С????н ортотугар туо?ахталаах ??р атыыра, биллэр-биллибэт сыт муннугар охсуллан ааспытыгар ч?р?сп?т кулгаахтара и?иирэр таас т?б?л??х ???? тыа?ын истибитэ да, хойутаабыт этэ. Ана?астаах а?ыылар биир ?тт?ттэн оччугуйкаан уолун хабар?атын хадьырыйан эрэллэрэ. Э?ил ба?ын хантас гыннаран сиэлэ ?р? ?рэл гына т?сп?тэ, ону сэргэ ха?ас ойо?о?угар таас т?б?л??х ????, с?рэ?ин ту?унан ойо?о?ун у?уо?ун тосту к?т?н, «ньир» гынан батары сааллан, нохтолоох тойон с?рэ?ин сойуо чупчур?ан супту т?сп?тэ. Сир-халлаан барыта т??нэри эргийбитэ. Ити чыпчыл?ан т?гэ??э т?бэспит атыыр ??рэ хатаннык кистии-кистии ?р??-тараа ыстаммыта. Атыыр уот кы?ыл хаанынан бырдааттанан ?л?р охтуутугар умса хойуостаммыта. Кини уота ???н эрэр хара?ар дьулаан хапсы?ыы к?ст?н эрэрэ… Б?р?л?р уонна икки атахтар, ырдьыгына?а т??ээт, уун-утары ыстаммыттара. Ким соргута-сойуота дуу, соро-собул?ана дуу бы?аарыллар чыпчыл?ан т?гэнэ к?л?м гыммыта. Таас Бас ????тэ суу?арыллыбыт атыыр ойо?о?угар батары сааллан, и?иирдээх у?уохха кытаанахтык кыбыллан, дэбигис т?тт?р? ньылбы тардыллыбата?а. Ону тардыала?а турар кэмигэр охто сытар атыыр ?рд?нэн с??нэ улахан сур к?л?к, кини диэки ыстанан, субурус гыммыта. Таас Бас хабар?атын хайа хадьырыйан эрэр уот кы?ыл бэлэскэ эмискэ Хорук ????тэ батары сааллыбыта. Оо, ол амырыын хапсы?ыыга икки атах кыыла туран, уоттаах харахтара сирдьигинии умайан, то? очуостар хаардара саккырыар диэри, суос бэринэн э?элии часкыйаат, Хорук а?ы?астаах адьарайы таас ????т?нэн киэр илгибитэ. Б?р?л?р ба?ылыктарын суу?артаран, дьулайан туора ойбуттара. Таас Бас уолун Хорук эрдээх бы?ыытыттан астынан ы?ыранан ылаат, сал?алас илиитинэн хабар?атын харбанан туппахтанан к?рб?тэ. Кини кыракый мэйиитэ махтанары сатаабатар да, туох эрэ дьикти с??рээн т????н и?ин толорбута. Хорук атыыр хаана бырда?алаабыт а?атын дьэбир сирэйигэр омоох мичээр уонна махтал сыдьаайа к?ст?н ааспытын бэлиэтии к?р?н а?арбыта. Таас Бас ????т?н буралла сытар с??нэ атыыр агдатыттан ньылбы тардан ылбыта. ?сс? да сойо илик туустаах ???х хааны ???? суолуттан томороон ыты?ынан холбуйа тардан ба?ан ылаат, айа?ар а?алан и?сэлээхтик уобалаан сапсырыммыта. Онтон агдатын и?игэр салгыны толору э?ирийээт, хантас гынан ????лээх илиитин ?р? анньан ха?ыытаан хардьыгынаабыта очуостан очуоска охсулла э?силлэн, Дири? ?рэх ?рд?нэн ыраах дуора?ыйан к?т? турбута. Ол соргу ха?ыытын дуораанын истэн, атыыр ??р?н эккирэтэн сундулу?на?ан и?эр б?р?л?р иэннэрэ кэдэ?элээн, икки атах эккирэтэн и?эрэ буолуо диэбиттии, кэннилэрин хайы?ан, уоттаах харахтара кылахачы?ан ылбыттара.
Атыыр ??рэ, туманнаах салгыны то?о силэйэн, иннин диэки т??эн испитэ. Кэннилэриттэн сундулуспут ардай а?ыылаахтар то? сытыы туйахтарга бастарын хампы тэптэрбэккэ кы?аллан, ?рэллэ?нэ?эр хойуу кутуруктарга с?р?н?н, саппай уопсан испиттэрэ. Икки ??р. Биирэ ?р?? тыынын тэскилэтэр аатыгар тор?о к?дэриги то?о ытыйан, икки?э солло?ноох сойуо а?ыыларын килбэтэн, сылгылар к?м?г?йд?р?н бы?а хадьырыйар соруктаах, аан туманы хайа силэйэн тус ар?аа т??э турбуттара. Ол мучумаа??а кырдьа?ас ты?ы б?р? ха?ас ?тт?нэн к??йэ к?т?н и?эн, биир уулаах, хоруотаабыт биэ хабар?атын бы?а хадьырыйардыы, ??лэс са?а айа?ын атыа?ынан атан, а?ыыларын ырдьатаат, сундулус гыммыта. Биэ со?уйан хойуу сиэлин ?рэл гыннаран ?р? тураат, ыстаныытыгар хабар?атын уоппут ардай а?ыылаах харамайы соспутунан, халты тэбинэн, хайа хапчааныгар хаар былаастаах таа?ы, буору б?р?нэн аллара курулаабыттара…
Оол ааспыт Таас ?йэтэ идэмэрдээх и?эрсийиини, солло?ноох орулаа?ыны, икки атах хатан ха?ыытын, таас хапчаан таайыллыбатах таабырынын мэлдьэспиттии мэ?иэстэн, т?? хара?а?а умсубута…
Ол т?? сыллар ула?аларыгар буолбут бы?ылааны биир дьикти т?бэлтэ арыйбыта. С??рбэ?ис ?йэ сэттэ уонус сылларыгар Лэкиэс уола, учуонай ?ааска, биирдэ а?атыгар улахан научнай арыйыытын били?иннэрбитэ.
Индигиргэ к?м?сч?ттэр артыалларын ?лэ?иттэрэ хайа аннынан шахта ха?а сылдьыбыттар. Ирбэт то?у аныгы к??стээх тэриллэр к?м?л?р?нэн дири?ник ха?ан, аллара киирэн испиттэр. Хаспыт хайа таастарын, то? буорун сыы?ын таска та?ааран и?эллэр эбит. Арай балай эмэ хаспыттарын кэннэ, ???э туох эрэ сууллубакка, ыйанан, и?нэн хаалбыт. Дьиктиргээн, ?ч?гэйдик сыныйан к?рб?ттэрэ, сылгы туйахтаах кэли??и ата?ар майгыннаан улаханнык со?уппут. Ону оргууй хаспыттара сылгы буолан биэрбит. Дьэ ону Дьокуускайга кинилэр институттарыгар биллэрэннэр, ?ааскалаах учуонайдары кытары биригээдэ тэринэн тиийэн, ол сылгы сэмнэ?ин а?алан ??рэппиттэр. Уола сирэйэ-хара?а туран, дьо?уннанан олорон кэпсээбитэ. ?сс? аттыгар эмиэ олох былыргы с??нэ б?р??? майгынныыр кыыл сэмнэ?ин булбуттарын и?итиннэрбитэ. Т?м?гэр ол сылгыны саха били??и сылгытыгар тэ?нээн к?р?н баран, туох да уратыта суох диэн бы?аарбыттар. Булуллубут сылгы сэмнэ?э отуттан тахса ты?ыынча сыл анараа ?тт?ттэн, т??лээх носорогтар, сэлиилэр са?аларыттан, бу Хоту дойдуга Алясканан туораан кэлэн олохсуйбутун дакаастаабыттар.
