Між тым, нічога не хацела мяняцца. Па-ранейшаму хадзіў на работу, як на катаргу, яна стамляла, спустошвала. Астатак сіл і вечары забіралі ненавісныя цесцевы мемуары. Пералапачванне, перапіска іх даводзіла да адчаю, поўнага атупення. На свае вершы ўжо не заставалася ні сіл, ні настрою. Не пісалася, пэўна, яшчэ і таму, што, апроч шматтыражкі, нідзе друкаваць не хацелі. Нібы згаварыліся ўсе наўкол: слаба, паўтарэнне даўно адкрытага, бедная, калькаваная, анемічная газетная мова, няма настраёвасці, свежасці фарбаў і пачуццяў. Лічыў, што гэта проста прыдзіркі. Параўноўваў і знаходзіў, што вершы не горшыя, мо нават лепшыя за тыя, што друкуюцца ў газетах, часопісах, кніжках.
Перасварыўшыся і нажыўшы ворагаў амаль ва ўсіх выданнях, затаіў лютую злосць і рашыў прабівацца на ўсесаюзную арэну. Каб тыцнуць носам, паздзекавацца з усіх гэтых правінцыйных эстэтаў, якія, як сказаў адзін масціты крытык, з-за сваіх хутароў свету божага не бачаць.
Ніколі не думаў, што пераклад уласных вершаў такая няпростая справа. На кожным радку даводзілася спатыкацца то на рыфме, то на рытміцы, то слова ні за што не «лезла» ў страфу — мела лішнія склады і зусім іншы сэнс, то патрэбнага слова не знаходзілася, вымушаны быў ламаць радкі, строфы…
Пакаштаваўшы нялёгкага перакладчыцкага хлеба, падумаў, што, пэўна, усё ж мае ў нечым рацыю Ротар Пятровіч: сапраўды, які сэнс траціць час на пераклады, мардаваць сябе, калі можна пісаць адразу…
Іншамоўны Пегас, між тым, аказаўся куды больш капрызны і наравісты — брыкаўся, кусаўся, цэліў убрыкнуць капытом пад дых… 3 маскоўскіх выданняў папрасілі вершы ў арыгінале. Падзівіўся: навошта? Што яны зразумеюць?..
Неўзабаве адна за адною пасыпаліся рэцэнзіі, ад якіх аж у пот кідала: вершы слабыя ў арыгінале, бездапаможныя ў перакладзе, аўтар кепска валодае і адной і другой мовамі, творы, напісаныя па-руску, «не вытрымліваюць ніякай крытыкі — голыя дэкларацыі, зацяганыя фразы, злінялыя вобразы, набор нежывых, сцёртых газетных штампаў і стэрэатыпаў». Раілі, як і некалі ў вучнёўстве, чытаць і вучыцца ў класікаў, дасканала авалодаць роднай мовай…
Гэта было крушэнне, гэта быў тупік…
Трэ было сур’ёзна думаць, як жыць далей…
Хадзіў як у ваду апушчаны, учарнелы, як ноч. А тут яшчэ цесць даводзіў да істэрыкі сваімі мемуарамі. О, як хацелася парваць на шматкі, спаліць, развеяць з балкона гэтую ненавісную пісаніну! Умольваў, прасіў: давайце пачакаем, няма настрою, нездаровіцца, аднак Ротар Пятровіч і слухаць не жадаў, нерваваўся, звягаваў, ледзь не сілком заганяў да стала даваць устаноўленую ім дзённую норму.
Зрабіўшы норму, гадзінамі, доўгімі гадзінамі ляжаў з заплюшчанымі вачыма, прыкінуўшыся, што спіць, а сам думаў і думаў пра сваё няскладнае жыццё… Падобна было, што гэта не часовая, як спачатку здавалася, палоса непрыемнасцей і няўдач, якія калі-нікалі здараюцца ў кожнага. Гэта было нейкае няўмольнае зачараванае кола, у якім незразумелая сіла бясконца круціць яго. Думаў і думаў, як выбрацца з гэтага зачараванага кола, адкараскацца ад гэтай няўмольна-фатальнай сілы, пакутаваў, упадаючы то ў глыбокую дэпрэсію, то ў нейкую хваравіта-апантаную эйфарыю, і не бачыў выйсця. Іншы раз, праўда, наведвалі даволі цвярозыя, разважлівыя думкі: не рабі трагедыі, глянь на сябе самакрытычна, узваж свае магчымасці, як гэта некалі меў смеласць зрабіць Янка Вялеська. Не кожнаму наканавана асядлаць Пегаса, тым больш — прарвацца на ўсесаюзную арэну. Набірайся мужнасці, сілы волі, як колісь Янка, шукай сваю гавань у гэтым бурлівым, няўтульным, няласкавым свеце. У цябе ёсць дыплом, спецыяльнасць, калі на тое найшло, то добры публіцыст — не горш, чым сярэдняй рукі паэт. Табе, урэшце, куды лягчэй і прасцей, чым некалі было Янку Вялеську. Ёсць мінская прапіска, дах над галавою. Вялеська вунь ледзь не два гады перабіваўся ў розных шматтыражках, ведамасных бюлетэнях, блукаў з інтэрната ў інтэрнат, з прыватнай на прыватную, пакуль, нарэшце, не прыбіўся да «Інтурыста», дзе і займеў законную прапіску і такое ж законнае месца ў інтэрнаце…
Калі быў на малодшых курсах, даволі часта сустракаліся, па-ранейшаму трохі дружылі. Янка сяды-тады нешта перакладаў з нямецкай, іспанскай, французскай і — нават наадварот.
— Слухай, дык гэта ж твой хлеб! — узбуджана казаў Андрэй.— Праз год-два, глядзіш,— і ў Саюзе пісьменнікаў!..
— Ат, глупства ўсё гэта! — махнуў рукою Вялеська.— 3 мяне літаратурны перакладчык… Проста падхалтурваю, як, помніш, любіў казаць наш колішні шэф… На бясптушшы і варона салавей…
Быць ці не быць літаратурным перакладчыкам — гэта, канечне, яго асабістая справа. Але не па-сяброўску зрабіў Янка, не па-сяброўску. Наадрэз адмовіўся закінуць слова аднаму ўплывоваму літаратару, з якім добра знаўся — перакладаў кніжку для выдавецтва.
— Ведаеш што, стары, падыдзі да яго лепш сам,— адмахнуўся Вялеська.— Мы з ім на такія тэмы ніколі не гаворым. Ён не любіць… Адно, што магу: папрасіць, каб прыняў цябе, выслухаў уважліва…