la voyo e la regardo dil suverenino gilotinagita depos plu kam un yarcento.
Eli anke saveskis ke la ledega viro, qua pavorigis eli, esis Komto de
Vaudreuil, viktimo dil variolo. Eli trovis mem letri ube aludesis la mikra
Marion e la anciena plugilo abandonata an arboro e Miss Jourdain esis
mem apta riproduktar kelka muzik-noti del audita violinal ario. Dek yari pos
lia promenado en Versailles, eli rezolvis publikigar en 1911, sub du
pseudonimi celanta lia vera identeso, libro titulizita «An adventure».
La tre serioza jurnali DAILY TELEGRAPH e la TIMES publikigis
multanombra extrakturi de ol, tante ke grandanombra historiala exploranti
ed eruditi efektigis serchadi. On povas cetere asertar, ke depos ita epoko
diveninta nun fora pasinta tempo, la specalisti dil maxim diversa faki
nulatempe cesis questionar su pri la «viziono» dil du Anglini. Kad
parolesas pri «voyajo tra la tempo» ? Kad nia du protagonistini vidis
fantomi ? Forsan. Kad eli vidis vera aparo di personi reale existinta ? Qua
povas savar lo ? Qua povos savar lo uladie ?
Ma oportus questionar su longatempe pri la elementi qui posibligis la
hazardala manifesto di tante rarega fenomeno. Kompreneble onu
interesesis tote aparte pri la dato dil 10ma di agosto, kande la Anglini
efektigabis lia neobliviebla promenado.
Or, ye la 10ma di agosto 1792, Maria-Antonia inkluzesis en la
Conciergerie. E ye ca 10ma di agosto 1792, elu ne esis sola en sua
karcero. Multa testi dil agoniatra tormenti quin elu travivis lore, naracis ke
elu ne cesis, itatempe, pensar pri la felica instanti pasita che la Mikra
Trianon ed el priparolis oli. Kad lore elu projektis, itadie, lua revaji aden la
tempo por ke oli kaptacesez da nia du promenantini Angla, 108 yari pos
ke elu gilotinagesis ?
Omnakaze, omna historiisti, qui, en 1910 ed anke plu tarde, okupesis pri
la texti poslasita dal skriptisti dil revolucional epoko, interkonsentas por
dicar ke l'amba promenantini furnisis, kun nekritikebla exakteso,
deskripturi pri fakti, homi e kozi pri qui eli havis nula preliminara savo tote
aparte koncerne la kastelo di Versailles lor lua stando en 1770, t.e. 131
181
yari antee. Kad eli esis la nura personi asistar ica fenomeno ? Semblas ke
no, quoniam* du altra Angli, le Cooke, qui habitis la regiono di Versailles
de 1907 til 1909, konfirmis vidir, li anke, la misterioza siorino desegnanta
same kam persono vestizita per kostumo dil XVIIIma yarcento. Dum 1928
du plusa Anglini, havanta ecelanta reputeso, savigis anke raporto
samaspeca, lor un de lia promenadi en Versailles. Probable Franca
vizitanti povis anke vidar certena kozi, ma a qua li irus raportar ico se li
nesavis ke tal aventuro ja esabis travivita ?
KONKLUZO
Quon konkluzar pri la supre mencionita eventi fantastika ? Se lo esas nur
la fakto ke la realeso superiras e per tre fora disto la fiktivaji. On povas
finar per citar la famoza frazo da Hamlet di Shakespeare : «Esas plu multa
kozi en la cielo e surtere, Horatio, kam revas pri co vua filozofio.»
(Ek Kuriero Internaciona n° 2/2010)
DIWALI FESTO DI LA LUMO EN INDIA
La retroveno di princo Rama
Diwali havas kom origino la hinduista mitologio. Segun la
de la maxim famoza epikaji Indiana, Rama, seniora de quar princi, filiulo
di rejino Kaushalya, entraprezis lukto kontre la demono Ravana. Pos dek-
e-quar yari de exileso, il sucesis ocidar lu, tale salvante anke sua bela
spozino, Sita. Duadek dii pose, Rama, lua fratulo Lakshamana e Sita
182
retrovenis en Ayodhya, lia ancestrala rejio. La habitanti di ol aceptis li per
dekorar la balkoni, la butiki, la stradi, per la helpo da milioni de mikra flami
por gratular li same kam por indikar a li la sequenda voyo.
