la departo da mea samlandani ed esis bele e charmive farbizita per
agreabla kolori dum ke en Francia, pro misterioza motivi, on volas evitar
irgakuste farbizo e kolori surmura. Ni havis la surprizo vidar, proxim
choseo, pavono qua marchis sentime. Promenante Anvarzhon questionis
me quale onu nomas en Ido la animalo qua vagadas en la foresti e prizas
la mielo. Me respondis a lu ke ico esas la urso e me questionis lu meafoye
quale on dicas urso en la Rusa. Ye mea astono la respondo esis
«medved». Me questionis lu itere kad la nomo di prezidanto Medvedev
relatas kun la urso ed il respondis a me, ke, yes.
177
Dum pludurigar nia promenado, ni pasis avan afish-tabelo, olqua celebris
yuna Germana desertanti (ye la nombro de cirkum 2000) probinta fugar
l'armeo e la ne-utila masakro kurtatempe ante la desvinko dil nazisti. Li
mortigesis dal kriminanti direktanta lore la Germana armeo, e, kande on
saveskas ico, on intelektas ke a multa Germani la desvinko di tala rejimo,
malgre la desagreablaji asociita a desvinko e stranjera okupado, esis
quaze liberigo.
Ni dejunis en restorerio di ca Franca quartero e ni havis l'okaziono, dum
manjar, askoltar anciena diski Franca dil yari 1960ma. Ico nule produktis
nostalgio a me.
Posdimeze 'okuris' la unesma departi e la restanta Idisti exkursis tra la
urbo sur bateli naviganta sur la rivero Neckar. Me refuzas partoprenar,
nam me havas tre mala memorajo di olima tal exkurso kande la exkursanti
koaktesis saltar aden la river-aquo pro danjeroza proximeso.
Dum la vespero ni dineas en restorerio proxima a la insulo nomata
«Plattenseeallée». Me konoceskas ibe drinkajo sat populara en Germania
e qua esas, segun mea savo, ignorata en Francia pro ke ol facesas kun
sambuko-suko.
La sequanta dio (24ma di agosto, mardio) esis la dio dil generala departo.
Kun la Berlinana Ido-amiki e Frank Kasper, ni departis sat frue per la treno
qua duktis ni a Stuttgart. Dum ita vehado, Frank Kasper savigis da me ke
esas tote fola situeso pri la fervoyala staciono di Stuttgart, nome
autoritatozi volas spensar grandega pekunio-quanto por nova staciono
multe plu vasta kam la nuna. Ico semblas ne nur ne-utila ma anke tre
shokanta, kande onu pensas ke ni travivas epoko di austereso e desfacilaji
ekonomial e financal e ke, kustumale, on demandas a la meznombra homi
di west-Europa sparar, sparar e ne disipar lia pekunio por vanaji, dum ke
altaranga oficisti entraprezas prestijoza folaji kustanta tre chere. Segun la
recenta informi, malgre grandega protesti, la lokala autoritatozi perseveras
ed apogesas dal Germana guvernerio.
Ni havis suficanta tempo por dejunar che la Stuttgart-ana fervoyala
staciono e la Germani akompanis me a la treno qua retroduktis me a Paris.
La retrovoyajo eventis sen irga problemo e ne duris dum tre longa tempo.
Kande me pensas pri co, me konstatas ke esas granda difero kun la tempo
di mea yuneso. Lore, arivinte an la frontiero, la doganisti venis, kontrolis
la pasporti ed identeso- dokumenti, ofte exploris la valizi ed on devis anke
kambiar la pekunio. Nunepoke, onu ne plus kontrolesas an la frontiero ed
onu ne plus bezonas kambiar pekunio. Nia landi divenis quaze provinci di
la sama Stato e ne plus esas aparta landi. Kad ico esas bona o ne ?
Dependas pri la homi e respondon pri ico me ne havas, quankam,
kompreneble, ico esas tre agreabla kande onu voyajas. Mankas tamen
ankore la komuna linguo pan-Europana e ni Idisti savas la solvuro pri ca
178
problemo. Regretindege, nek la guvernisti, nek la populi semblas vere
interesesar pri ca tre importanta questiono.
Me volas dicar anke, ke kande onu vidas la afableso e la helpemeso dil
Germani hodie, quon me konstatis ofte dum promenar en la stradi ed
efektigar kompri, on apene povas kredar ke ica tante aminda populo, kelka
generacioni ante nun, esis nazista e nacionalista en la Mez-Europana
senco di ca vorto. Evidente, la edukado pleas importanta rolo en la
formaco di la homi.
(Ek Kuriero Internaciona n° 2/2010)
FANTOMI EN VERSAILLES
Lo esis ye la 10ma di agosto 1901, du respektinda Angla siorini, Miss
Charlotte Anne Elisabeth MOBERLY, Kolegiestro dil kolegio St Hugh's
Hall en Oxford e Miss Eleanor France JOURDAIN Administranto di tre
reputata mikra skolo proxim London promenis en Versailles en la gardeni
vicinesanta la Mikra Trianon quan eli volis vizitar. Esis aproxime 4 kloki
posdimeze. Eli ja trairis longatempe la kastelo e komencis fatigesar kande
eli iris vers la alei duktanta a la luxoza anexaji di ca kastelo.
Eli lore videskis, ye ula instanto, du gardisti o gardenisti havanta desquieta
e suciozega mieni, vestizita per livreo verda e kuafita per trikorna chapelo.
-
