Ол ?р?? т??н? Лэкиэстээх Сэгэйик бииргэ атаарбыттара. Туо?ахта ??р?гэр тиийэн туохтан эрэ с?рэ?э оро?уйан м???ллэ?нээн ылбыта. Бэл, сиэллээх биэтэ сымна?ас сылаас хо?оруутунан ар?а?ын ньууххайан бол?омто?о наадыйарыгар кы?аммата. Кини Лэкиэ?э атын у?ун су?уохтаах икки атахтаа?ын кытары, эмиэ кини сиэллээх биэтин курдук, чугастык сысты?ан хаамсалларын харааста, аты?ырыы к?рб?тэ. Оо, т??рэм т??рт туйахтаах, с????гэр кэлтэгэй туо?ахталаах Дь???г?й о?ото барахсан тугу т??йб?тэ эбитэ буолла? Ким ону тымтыктанан к?р?? буолла?ай? ???э Дь???г?й Айыы бэйэтэ эрэ билэн эрдэ?э…
Лэкиэс Сэгэйигин кытары дуо?уйа к??лэйдээн, к?т????н кыната суох курдук, сарсыарда дьиэтигэр тиийбитигэр дьоно туохтан эрэ санаалара т?сп?т к?р??нээх к?рс?б?ттэрэ. Ийэтэ кэри-куру сирэйдээх са?ата суох чэй бэлэмнээбитэ. Остуолга олорбуттарын кэнниттэн а?ата Лэгиэн к?хс?н этиппэхтээн баран:
– Дьэ, Лэкиэс, улахан иэдээн буолбут… Сэрии, ар?аа сэрии буолбут.
Лэкиэс ийэтэ и?итин сото олорон:
– Ол сэрии ыраах ханна эрэ ар?аа буолбут диэбитэ дии, бэйэлэрэ да сэриилэ?эр инилэр. А?ы?а туран эрэр дииллэр, от-мас да ?лэтэ элбэх.
Онуоха Лэгиэн к?хс?н этитэн баран, таба?ын к?л?н холумтаныгар тэбии-тэбии н??эрдик:
– Холкуоспут бэрэссэдээтэлэ Лэгэнтэй Мааркабыс, бэ?э?ээ киэ?э утуйаары олордохпутуна, киирэн кэпсээн ааспыта. Сура?а, эдэр дьону бэбиэскэ диэнинэн сотору сэриигэ хомуйаллар курдук ???, – уонна уолун тургутардыы к?р?н олорбута. Лэкиэс Сэгэйигиниин Туо?ахта?а бара сылдьыбыт ?р?? т??н?н дьоллоох т?гэниттэн олус астынан, к?т???эр кыната эрэ суох кэлбитэ эбээт. Оттон дьиэтигэр бу ыар сурах тэ?сик илдьитэ буолан, кинини хайдах эрэ хаарыйбат курдук саныыра.
– То?о, туох сэриитэй, ким сэриилэ?эр? – диэн аат эрэ харата ыйыппыта буолбута. Халта?алара ыарааннар, хара?а сабыллан ылбыта. Ийэтэ уолун дьолломмут сирэйин хомотумаары:
– Тоойуом, Лэкиэс, сытан нухарыйа т??эн ыл, т??н? бы?а утуйбакка, ити оскуола о?отун Сэгэйиги кытары олус чугаса?ыа? суо?а этэ, – диэбитэ. Лэкиэс онно ?й ылбыттыы, сирэйэ к?л?г?рэн ылбыта:
– Ийээ, мин тоойуом буолан б?пп?т?м ээ, уон а?ыс сааспын туолбут улахан ки?ибин, Сэгэйик да э?иил саа?ын ситэр, оччо?уна бииргэ буолуохпут дии, – остуолтан туран оронугар тиийэн сууллан т??ээт, муннун тыа?а буккураабытынан барбыта. Ийэтэ уолун будьурхай батта?ын имэрийэн ылбыта. Оо, уолун ама ылан барыахтара дуо, к?н? к?рд?рб?т к?м?с туллугун? Оттон Лэгиэни эмиэ араас санаалар ??йэ-хаайа туппуттара. Баар-суох эрэлин, туйахпын хатарыах ки?им диир уолун, бу бачча улаатан борбуйун к?т?хп?т?н кэннэ ама ылыахтара дуо? Сэрии диэн ?л??-с?т?? аргыстаах, икки атахтаах икки ?тт?ттэн кэйгэллэ?эр амырыын суоллара. ?уу, кэбис, арах, арах! Араас санаалар киирэллэр, кэбис…
Суо?ар сурах б?т?н холкуостарын устун тилийэ к?пп?тэ. Сир-дойду да, хайдах эрэ тугу эрэ т??йэрдии, чуумпура уо?уйбута. Ити сэрии са?аламмытын ту?унан сурах кэнниттэн с??рбэччэ хонук ааспыта. От ыйын б?т??тэ Лэкиэстээх уот кураан, а?ы?а харааччы салаабыт алаастарын оттоон б?тэрэн, ?р?с арыытыгар оттуу бараары сылдьыбыттара. Биир сарсыарда ыаллыы сытар Чурапчы байа?камаатыттан боломуочунай кэлэн, 1922 сыл т?р??хтэргэ, Лэкиэстээх Тириипэ??э уонна хас да кинилэр саастыылара уолаттарга, ону та?ынан хас да а?а саастаах дьо??о бэбиэскэ туттаран ааспыта. Икки хонугунан Майа байа?камаатыгар киирэргэ бэлэм буолалларыгар сорудахтаабыта. Бу сурах У?ун Эбэ?э, ыраас халлаа??а эти? эппитинии, ньиргийбитэ. Дьон-сэргэ аймаммыта. Лэкиэстээх Тириипэн уонна хас да эдэр уолаттар буолан, с?бэлэ?эн сэргэ о?оро охсубуттара уонна У?ун Эбэ халдьаайытыгар мустан туруорбуттара. Быра?аайда?ыы тэрээ?инигэр холкуостарын бэрэссэдээтэлэ уоттаах-к??стээх тыл эппитэ. Лэгиэн олус хараастыбыта, ол да буоллар тыл к?т???н, атаарыы о?уохайын эппитэ. Ол дор?ооно тумултан тумулга охсуллан бара турбута. Туо?ахта ха?ан эрэ биир туох эрэ тэрээ?и??э икки атахтар итинник эйээрдэн о?уохайдыылларын истибитэ. Ол дуораана хат хатыланан, ыраах эйээрбитигэр чуор кулгаахтара, тэ?ииркээбит туллуктар курдук, ч?рб??н??? т?сп?ттэрэ. Э?ил ба?ын ?нд?т?н, хойуу к???л?н быы?ынан чолбоодуччу к?р?н туран и?иллээбитэ. Онно чопчу до?орун Лэкиэс куола?а и?иллэрэ.
