Биирдэ ????ннэрин биир киэ? со?ус хааччахха киллэрэн баран, Лэкиэс, тус-туспа солуур а?аардыытынан ?л??-?л?? эбиэс кутуталаан биэрбитэ. Анараалара ?л?мнэ?эн урут тиийэн ?л??лэрин кимигирэтэн барбыттара. Туо?ахта?а Лэкиэ?э лэппиэскэ тооромо?о кэ?иилээх кэлбит этэ. Туо?ахта бу минньигэс сыттаах кыра лэппиэскэни, имигэс сылаас уостарынан бигээн ылан, сиэн кэбиспитэ. Лэкиэс, Туо?ахта хара?ар атын бэйэлээхтик мичээрдээн ньолбойбут сэбэрэтин к?р?нэн, к?лэн ылбыта уонна Туо?ахтатын хо?оруутун имэрийэн, моонньутун таптайбахтаабыта. Кинилэр эдэр эт саастыы до?ордуулар курдук сы?ыаннара дири?ээн испитэ. Лэкиэс Туо?ахтатын иннигэр эбиэ?ин кутан баран хааччахтан тахсан, кыбыыга от тарда барбыта. Туо?ахта эбиэ?ин астына-астына са?а кимигирэтэн эрдэ?инэ, арай биир соно?ос кулгаа?ын ньылатан кини диэки хааман эрэрэ баара да, кулгаа?ын сиирэ-халты хабан, сытыы тиистэрдээх, дьаардаах айах тыа?а «лас» гыммыта. Туо?ахта со?уйан туора ыстаммыта. Били соно?остортон улахана кини бурдугун сиэн кимигирэтэн киирэн барбыта. Туо?ахта бу сиэргэ баппат бы?ыыттан к?хс?н хаана хойдо т?сп?тэ да, эргиллэ биэрээт, икки кэли??и ата?ынан к??с ?тт?нэн к??мч?л??ргэ санаммыт соно?о?у ойо?оско тэбэн кибилиннэрбитэ. Анараа ба?айы халбарыс гынаат, икки ата?ар туран, сиэлэ бурал гыммыта. Туо?ахта а?ата Харачаас атын атыырдары кытары охсу?арын хаста да к?рб?т буолан, ха?ы?ырыы т??ээт, ата?ар ?р? тураат, икки инники туйахтарынан табыйсан, сытыы дьыраал а?ыытынан хадьырыйсан барбыта. Анараа соно?ос маннык к?л?мэх к??н к?рс??н? к??ппэтэх буолан, дубук туттан биэрбитэ. Икки бэртэр хабар?аларын му?унан кистээн ыла-ыла, к??н-к??ннэринэн т?с??эн, тиис-тиистэринэн тиниктэ?эн, ?й-мэйдээх тулуйбат ?л?гэрин т??эрбиттэрэ. Лэкиэс отун тарда сылдьан ону олус со?уйа истибитэ. Онтон ?й ылан с??рэн кэлиэр диэри, туйахтар табыйсан битигирэспиттэрэ, тиистэр сиирэ-халты хадьырыйсан ла?ыр?аспыттара. Лэкиэс хааччахха, ха?ыырбытынан, ойон киирээт, ура?а?ынан анараа соно?о?у сискэ мииннэрбитигэр со?уйан, ?р??-тараа ыстаммыттара. Дьэ ити к?нтэн ыла анараа соно?остор Туо?ахтаттан саллан чуга?аабат буолбуттара. «Сэнээбититтэн сэттэтин ылла?а» диэн итинниги этэн эрдэхтэрэ.
Ол киэ?э холкуос сылгыларын дэ?нэ?иигэ тиэрдэ сыспытын и?ин Лэкиэс а?атыттан улаханнык м???лл?б?тэ. Ол да буоллар кини Туо?ахтата харса-хабыра суо?ун к?р?н астыммыта. Харачаас туйа?ын хатарыа диэн билгэлээбитэ оруннаах буолбутуттан Лэгиэн да Туо?ахтаны и?игэр хай?ыы санаабыта. Кэлин ситтэ?инэ-хотто?уна ??р?н к?м?скээн, кыылы да кытары охсу?ар туруктаа?ыттан дуо?уйбута. Оттон Лэкиэс Туо?ахтатын бэйэтигэр ханыылыы к?рб?тэ.
Лэкиэс а?ылык кэнниттэн сиэбигэр лэппиэскэ тооромосторун уктан, Туо?ахтатын муннугар ???л?тэн к?нд?л??р буолбута. Хааччахха чуга?аан и?эн кыратык и?иирэн Туо?ахтатын ы?ырда?ына, и?эрсийэ-и?эрсийэ сиэлэн кэлэрэ. Ити курдук Туо?ахта Лэкиэ?и иччи о?остон, бэл, сорох соно?остору кытары бодьуустаста?ына, с?б?лээбэккэ сири табыйбахтаан ылара. Кинилэр икки ардыларыгар к?ст?бэт туох эрэ дьикти, сырдык ситим ??скээбитэ.
Лэкиэс оскуолатыгар ??рэнэрин быы?ыгар а?атыгар к?м?л???р?. К?н-дьыл, элэмэс биэ кулунун баты?ыннаран элэс гынан аа?арыныы, баран испитэ. О?о аймах то?уоруйбут, эдэр саас эргийэр киинэ – оскуола оло?о к??ст?? оргуйара. Кэли??и кэм?э Сэгэйиги биир ?рд?к? кылаас уола с?г?н хаамтарбакка хаадьылаан тахсар идэлэммитэ. Оччолорго сорох о?олор оскуола?а хойутаан киирэн эбэтэр кылаастарыгар дэлби хаалан, саастарын ситэн, сорохторо, бэл, эдэр учуутал кыргыттары одуула?ар буолаллара. Биирдэ Сэгэйик дь??гэлэриниин сынньала? кэмигэр хомустарын та?ааран оонньуу олордохторуна, ол уол киирэн кэлээт, Сэгэйик хому?ун былдьаан ылбыта уонна биэрбэккэ эрэйдээбитэ. Сэгэйик да харса суох буолан, хому?ун былдьа?ан турбута. Онуоха ол уол Сэгэйиги т??нэри садьыйан кэбиспитэ. Лэкиэс ол т?гэ??э т?бэ?э киирэн кэлбитэ. Кини Сэгэйик хомойон ууламмыт хара?ын к?р??т, хаана оргуйа т?сп?тэ. Били ки?ийдэх киниттэн лаппа а?а, модьу-та?а да буоллар, ону аахсыбакка, ыстанан тиийээт, сы?аахха хабылыннарбыта. Онто хара?ын ???ргэ?инэн к?р?н тиэрэ та?ылла т?сп?тэ. Лэкиэс сиргэ т?л? т??эн эрэр хому?у с?р хапса?айдык «лып» гыннаран хабан ылбыта уонна оргууй хааман тиийэн хому?у кыыска ууммута. Сэгэйик барахсан ууламмыт харахтарыгар махтал сыдьаайа к?ст?н ааспыта. Ол кэмтэн ыла били уол Сэгэйиккэ сыста?наабат буолбута, оттон Лэкиэс Сэгэйигиниин, бэл, ардыгар аргыста?ар буолбуттара. Сы?ыаннара ?сс? и?ирэхсийэн, с?рэхтиин-быардыын бэйэ-бэйэлэригэр курдары тарды?ан, о?о ту?уй саастара харалдьыкка ??мм?т кэрэ ньургу?уннары санаталлара.
Ити хааччахха буолбут хабырыйсыы кэнниттэн ойо?о?ун тэптэрбит соно?ос, икки-хас хонук ыарыыланан баран, хата, ч?л?гэр т?сп?тэ. Дьэ хатарыллан-баайыллан, чырбалдьы?ан, соно?остор с??рэр кэмнэрэ тиийэн кэлбитэ.
