— Гісторыя… Што ж рабіць?
— А чорт яго ведае,— квола ўсміхнулася Верка.— Ехаць апошнім цягніком, а заўтра ў шэсць гадзін раніцы зноў перціся на вакзал — няма сэнсу. Будзеш потым увесь дзень як сонная муха соўгацца. Тым больш — такая мяцеліца… Відаць, перасплю ў дзяжурцы. Я, як спазнюся або закруціць, як сёння, там заўсёды начую. У мяне і накрыцца ёсць чым, і пад галаву пакласці… Толькі вы, Мікалай Сцяпанавіч, начальству не кажыце, забароняць. Прапала я тады.
Верцы было цёпла і ўтульна каля батарэі, у якой нешта гучна пашчоўквала; яна расшпіліла сваю нязменную ватоўку і скінула хустку. Голая лямпачка пад столлю асвятляла яе твар, і Акімаў раптам убачыў, што Верка — яшчэ зусім дзяўчо, маленькае, нязграбнае, з тонкай дзіцячай шыйкай, на якой хутка-хутка торгалася сіняя жылка. Ёя не мог вачэй адарваць ад гэтай кволай, бездапаможнай жылкі, а кроў тугімі штуршкамі біла яму ў скроні.
— Навошта табе тая дзяжурка? — хрыпла сказаў ён.— Паехалі да мяне, у мяне асобны пакой.
Яна не здзівілася, не збянтэжылася. Зірнула на яго спадылба, зашпіліла ватоўку, насунула на галаву хустку, адказала, быццам даўно чакала такой прапановы:
— Паехалі, калі хочаш.
…Абамлелы ад нечаканасці, ён прагна курыў, седзячы на краі ложка, і баяўся азірнуцца назад, дзе пад коўдрай, скруціўшыся абаранчыкам, шмыгала носам Верка.
— Чаму ты мне нічога не сказала, дурнічка? — нарэшце збянтэжана буркнуў ён.
— А што я табе магла сказаць? — уздыхнула Верка.— Што я не дзяшоўка, як пра мяне плявузгаюць на базе? Што мне не трыццаць пяць, а дваццаць адзін? Надта ж многа прыйшлося б расказваць. Як нас у сорак чацвёртым, напрадвесні, карнікі расстрэльвалі: бацьку, маму, мяне, траіх меншых. Як я ноччу з ямы выпаўзла… пясок разграбаю рукамі, разграбаю, а ён мокры… ад крыві мокры… На мяне і цяпер часам навальваецца: карнікі, аўтаматы, аўчаркі рвуцца з павадкоў, пашчы чырвоныя, ашчэраныя… Бягу ў лес без памяці, павалюся пад якую хваіну, ляжу, плачу, калачуся ад жаху… Адляжуся — зноў можна жыць.— Яна асцярожна кранула Акімава за руку.— Ты… ты пра мяне не думай. Я сама гэтага хацела… Я зараз апрануся і пайду. Яшчэ некалькі гадзін у дзяжурцы пакімару…
— Ляжы,— сказаў ён.— Нікуды ты не пойдзеш, ляжы.
Назаўтра перад работай Акімаў сабраў сваіх слесараў і сказаў:
— Хлопцы, мы з Верай пажаніліся. Зразумелі? Мы — муж і жонка. Памятайце самі і скажыце іншым: калі яе хто-небудзь абразіць або пакрыўдзіць, будзе мець справу са мной. I ўсё, і больш ніякіх размоў на гэту тэму.
Размовы, вядома, былі: на чужы рот замок не навесіш. Акімава шкадавалі: звязаўся з Поскуддзю, алкагалічкай, атруціць яна яму жыццё. Ці мала вакол адзінокіх жанчын, сур’ёзных, самастойных… Але калі нехта паспрабаваў спачувальна загаварыць з ім пра гэта, ён моўчкі схапіў манціроўку, і твар у яго быў такі, што ўсе перапалохаліся — заб’е! Больш у гаражы спачувальнікаў не знайшлося.
А між тым Вера аказалася добрай жонкай: клапатлівай, увішнай, спагадлівай. Акімаў неяк вельмі хутка, нават сам гэтага не прыкмеціў, адтаяў каля яе, адагрэўся душой. Тое, чаго ён больш за ўсё баяўся, што прымушала яго трымацца як мага далей ад жанчын,— неабходнасць кожны дзень важдацца з пратэзамі на вачах у чужога чалавека, саромецца, што ў цябе замест ног абрубкі,— нічога не значыла. Нават ад маці сваёй ён хаваўся, а вось ад Веры — не. Звычайная справа. Як гавораць: пакахала жабрака, палюбі і яго торбу…
Хто быў сапраўды шчаслівы, дык гэта маці Акімава, Настасся Адамаўна. Старая нацешыцца не магла са сваёй нявесткі. Яна ўжо пайшла на пенсію і не раз з болем думала, што будзе з Міколам, калі не стане яе, і пякучыя думкі гэтыя атручвалі ёй жыццё. Сап’ецца, прападзе ні за грош без жаночай рукі, без чулага і спагадлівага жаночага сэрца… I як жа яна радавалася, што сын знайшоў сабе пару, што скончылася яго адзінота…
Больш Акімаву не хацелася затрымлівацца ў майстэрні на аўтабазе; ледзь дачакаўшыся шасці гадзін вечара, ён спяшаўся дадому. Вера перайшла працаваць дыспетчарам у домакіраўніцтва, каб ніхто не балбатаў пра яе абы-што, не калоў вочы. Яна прыходзіла з работы трошкі раней за яго, памагала маці прыбрацца, згатаваць абед: без яго да стала не сядалі. І яму было добра і ўтульна і смачна есці разам з імі, з маці і жонкай, на кухні, і расказваць пра свае клопаты, і ведаць, што яго разумеюць.
Ні раней, ні пазней Акімаў ужо не сустракаў жанчыны, якой трэба было б так мала, як Веры. Яна заўсёды была задаволеная тым, што мела, нікому не зайздросціла, нічога не патрабавала. 3 першай палучкі, якую Мікалай Сцяпанавіч ёй прынёс, яна купіла Настассі Адамаўне цёплую кофту, а яму — карычневы капялюш з вялізнымі палямі і шыкоўны гальштук з намаляванай малпай. Акімаў рагатаў з яе пакупак, аж пакуль Вера не заплакала ад крыўды; толькі тады ён схамянуўся. «На чорта мне гэты капялюш, дзівачка, ён жа сядзіць на мне як на карове сядло, купіла б лепш сабе якую сукенку».— «Ты ж начальнік,— слаба адбівалася Вера,— а ўсе начальнікі носяць капялюшы. Няможна табе — горш за ўсіх».
