Лэкиэс оскуолатын б?тэрэр т?м?к сылыгар Сэгэйик биир кылаа?ынан аллара ??рэнэрэ. Онон чугас-чугас ыаллыы да олороллорун бы?ыытынан, бииргэ аргыста?ан, сэргэстэ?э ??рэнэ сылдьыбыттара. Ол саас «ОСОАВИАХИМ» диэн ааттаах оборуона?а бэлэмнэнии уопсастыбатыттан, оскуолаларыгар биир байыаннай та?астаах эдэр ки?и кэлэн, улахан кылаас уолаттарын байыаннай дьыала?а ??рэппитэ. Устуруойдатара, хаамтарара, сэрии саатын ы?арга, хомуйарга у?уйара. Сыал ытыытыгар, басты? уолаттарга диэн, значок туттарара. Ити ??рэ?и Лэкиэс сонур?аан, Лэкиэс эрэ буолуо дуо, уолаттар бары умсугуйан туран дьарыктаммыттара. Лэкиэс бары эт-хаан ?тт?нэн тургутууларга, с??р??гэ, кыранаата быра?ыытыгар атыттартан чорбойоро. Сыал ытыытыгар биир басты? ытааччы буолан, ол «Ворошиловский стрелок» значогу ма?найгынан кэтэн, т????н м?т?чч? со?ус туттан хаамыталыыра. Сэгэйигэ, атын да кыргыттар Лэкиэ?и тула к?пп?ттэрэ. Ити курдук ??рэх чиэппэртэн чиэппэргэ ойуолаан, ылаа?ы к?ннэр тиийэн кэлбиттэрэ. Лэкиэс оскуолатын б?тэрэн, Сэгэйик ?сс? биир сыла хаалан, ??рэх дьылын т?м?ктээн, ??р??лэрэ ?рдэ суох буолбута. Иккиэн да ситэн, Лэкиэс кэтит дара?ар сарыннаах, биэкэгэр бииллээх, дьоро?ор сотолоох уола хаан буола, оттон Сэгэйик иирэ талах курдук чочуонай та?аалаах, долгуйдьуйбут хара су?уохтаах, кылдьыылаах харахтаах кэрэ куо?а кубулуйбута. Саас, оо, сандал саас, эдэр саас, дьикти кэрэ саас. Сир-дойду эмиэ силигилии ситэн барбыта.
Туо?ахта?а эмиэ ту?угар ?т?? кэмнэр тосхойбуттара. Кыыдааннаах кы?ыны этэ??э т?л? т??эн, сааскы к?н сырал?ана к?хс?лэрин сылыппыта. Туо?ахта к???йб?т биэлэрин сыттарын ылла?ына, айыл?алатан, таныытын кычыгылатар имэ? с?р минньигэстик били тэрилин дьырылата к??рдэрэ. Дьэ оччо?уна биэлэрин биир-биир ?рд?лэригэр ыттан та?ылын ханнарара. Биллэн турар, били ??т кэрэ биэтин маанылаан, дуо?уйа тапта?аллара. К??ххэ ?ктэнэн эбии т?л???йб?ттэрэ. Туо?ахта сиэлэ, кутуруга хойдон, у?аан, бы?ыыта-та?аата ки?и хара?а туолар атыырыгар кубулуйбута. Хам-хаадьаа атын ??рдэр ыырдарыгар охсулуннахтарына, ??р?ттэн биир эмэ биэни бы?а анньан, к?рэтээри саантаан дура?ыйар атыырдары кытары туйах-туйахха, тиис-тиискэ т?с??эн ??р?н энчирэппэтэ?э.
?р?? т??ннэр ??мм?ттэрэ. Лэгиэннээх Туо?ахта ??р?н чуга?атан, У?ун Эбэ алаастарыгар а?албыттара. Онно ордук Сэгэйик ??рб?тэ уонна: «Туо?ахталаах ??рдэрин к?рд?р??? дуо?» – диэн Лэкиэстэн к?рд?сп?тэ. Биир к?н Лэкиэс Сэгэйиги илдьэ, икки аты миинэн, Туо?ахта ??р?н к?р? барбыттара. Лэкиэс биир уостаах субуйаа?катын с?гэн, ба?ар, к???н ытар санаалаа?а. Аара хас да ку?у к?рб?ттэрэ да, ат ?рд?ттэн ытар табыллыбата. Лэкиэс, Сэгэйик ата сиргэнэн быра?ыа диэн, туттунан ыппата?а. К?н оройо биир ?рэ?и батан, кэ?эс алаас илин ба?ын сыырын ?рд?гэр кэлэн тохтоон, аттарын ?рд?ттэн Туо?ахта ??р?н ыраахтан к?р?н, астынан к??-дьаа кэпсэппиттэрэ. Туо?ахта обургу ыраахтан суос бэринэн, т?б?т?н ?р? к?т???н, хойуу к???л?н быы?ынан чолбоодуччу к?р?н, сиэлэ буралла?наан, ??р?н к??й??хчэ буолан эрдэ?инэ, Лэкиэс и?иирбитэ. Туо?ахта ч?рб?с гына т?сп?тэ, онтон с?р улаханнык кистээн дьырылатаат, Лэкиэстээх диэки сиэлэн буралла?наабыта. Лэкиэстээх Сэгэйик миинэн и?эр аттара оро?уйан тэпсэ?нэ?э т?сп?ттэрэ. Хардары-таары кэпсэтэр курдук, эйэнэн кэллибит диирдии, и?эрсийэн ылбыттара. Лэкиэстээх аттарыттан ойон т??эн, аттынаа?ы тииттэргэ туомтуу тардыталаан баайа охсубуттара. Иккиэннэрин с?рэхтэрэ ??р??нэн туолбуттара. Лэкиэс идэтинэн уолугун сиэбин хаста-хаста, Сэгэйиги хааларыгар соруйан баран, инники хардыылаабыта. Сэгэйик тохтоон курус гынан ылбыта. То?о, туохтан? Тыый, Дь???г?й о?отугар к?н??л?? турарыттан и?игэр к?лэ да, сонньуйа да санаабыта. Бу икки атах уонна Дь???г?й о?ото Туо?ахта алаас ортотугар к?рс????лэрин с???-махтайа, киэн тутта к?рб?тэ. ???э к??рэгэй дьурулуура, мутукча сыта дыргыйара. Сэгэйик хайдах эрэ олус долгуйбута. К??рэгэй ырыатыгар, ханна эрэ куккууктуур кэ?э этиитигэр хардарыан санаан ылбыта. Онтон хомустаа?ын ?йд??н, та?ааран оргууй тардан барбыта. Оо, то?о да кэрэтэй бу Орто дойдуга. Туо?ахта Лэкиэскэ сылаас муннунан саннын ньуххайара, оттон Лэкиэс чэрдээх ыты?ынан модьу-та?а моонньун таптайа-таптайа, тугу эрэ кулгаа?ар сипсийэрэ. Онтон Туо?ахта ойо?о?угар сыста т??ээт, сиэлиттэн тарды?ан ?рд?гэр хап гына миинэн кэбиспитэ. Туо?ахта иччитин хапса?ай туттуутуттан со?уйан, икки ата?ар туран кэлбитэ. Лэкиэс ыксаан, Туо?ахта сиэлиттэн харбаан эрэ хаалбыта. Туо?ахта м???н и?эн, Лэкиэс и?иирбитин истэн намыраабыта. Лэкиэс ата?ынан имнэнэн, Туо?ахтаны киксэрэн биэрбитэ.
– Нохоо, Туо?ахтаа, ??рг?н били?иннэр эрэ, – диэн кулгаа?ар сипсийбитэ. Туо?ахта ??р?н диэки тамайа сиэлбитэ. Кинини сиэллээх биэтэ аты?ырыы к?р?н, хаста да кистээн дьырылаппыта. Оо, бу икки эдэр с?рэхтэр долгуйа ти?иргэччи тэбэллэрэ, Туо?ахта сиэлэн тамайар туйа?ын тыа?ын, Сэгэйик дьири?итэр хому?ун кытары дь??рэлэ?эн этиэхтэн дьикти тыын Алаас Хотун иччитин уйул?атын хамсаппыта.
