Праз нейкі час Акімава разам з іншымі цяжкапараненымі перавезлі ў шпіталь інвалідаў Айчыннай вайны ў Ташкент. Там ён далечваўся пасля аперацыі. У тым шпіталі было многа гэткіх жа, як ён, знявечаных вайной людзей: бязногіх, бязрукіх, сляпых… Былі і такія, што гарзлі ў танках, былі прыкутыя да ложкаў… Некаторыя не мелі блізкіх, хто мог бы іх дагледзець, ад некаторых адмовіліся жонкі, а такія, як Акімаў, самі ад усіх адракліся, замкнуліся ў сваім горы, каб нікому не быць у цяжар. Нікому… Радзіме ў цяжар яны не былі, яны аддалі ёй усё, што маглі, і мелі права на яе клопат.
Пасля снедання тыя, хто мог хадзіць, ішлі ў горад. Швэндаліся па базарах, ігралі на трафейных акардэонах, гулялі ў карты, гандлявалі казённай бялізнай і коўдрамі. Вечарамі пілі гарэлку, спявалі, успаміналі мінулае, плакалі, часам біліся. Нізавошта, ад нудзьбы і беспрасветнасці жыцця.
Пры шпіталі стварылі майстэрні, запрасілі спецыялістаў, яны павінны былі навучыць знявечаных людзей нешта рабіць: шыць боты, вопратку, працаваць на станках… Толькі работа, няхай сабе самая нескладаная, магла памагчы большасці з іх знайсці сваё месца ў жыцці. Але якраз для большасці жыццё скончылася. Майстэрні пуставалі: рэдка-рэдка туды хто-небудзь заглядваў ад цікаўнасці.
Акімаў у горад не хадзіў, саромеўся. Ды і цяжкія яму былі б такія паходы. Большую частку дня сядзеў у шпітальным двары на лавачцы пад высокім платанам, успамінаў прыгожую Аксану, блакітны і зялёны дзень, калі чорт яго падбіў паехаць на бліскучым «ролс-ройсе» купацца на Эльбу. Успамінаў горад свой, школу, аўтатэхнікум, разбітыя гразкія франтавыя дарогі, на якіх буксавалі, тапіліся, нявечыліся яго машыны,— мінулае. Толькі мінулае, сучаснае не цікавіла, а будучыні не было. Кармілі ў шпіталі па тым часе нядрэнна, рухаўся Акімаў мала, растаўсцеў, азыз, заплыў нездаровым тлушчам. Хто б мог назнаць у ім маладога, няўрымслівага і вясёлага хлопца, поўнага жыцця і надзей, якім ён быў пад самы канец вайны.
Міналі гады. Акімаў не лічыў іх. Жыў як у сне. І быў той сон глыбокі, як смерць.
У шпіталі было некалькі машын, дабітых, зношаных, яны больш стаялі ў гаражы, чым ездзілі. Шафёры, два вольнанаёммыя хлопцы, важдаліся з імі з раніцы да вечара, але не маглі даць рады. Запчастак не было, а неяк аднавіць і прыстасаваць тое ламачча мог бы хіба што франтавы шафёр, які, здаралася, ездзіў і не на гэтакіх карчах.
Акімаў сядзеў на сваёй лавачцы і час ад часу пазіраў у цёмную глыбіню гаража. Знаёмы пах бензіну і масла казытаў у носе, абуджаў успаміны. Ён доўга гнаў іх ад сябе, але да гаража цягнула, як магнітам, і праз нейкі час Акімаў неўпрыкметку пачаў думаць пра гэтыя машыны, як пра свае. Не, думаў ён, я не важдаўся б з гэтым металаломам, я паспрабаваў бы з трох машын сабраць адну, але яна б хадзіла. Базавым пакінуць «Захара» — ЗІС-5, рама ў яго, здаецца, цэлая, не цячэ радыятар і не грыміць задні мост. 3 дзвюх астатніх зняць бензапомпу, карданны вал, тармазныя калодкі, перабраць каробку перадач… Рухавік трэба растачыць, інакш нічога не будзе. Выразаць новыя пракладкі, праз гэтыя гоніць масла…
Аднойчы ён не вытрымаў: абапіраючыся на мыліцы. паклыпаў у цёмную прахалоду бокса. Хлопцы курылі, адзін сядзеў на запасным коле, другі ляжаў на прамасленай ватоўцы.
— Вось што,— сказаў Акімаў,— канчайце прыдурвацца. Слухаць маю каманду!
— Гуляй, нябога,— ляніва адгукнуўся той, што ляжаў на ватоўцы,— У нас сваіх камандзіраў хапае.
Акімаў падняў мыліцу, выгляд у яго быў такі, што хлопец падхапіўся на ногі.
— Цяпер у вас адзін камандзір… я! — цяжка дыхаючы, сказаў Акімаў,— Пытанні ёсць? Няма. Ну, а тэльфер? Пад’ёмнік які-небудзь ёсць? Дзякуй богу… Значыць, так: пачнём «распранаць» гэты ЗІС. Даставайце рухавік, каробку, здыміце задні мост. Рысоры таксама дрэнь. Адным словам, пакінуць раму, кабіну і кузаў — усё гэта больш-менш прыстойнае, астатняе выкінуць.
Хлопцы, пацепваючы плячыма і незадаволена чмыхаючы, пасунуліся да машыны: рашучы, упэўнены тон інваліда выклікаў павагу. Ды і абрыдла ім бадзяцца па гаражы, кожны дзень слухаць крыўдныя, з’едлівыя кпіны начальніка шпіталя. А тут адразу было зразумела: чалавек ведае, што гаворыць.
Яны разбіралі машыну, а Акімаў сядзеў на зэдліку, курыў, маўчаў. Калі хлопцы знялі задні мост, ён папрасіў ключы. Знаёмы халадок жалеза апёк рукі, соладка заныла сэрца. Заржаўленыя гайкі быццам прыкіпелі, але ён ведаў, што яны пойдуць, пойдуць, куды падзенуцца, і жыццё набудзе нейкі сэнс. У канцы цёмнага доўгага тунеля, па якім ён бяздумна брыў, пакуль што ледзь прыкметна, але паказалася святло…
