ттэн Майа алаа?ын та?нары ???й?н, атыгар с???н олоро т?сп?тэ. Ким билиэй кини бу т?гэ??э тугу саныырын? Ба?ар, Манчаары хам аччык о?о сылдьан салааскатын со?он, аба?атыгар Чоочо?о от к?рд??? баран и?эн тохтоон ааспытын дуу эбэтэр т??ээн т??к?л?йб?т иччилээх т??л?гэр аан ийэ дойду уот кутаанан умайан эрэрин, Лэкиэ?ин хаан буолбут сымы?а?ын, «а?аа» диэн ы?ырарын? Туох билиэ баарай…
Майа?а тиийэннэр билэр ыалларыгар хонук сирдэрин булбуттара. Аттарын баайталаан, сыбыдахтаталаан, уоскутан сойуппуттара. Сарсыарда ааттаах эрдэ туран, аттарын с??рд??хтээх сирдэригэр, Хараттан чугас Куо? Харахха, хаамтарбыттара. Туо?ахта курбалдьыйан кырыытынан дугуйан, бэрт чэпчэкитик туйахтарын ?р?тэ тардыалаан, моонньутун ?рд?кт?к токутан, сиэлии, хаамыы былаастаан дьоруолуура. Атын икки соно?остор да, Лэгиэ??э сатабыллаахтык баайыллан, бу ыстанаары тэпсэ?элэ?эллэрэ.
Оччолорго «Живконтора» диэн тэрилтэ са?а тэриллэн ?лэтин са?алаан эрэрэ. Инньэ гынан, ат с??рд??т?н тэрээ?инин с?рг?т?? ?лэтэ барара. Ат с??рд??тэ ?б?гэ са?аттан урууларга эбэтэр ы?ыах ыстахтарына, былыргы баайдар бы?ый аттары с??рдэн, дьо??о-сэргэ?э ааттарын ааттаталлара. Ол сиэр са?а былаас олохтонуо?уттан умнулла бы?ыытыйбыта. Холкуостаа?ын к??скэ барбыта, холкуоска ынахтарын, аттарын ?ч?гэйин хомуйуу буолбута. Онтон аны кулаактаа?ын ыар тыына сэниэ ыаллар ааннарын хайыта тардан киирэн, хара к?л???ннэрин к????нэн мунньуммут баайдарын уоппустаан ууга-уокка т??эрбиттэрэ. Онон ат с??рд??тэ холкуостар атахтарыгар турууларын, ?лэ, т?б?к с?пс?лгэнигэр умнулла бы?ыытыйбытын улууска са?а тэриллибит «Живконтора» иилээн-са?алаан, дьэ бу ат с??рд??тэ Улуу ?кт??п быраа?ынньыгын к?рс? ыытыллар буолбута.
Айаннаан и?эн биир соно?ос ата?ынан до?оло?ноон хаалбыта. Онон Туо?ахта уонна хабырыйсыбыт соно?ос с??рэр буолбуттара. А?ыйах холкуос кытта кэлбит этэ. Бука, холкуостар к?????? т?б?ктэригэр ыктардахтара буолуо. К?р??чч?, ыалдьааччы уонна кистээн уксааччылар да муста сатаабыттар этэ. Аттары Лэкиэс с??рдэргэ бэлэмнэммитэ. Ма?найгы с??р??гэ атын соно?о?у с??рд?б?тэ. Алта ат т?сп?т?ттэн биир ат туораан хаалбыта. Икки эргиири ма?найгы с??рдээччини кытары илин-кэлин тарды?ан испиттэрэ. Биэтэк чуга?аабытыгар Лэкиэс к?нт???н ыытан соно?о?ун тиэтэтэн, киксэрэн ойо?олуу ситэн эрдэ?инэ, инники к?т?тэн и?эр уол кымньыытынан Лэкиэс соно?о?ун хо?оруутун охсубута. Онуоха соно?о?о хантас гынан с??рэр тэтимин с?тэрэн, бэрт кыранан б?д?р?йэн умса хойуоста сыспыттара. Инньэ гынан, биэтэккэ ???с тахсыбыттара. Лэкиэс кы?ыйдар да, хайыыр да кыа?а суо?а. Аны Туо?ахтаны мииммитэ. Хас да с??рдээччилэр аттара бас быаларыттан ыйааста сылдьар ат тутааччыларын истимээри, ?р? холоруктуу сылдьыбыттара. Оттон Туо?ахта дуоспуруннаахтык туттара, барбах эрэ кырыытынан, сытыы туйахтарын ?рд?гэр дугуйара. «Чэй!» диэн ха?ыыны кытары аттар т???нэн кэбиспиттэрэ. Лэгиэн уолугар Лэкиэскэ уонна Туо?ахта?а ту?аайан: «Соргуо! Соргуо! Соргу дугуй!» – диэн алгыы хаалбыта. Туо?ахта хара ма?найгыттан инники у?улу ойон тахсыбыта. Лэкиэс Туо?ахтата а?ара уйу?уйан сэниэтин э?иэ диэн, ??н?н тарда со?ус олорон с??рд?б?тэ. Туо?ахта иннин хоту бэрт чэпчэкитик ойуолаан, сабыдыал кутуруга сундулу?наан, сиэлэ иччитин сирэйин сабыы испитэ. Туо?ахта урут ма?най тутулларыгар дуона да суох сири батыччахтаат, тот ханна ?р???т?н ыга анньан а?ылаан барбытын к?л?м санаан ааспыта. Оччолорго холоотоххо билигин чы?ха атын эбит. Кэннигэр битигирэйэр туйахтар тыастарын сэргэх кулгаахтара и?иллии истилэр. Чуга?аары гыннахтарына, ?сс? быыппастан эбэн биэрэр. Иччитин киксэрэр са?ата кулгаа?ар и?иллэн аа?ара. Туо?ахта ол курдук аттар атан, т??рэм т??рт туйахтара сиргэ дугунар-дугуммат элэ?нээн, иннин диэки кыырайа турбута. Кэннигэр и?эхтэр ?р?? туллук курдук кылба?на?а ыраах к?т?лл?р?. Инньэ гынан, икки а?аар эргиири ?р гыммакка, эргийэ к?т?тэн, биэтэккэ ма?найгынан тахсыбыттара. К?р??чч?лэр ха?ыы-ы?ыы б???т?н т??эрбиттэрэ. Лэкиэс ??н?н нэ?иилэ тардан, Туо?ахтатын тохтоппута. Туо?ахта ?сс? да кыахтаахпын ээ, то?о ыыппаккын диэбиттии, ??н?н уостуганын хам ытыран, уйу?уйан ?р? холоруктуу сылдьыбыта. Лэкиэс атыттан ыстанан т??эн, Туо?ахтатын уоскутан, моонньуттан таптайталаан ылбыта. Туо?ахта ??к??лээмэхтэтэлээн баран сыыйа уоскуйбута. Лэгиэн уолугар хааман кэлэн, илиитин ыга туппута. Туо?ахтаны моонньуттан таптайа-таптайа: «Дьэ, нохоо, а?а? Харачаас туйа?ын хатарды?!» – дии-дии мичээрдээбитэ. Лэкиэс эмиэ соргута тосхойон, му?ура суох ??р?? т????н толорбута. Оттон Туо?ахта ?сс? с??рэр ба?ата батарбакка, чэпчэкитик дугунан ??к??лээмэхтээн ылара. Бу салгын сиэн хараара килэйбит сирэйдээх Лэгиэн, имэ тыалтан тэтэрбит Лэкиэс уонна кырыытынан буола ??к??лээмэхтээн ылар Туо?ахта Куо? Харах т?рг?? мутугар ыйаммыт к?н уотугар ?сс? кэрэтийэн к?ст?лл?р?.
