Непрыязныя адносіны да Жураўскай у Ірыны на гэтым вечары толькі ўзмацніліся. Бясспрэчна, жанчына яна была прывабная: высокая, па-дзявочы стройная, добра складзеная, з цвёрдым сухаватым тварам і ўмела падмаляванымі шэрымі вачыма, над якімі ўздымаліся паўкружжы тоненька вышчыпаных чорных броваў. Доўгая, аж да кончыкаў лакірак на высокіх абцасах, вячэрняя сукенка з чорнага бліскучага панаксаміту з глыбокім выразам на грудзях падкрэслівала прыгожыя формы, белую, яшчэ не пабітую маршчынкамі скуру, вільготны бляск белых, як зубчыкі часнаку, зубоў. Але ва ўсёй яе паставе, у тым, як яна размаўляла, крышку схіляючы да правага пляча галаву,— коратка, безапеляцыйным тонам, які не дапускаў пярэчанняў; як ішла — быццам сама сабе, крыштальную, фарфоравую несла на падносе; як смяялася — гучна і ненатуральна, каб прыцягнуць да сябе ўвагу,— ва ўсім адчувалася натура жорсткая, мэтанакіраваная і эгаістычная, якая прывыкла камандаваць, кіраваць, быць у цэнтры ўсіх падзей, лічыцца толькі са сваімі думкамі і жаданнямі альбо, у крайнім выпадку, з думкамі і жаданнямі тых, хто на службовай лесвіцы стаяў хоць на адну прыступку вышэй за яе. Яна была прыгожая, але халодная, як лядыш, і Ірыне раптам стала шкада нязграбнага крываносага чорта, які пражыў з гэтым ледышом цэлае жыццё, больш за дваццаць гадоў: божа літасцівы, якое ж гэта было, напэўна, няўтульнае і бязрадаснае жыццё! Нездарма ён ходзіць такі абшарпаны. Вось хто, напэўна, эмансіпіраваны дык эмансіпіраваны! Цікава, на якое ліха ёй патрэбен муж, ды яшчэ такі няўклюдны? Каб мець статус замужняй жанчыны? Для такіх жанчын страшэнна важна — мець статус! Ну і ну…
Абедзве рабілі выгляд, што даўно забыліся на тую даўнюю сутычку з-за Маргарыты Паўлаўны. Каб госця не сумавала, Ірына загаварыла пра школу. Валянціна Іванаўна з радасцю падхапіла. Гэта была адзіная тэма, якая цікавіла яе. Увесь доўгі перапынак, пакуль мужчыны размаўлялі, а моладзь танцавала, Жураўская расказвала пра сваю школу, пра тое, як цяжка і складана цяпер у школе працаваць, як яе любяць дзеці і бацькі і паважае начальства і як дрэнна, што ў настаўнікі ўсё меней ідуць мужчыны, з жанчынамі немагчыма працаваць, толькі і глядзяць як бы ўцячы да сваіх пялёнак і каструляў… Фемінізацыя, акселерацыя, сацыяльная няспеласць, небяспечны ўзрост, ранняя цікаўнасць да сексу, разбэшчанасць сучаснай моладзі, шкодны ўплыў замежных фільмаў і тэлебачання…— словы сыпаліся з яе, як гарох з дзіравага мяшка, яны складаліся ў жалезныя фармуліроўкі, за якімі адчувалася самаўпэўненае ўсёведанне, а не пакутлівы роздум над тым, што ж на самой справе адбываецца з дзецьмі, якіх яна вучыць, з настаўніцамі, якія пакідаюць школу і ўцякаюць на заводы і будоўлі, з мужчынамі, якія не хочуць туды ісці. Ірына ўмела слухаць, але нават яна стамілася ад гэтага славеснага патопу, увесь сэнс якога заключаўся ў самавыхваленні. «Я… мне… мяне… мною… пра мяне…» — кожны яе сказ так і стракацеў гэтым асабовым займеннікам ва ўсіх склонах, хаця па тым энтузіязме, з якім Валянціна Іванаўма гаварыла, па фанатычным бляску вачэй адчувалася, што яна сапраўды апантана, самааддана любіць сваю нялёгкую работу і бачыць у ёй галоўны сэнс свайго жыцця. Ірыне аж прыкра стала ад гэтай апантанасці, яна раптам адчула сябе здрадніцай, што некалі кінула школу, шукальніцай лёгкага хлеба, абывацелькай — і з палёгкай уздыхнула, калі ўсіх зноў паклікалі да стала і падышлі Аляксей Пятровіч з Арсенам Міхайлавічам.
