Чайнік ужо быў халодны, і яна зноў запаліла газ. На нізенькім часопісным століку талерачка з бутэрбродамі з «Рамонку» — з кілбасой, з вяндлінай і нават — далікатэс! — з асятрынай. А яна ўжо думала, што адзіная рыба, якая засталася на свеце,— гэта марожаны хек, аказваецца, яшчэ і асятры дзе-нідзе водзяцца. Праўда, і кошт адпаведны, але ж для такога выпадку… Што там яшчэ? Два кубкі з Алаччынага кафейнага сервіза — даруй, сяброўка, пастараемся не разбіць! — растваральная кава, цукар у цукарніцы, цыгарэты, попельніца. Што яшчэ? Віно? Кветкі? Як у лепшых публічных дамах Лондана і Парыжа… Толькі гэтага мне і не хапала.
Што гэта са мной, падумала яна, села ў крэсла і прыаснула рукі да скроняў. Божа літасцівы, мне ж не пятнаццаць год, я наперад ведаю ўсё, што мяне чакае, я сама заварыла гэтую кашу — навошта? Усе ў выдавецтве лічаць мяне яго каханкай, нават Алачка, а ў мяне ж ніколі не было ад яе сакрэтаў. Нават яна не паверыла, што паміж намі ніколі нічога не было. Ну, цалаваліся, як цалуюцца добрыя сябры пасля доўгай разлукі,— хіба так цалуюцца мужчына і жанчына, якія кахаюць адно аднаго, якія адно без аднаго жыць не могуць?.. Мы ж увесь час на людзях, як за вітрынай універмага, куды ні паглядзі, усюды людзі, людзі, людзі… Нават у лесе; ліха яго ведае, хіба толькі дзе ў Сібіры, у глухой тайзе знойдзеш мясцінку, дзе можна не баяцца, што з-за суседняй сасны або елкі вытыркне нос няўрымслівы грыбнік: а што гэта вы тут робіце, людзі добрыя? — у нас такіх мясцін няма. Ды і часу мы не мелі для далекіх паездак. Ждановічы, Вяча, Мінскае мора… ілюзія адзіноты. Нават у дождж паўсюдна туляюцца нейкія цікаўныя. Вядома, даўно можна было папрасіць ключы ў той жа Алачкі, ледзь не кожны тыдзень яна ездзіць у вёску да дачкі і з ахвотай пусціла б мяне, але ў мяне чамусьці ніколі не хапала на гэта рашучасці. Раней, да Арсена, я не была такой баязлівай, але ж раней мне і ў галаву не прыходзіла, што гэта так сур’ёзна. Жарт, гульня, прыгода, кампенсацыя за нуднаватае служэнне Чумакову — было пра што думаць! Толькі з Арсенам я зразумела, што каханне не жарт і не гульня, а лёс. Пэўна, таму я і не адважылася раней папрасіць у Алачкі ключы ад яе кватэры — не хацела, каб Арсен думаў пра мяне як пра чарговую палюбоўніцу. Кахання хацела, чысціні, наіўнай, рамантычнай дзяўчынкай сябе адчуваць хацела. Вось чаму нешта агіднае, пошлае бачылася мне ў такіх просьбах — як холадна абдуманае і спланаванае забойства. Відаць, адна справа — забіць у стане афекту, а другая — абдумана, хаця забойства і ёсць забойства, у якім бы стане ты на яго ні пайшоў, гэтаму няма апраўдання. А ўсё ж такі і людскі суд, і закон ацэньваюць іх па-рознаму. Папрасіць на два дні ключы — і гаварыць, і думаць пра каханне. А папрасіць на месяц — якая розніца? Але я і не прасіла! Алачка сама прапанавала мне паліваць час ад часу яе гартэнзіі, я проста з радасцю згадзілася, зразумеўшы, як цудоўна нам з Арсенам будзе ў яе кватэры; відаць, мая радасць і выдала мяне. Але ж і платанічнае каханне — гэта глупства, вогнішча тухне, калі ў яго не падкідаць дровы. Я адчувала, што яно дагарае, маё вогнішча, і хацела раздзьмухаць агонь, вось што мяне сюды прывяло. Напэўна, ён сам павінен быў паклапаціцца пра гэта, мужчыну заўсёды прасцей, але ён і пальцам не варухнуў, каб знайсці нейкае выйсце, відаць, яго ў пэўнай ступені задавальнялі нашы адносіны. Як быццам нешта ёсць і ў той жа час нічога няма. Зручна, нічога не скажаш.
У Алачкі быў нейкі навамодны чайнік — са свістком. Закіпеўшы, ён гучным свістам паведамляў пра гэта гаспадыні. Вельмі зручна, падумала Ірына і павярнула ручку газу, трэба будзе і мне гэткі ж купіць.
Яна наліла сабе кубачак кавы, села ў глыбокае ўтульнае крэсла… і апынулася ў аўтобусе, які ў канцы жніўня мінулага года вёз іх у Дудары.
Ірына ледзь не спазнілася — залезла ў аўтобус, калі шафёр ужо нецярпліва сігналіў. Жураўскі трымаў ёй месца наперадзе і весела крыкнуў: «Сюды, Ірына Мікалаеўна!» Яна паставіла сумку ў праходзе і плюхнулася побач з ім.
— А я ўжо думаў, што вы не прыйдзеце.— Жураўскі пагладзіў сваю бародку.— I так нешта сумна стала…
— Няўжо? — усміхнулася яна.
— Праўда, праўда. Не ведаю, што гэта такое, але даўно ўжо я не адчуваў сябе такім шчаслівым.
— I я таксама,— ціха адказала яна і адчула, што чырванее.— Можа, вы пусціце мяне да акна?
— Калі ласка.
Яны памяняліся месцамі, а аўтобус ужо бег па вуліцах, прабіраўся праз бясконцыя святлафоры да Слуцкай шашы.
3 другіх выдавецтваў ехала найобольш моладзь. Ірына з Жураўскім ды яшчэ Пятро Гудкоўскі былі намнога старэйшыя за ўсіх. Моладзь дурэла, рагатала, расказвала анекдоты. А потым, як выехалі за горад, Алесь Захарэвіч, прыгожы чарнявы хлопец з рэдакцыі літаратуры на замежных мовах, дастаў з чахла гітару і заспяваў з’едлівую песню Высоцкага пра тую самую бульбу, на якую яны ехалі:
Товарищи ученые, доценты с кандидатами,
Замучились вы с иксами, запутались в нулях,
Сидите там и разлагаете молекулы на атомы,
Забыв, что разлагается картофель на полях.
