Ити курдук сааскы к?н ылаа?ыран, сотору-сотору биэлэр т?р?т?л??н барбыттара. Бииртэн биир кулунчук к?н сирин к?р?н испитэ. Туо?ахта ийэтин и?эмтэлээх ??т?н эмсэхтэнэн сотору т?л???йб?тэ. Икки сиэнчэртэн хаан тардыылаах буолан, сытыы туйахчааннардаах, у?ун дьылыгыр атахтардаах буола улаатан барбыта. Кэлин т?р??б?т кулунчуктарга барыларыгар убай курдук сы?ыанна?ара. Эрэйдээхтэр салыбыра?ан-илибирэ?эн диэн, элэктиэх, мэниктиэх-тэниктиэх санаата кииртэлээн, аттыларынан оонньохолоон ылаттыыра. Ардыгар ал?ас таарыйан кэби?эн, анараа кыра кулунчуктар тас уор?аларынан баралларыттан тохтоон, сорохторугар туралларыгар хо?оруутунан ?й??н, к?м?л???н абырыыра.
Сааскы хатаа?ыннар са?аламмыттара. К?н???н лаппа сылыйар буолан, кулунчуктар к?н сырал?аныгар угуттанан абыраннылар а?ай. Оттон т??н дьыбардар син биир т???тэлииллэр эрээри, Туо?ахта бороохтуйа бы?ыытыйан, улаханнык дьагдьайбата. Айыл?а оннук айда?а эбээт.
Биир т??н Туо?ахта улахан с?пс?лгэнтэн у?уктан тура эккирээтэ. Ийэтэ сиэлэ ?рэллэ?нээн, таныытын тыа?а сотору-сотору улахан ба?айытык тарылаталаан ылара. Харачаас кистии-кистии, ??рэ туохтан эрэ ?ргэн, ?р??-тараа с??рэкэлии, булумахтана сылдьар биэлэрин к??йэн, сиэлэ ?р? ?рэллэ?ниирэ хара?а?а ?сс? дьулааннык к?ст?р?. Туо?ахта туох алдьархай аа?наан эрэрин ?йд??б?кк?, эмиэ туора-маары ыста?алаталыан ба?арбыта. Хайдах эрэ уйу?уйан оонньохолоон с??????н имитэн ылбыта. Ийэтэ ыарыылаахтык хо?оруутунан ойо?оско охсон, кырыктаахтык и?эрсийэн буойбута. Бэйэтэ Харачааска к?м?л???н, ??р? биир сиргэ ыраа?ыйа?а т?мп?ттэрэ. Борук-сорукка кутталларыттан бу у?улу ойон тахсыахтыы быччаспыт харахтаах биэлэр, туохтан эрэ тэ?ииркээн, таныыларын тардыр?ата-тардыр?ата ??ртэн туораары гыннахтарына, Харачаас ар?астарыттан хадьырыйталаан, к??н?нэн к??йэ к?т?тэлээн, «уоскуйу?, мин к?м?ск??м» диирдии, и?ин т?гэ?иттэн ыардык и?эрсийэн ылара. Сиэллээх биэ эмиэ Харачааска к?м?л???н, биэлэри к??йсэн буралла?ныыра. Ол аайы Туо?ахта ийэтин аттынан эмиэ ойуолаан эрдэ?инэ, ийэтэ, кыланарга дылы и?эрсийээт, Туо?ахтатын ??р диэки э?иллиэр диэри, муу?урбут хо?оруутунан ойо?оско кибилиннэрбитэ. Ол т?гэ??э туох эрэ дьаардаах сыт Туо?ахта муннугар биллэн ааспыта, ону кытары аттынан киниттэн арыый намы?ах туох эрэ кыыла хара?а уотунан сириэдийэн, ????ннээхтик ча?ылы?наан, кини хара?ын кытары кыл т?гэнэ харсы?ан ааспыттара. Туо?ахта эт-этэ барыта дьиги?ийэн, биллибэт дьикти с??рээн с?рэ?ин битигирэппитэ. Ийэтэ, кулгаа?ын ньылатаат, ол к?т?р? сытыы туйахтарынан сиирэ-халты табыйбыта, онуоха ол харамай туора ойбута. ?с а?ы?астаах кыыллар сибиэннээх, уоттаах харахтара ча?ылы?на?ан, ??ртэн биир эмэ кулунчугу дуу, биэни дуу ?рг?тэн, бы?а анньан ылаары, т?г?р?чч? с??рэн сундулуспуттара. Туо?ахта туох ааттаах ити кинитээ?эр намы?ах сур кыыллартан куттаналларын дьиктиргии саныыра да, син биир эт-этэ саласпыта. ?ч?гэй атыыр маннык т?гэннэргэ ??р?н к?м?скээн, Сиэллээх биэтэ тэ??э охсу?ар буоллахтарына, с?т?ктэммэккэ быы?аналлара. Харачаас обургу т??рт т??рэм туйахтарынан табыйан, тэбиэлэнэн, сытыы тии?инэн ла?ыр?аччы хабыаланан, сиэлэ ?р? буралла?наан, дьулаан киэбин ылынан ??р?н эргийэ атаралаан, охсу?ан бур?алла сылдьыбыта. Лэгиэн кырдьа?ас, мындыр сылгы?ыт, к???н ??р? ха?ыыга ??р??хтэрин иннинэ, Харачаас кутуругун сорох утахтарын ?рб?тэ. Дьэ ону билбэккэ биир а?ы?астаах Харачааска ыстанаары сыы?а туттан, кутуругу хабан а?ыытыттан иилистэн, арахсаары м?хс?н тилигирэйбитэ. Харачаас дьилэй-муос сытыы туйахтарынан а?ыытыттан иилистэн со?улла сылдьар кыыл э?ил ба?ын, сымыыт ха?ын курдук, хампарыта тэбиэлээн кэбиспитэ. Ити дьулаан хапсы?ыыны к?р? охсон, атын а?ы?астаахтар дьаадьыйан, тыас хомунар аатыгар т?сп?ттэрэ. Оттон били кыыл Харачаас кутуругар иилистэн, хаанынан хардыргыы со?уллан сылдьымахта?ан баран, кэмниэ-кэнэ?эс арахсан хаарга умса т??эн сытан хаалбыта.
